Zawisza Kurozwęcki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Zawisza Kurozwęcki
Herb Zawisza Kurozwęcki
Kraj działania  Polska
Data i miejsce śmierci 12 stycznia 1382
Dobrowoda
biskup krakowski
Okres sprawowania 1380 - 1382
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Nominacja biskupia 1380
Sakra biskupia data nieznana

Zawisza z Kurozwęk (z Kurozwąk Zawisza) herbu Poraj (ur. ?, zm. styczeń 1382) – regent Królestwa Polskiego[1], biskup krakowski, kanclerz koronny, podkanclerzy koronny.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Ród, z którego się wywodził był jednym z najpotężniejszych rodów magnackich w średniowieczu. Syn Dobiesława Kurozwęckiego i nieznanej z imienia wnuczki wojewody krakowskiego Piotra Bogorii Skotnickiego; brat Krzesława, kasztelana sandomierskiego, stryj kasztelana krakowskiego Mikołaja z Michałowa.

Kapłaństwo[edytuj | edytuj kod]

W latach 1352-1353 kanonik sandomierski, w latach 1353 - 1380 kanonik krakowski, a od 1366 archidiakon. W roku 1380 został mianowany biskupem krakowskim i sprawował ten urząd aż do śmierci w 1382 roku.

Kariera polityczna[edytuj | edytuj kod]

Początki jego kariery politycznej datuje się na okres kiedy był kustoszem wielickim (1370). Zawisza był wybitnym politykiem, wiernym stronnikiem dynastii andegaweńskiej, zwolennikiem sukcesji jednej z córek króla Ludwika Węgierskiego po jego śmierci. W latach 1371-1373 pełnił urząd podkanclerzego koronnego. W roku 1373 został mianowany kanclerzem koronnym i piastował to stanowisko do 1379 roku. W roku 1381 stał się vicarius regni poloniae, czyli zastępcą króla polskiego, po opuszczeniu kraju przez Elżbietę Łokietkówną, podczas rządów Ludwika Węgierskiego. Otrzymał wtedy prawo do mianowania ważniejszych urzędników Królestwa, co wykorzystywał w walce z opozycją złożoną głównie z możnowładców wielkopolskich.

Zawisza zmarł w styczniu 1382 roku. Niechętny mu Janko z Czarnkowa odnotował w swej kronice jako przyczynę śmierci biskupa upadek z drabiny podczas nocnej wyprawy.

Przypisy

  1. Informacja oparta na błędnej notatce Janka z Czarnkowa

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Paweł Jasienica, Myśli o dawnej Polsce. Czytelnik. Warszawa 1990, ISBN 83-07-01957-5
  • Jan Tęgowski, Krąg rodzinny Jarosława Bogorii (w:) Genealogia – polska elita polityczna na tle porównawczym. Toruń 1993
  • Wielka Ilustrowana Encyklopedja Powszechna Wydawnictwa Gutenberga. [T.] VIII. Moskwa: (reprint) "Gutenberg-Print", 1994. ISBN 5-85167-011-8.