Cynamonowiec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Cynamonowiec
Cynamonowiec kamforowy
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad Euphyllophyta
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad magnoliowe
Rząd wawrzynowce
Rodzina wawrzynowate
Rodzaj cynamonowiec
Nazwa systematyczna
Cinnamomum Scheffer
Bot. Exped. 74. Oct-Dec 1760
"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons
Laski cynamonu – kora cynamonowca cejlońskiego

Cynamonowiec (Cinnamomum Scheffer) – rodzaj roślin z rodziny wawrzynowatych. Obejmuje ok. 250 gatunków, które pierwotnie występowały tylko we wschodniej i północno-wschodniej Azji. Obecnie uprawiane w całej strefie klimatu subtropikalnego. Wszystkie gatunki zawierają gruczołki, w których zbierają się olejki eteryczne. Gruczołki te znajdują się w całych roślinach (liście, drewno, kora, korzenie). Gatunkiem typowym jest Cinnamomum verum J. S. Presl[2].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Drzewa lub duże krzewy.
Liście
Wiecznie zielone, skórzaste, woskowatopołyskujące, naprzeciwległe.
Kwiaty
Niepozorne, zielonkawe, zebrane w wiechy wyrastające z kątów liści. Obupłciowe, rzadziej rozdzielnopłciowe.
Owoce
Podłużne, jednonasienne jagody od czerwonych do prawie czarnych, wielkości wiśni.

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Rośliny wymagające dużej wilgotności powietrza i dość ciężkich, zasobnych gleb gliniastych.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)[1]

Jeden z około 50 rodzajów zaliczanych do rodziny wawrzynowatych (Lauraceae), wchodzącej w skład rzędu wawrzynowców (Laurales) stanowiącego klad w obrębie grupy magnoliowych w obrębie wczesnych dwuliściennych.

Pozycja w systemie Reveala (1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Magnoliopsida Brongn., podklasa Magnoliidae Novák ex Takht., nadrząd Lauranae Takht., rząd wawrzynowce (Laurales Perleb), rodzina wawrzynowate (Lauraceae Juss.), plemię Cinnamomeae Nees., rodzaj cynamonowiec (Cinnamomum Schaeff.)[3].

Wybrane gatunki
  • Cynamonowiec Burmana (Cinnamomun burmanii Blume) – z tego gatunku, rosnącego na Jawie i Sumatrze otrzymuje się tzw. "cynamon z Padangu" lub "cynamon sajgoński".
  • Cynamonowiec cejloński (Cinnamomum verum J. Presl)
  • Cynamonowiec kamforowy (Cinnamomum camphora Ness et Eberm.)
  • Cynamonowiec tępolistny (C. obtusifolium Ness.) – uprawiany w Wietnamie, dostarcza cynamonu zwanego "kasją sajgońską". W miejscowej kuchni jako przyprawę wykorzystuje się również liście tej rośliny.
  • Cynamonowiec tamala (C. tamala Ness & Eberm.) – gatunek uprawiany w Indiach i Pakistanie. Z korzeni tej rośliny otrzymuje się olejek kamforowy, jako przyprawę używa się korę, liście i pąki kwiatowe. Liście są również używane jako namiastka betelu.
  • Cynamonowiec wonny, kasja (Cinnamomum cassia Blume, syn. C. aromaticum Nees) – drzewo podobne do c. cejlońskiego, ale większe, o węższych i dłuższych liściach oraz odstającej, popielatej korowinie. Uprawiany głównie w południowych Chinach, które są jego ojczyzną. Kasja jest mniej ceniona niż cynamon cejloński (kiedyś gatunkiem tym fałszowano mielony cynamon). Kolor kasji jest ciemniejszy, o czerwonawym zabarwieniu. Głównym składnikiem jest olejek kasjowy, który w przeciwieństwie do cynamonowego pozostawia w ustach niezbyt przyjemny posmak. W handlu obecnie bardzo rzadko spotykany. Laski kasji są zawsze skręcone w pojedyncze rurki w przeciwieństwie do cynamonu cejlońskiego.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Cynamon to popularna przyprawa kuchenna, którą otrzymuje się przede wszystkim z wysuszonej kory cynamonowca cejlońskiego (najbardziej ceniony) oraz wielu innych gatunków tego rodzaju (które rzadko są importowane do Europy, a mają znaczenie tylko dla kuchni regionalnej), a nawet innego rodzaju ("cynamon z Batawii" – ze strączyńca oraz "cynamon biały" z korzybiela). Występuje w dwóch postaciach, utarty na proszek lub w niewielkich, zwiniętych w rulonik kawałkach, ma kolor rdzawy i dzięki zawartemu w niej olejkowi cynamonowemu charakterystyczny słodkawo-korzenny, lekko piekący smak i silny aromat.

Cynamon używany jest do przyprawiania potraw słodkich z ryżu, pieczonych jabłek, wina grzanego i ponczu. Niewielkie ilości cynamonu służą do aromatyzowania gulaszu, baraniny, gotowanych ryb i szynki. Olejek cynamonowy ma działanie antyseptyczne.

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-05-30].
  2. Cinnamomum (ang.). Index Nominum Genericorum (ING). [dostęp 2009-05-30].
  3. Crescent Bloom: Cinnamomum (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-05-30].
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło cynamon w Wikisłowniku