Fryderyk Jagiellończyk

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Fryderyk Jagiellończyk
Kardynał tytularny Sanctae Lucia in Septomsoliis
Fryderyk Jagiellończyk
Herb Fryderyk Jagiellończyk
Data i miejsce urodzenia 27 kwietnia 1468
Kraków
Data i miejsce śmierci 14 marca 1503
Kraków
Arcybiskup Gnieźnieński, Prymas Polski i Litwy
Okres sprawowania 1493 - 1503
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Nominacja biskupia 1488
biskup krakowski
1493
arcybiskup metropolita gnieźnieński
Sakra biskupia 1493
Kreacja kardynalska 20 września 1493
Aleksander VI
Kościół tytularny Sanctae Lucia in Septomsoliis
Nagrobek Fryderyka Jagiellończyka w katedrze wawelskiej

Fryderyk Jagiellończyk (ur. 27 kwietnia 1468 w Krakowie, zm. 14 marca 1503 tamże) – królewicz polski i książę litewski, kardynał, arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski, biskup krakowski.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Był szóstym synem i dziewiątym dzieckiem Kazimierza Jagiellończyka, króla Polski i wielkiego księcia litewskiego, i jego żony Elżbiety Rakuszanki.

Imię otrzymał po cesarzu Fryderyku III. Ojcem chrzestnym Fryderyka Jagiellończyka był Protazy, biskup ołomuniecki.

13 kwietnia 1488, po śmierci biskupa Jana Rzeszowskiego, został wybrany przez kapitułę krakowską biskupem krakowskim. Przyjął wówczas cztery niższe święcenia duchowne; 2 maja 1488 wybór został potwierdzony przez papieża. Ojciec dążył do zapewnienia mu także biskupstwa warmińskiego, jednak kapituła warmińska ubiegła króla, wybierając w 1489 Łukasza Watzenrodego.

Działał na rzecz objęcia tronu polskiego przez brata, Jana Olbrachta w 1492; w 1501 przyczynił się do wyboru kolejnego z braci, Aleksandra, na króla Polski, co wzmocniło unię polsko-litewską.

Po śmierci Zbigniewa Oleśnickiego został mianowany 2 października 1493 arcybiskupem gnieźnieńskim (jednocześnie prymasem Polski); od tej chwili łączył w jednym ręku dwa tradycyjnie najważniejsze biskupstwa w Polsce. Jego pozycję w Kościele polskim wzmocniła jeszcze nominacja kardynalska; papież Aleksander VI kreował go 20 września 1493 kardynałem prezbiterem tytułu Sanctae Luciae in septem soliis[1]. Po nominacji na gnieźnieńską stolicę arcybiskupią przyjął sakrę biskupią.

Kierował się w swoich działaniach dobrem dynastii Jagiellonów, ale dbał również o sprawy kościelne. Rozwijał w obu swoich diecezjach kult świętych, troszczył się o życie liturgiczne oraz należyty poziom życia duchowieństwa; przeprowadzał synody diecezjalne i prowincjonalne.

Wywód rodowodowy[edytuj | edytuj kod]

Władysław II
Jagiełło

ur. ok. 1351
zm. 1 VI 1434
Zofia
Holszańska

ur. ok. 1405
zm. 21 IX 1461
Albrecht II
Habsburg

ur. 16 VIII 1397
zm. 27 X 1439
Elżbieta
Luksemburska
1)
ur. 1409
zm. 1442
         
     
  Kazimierz IV
Jagiellończyk

ur. 30 XI 1427
zm. 7 VI 1492
Elżbieta
Rakuszanka

ur. 1436
zm. 30 VIII 1505
     
   
Fryderyk
Jagiellończyk

ur. 27 IV 1468
zm. 14 III 1503
  1. córka Zygmunta Luksemburskiego


Przypisy

  1. Polski Słownik Bibliograficzny, t. VII s. 168

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Hubert Kaczmarski, Poczet Prymasów Polski, Warszawa 1988.
  • Marceli Kosman Między tronem a ołtarzem, Poznań, 2000, ISBN 83-7272-017-7
  • Piotr Nitecki, Biskupi Kościoła w Polsce w latach 965 - 1999, ISBN 83-211-1311-7, Warszawa 2000.
  • Polski Słownik Biograficzny (PSB) t. VII


Poprzednik
Jan Rzeszowski
Książę siewierski
1488-1503
Następca
Jan Konarski