Gębacz wielobarwny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gębacz wielobarwny
Pseudocrenilabrus multicolor[1]
(Schoeller, 1903)
Samiec po lewej, samica po prawej
Samiec po lewej, samica po prawej
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Rząd okoniokształtne
Rodzina pielęgnicowate
Podrodzina Pseudocrenilabrinae
Plemię Haplochromini
Rodzaj Pseudocrenilabrus
Gatunek gębacz wielobarwny
Synonimy
  • Chromis multicolor Schoeller, 1903
  • Haplochromis multicolor (Schoeller, 1903)
  • Hemihaplochromis multicolor (Schöller, 1903) in Wickler, 1963
  • Paratilapia multicolor (Schöller, 1903) in Hilgendorf, 1903
  • Pseudocrenilabrus multicolor victoriae Seegers, 1990
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Gębacz wielobarwny[3] (Pseudocrenilabrus multicolor) – gatunek słodkowodnej ryby okoniokształtnej z rodziny pielęgnicowatych (Cichlidae) opisanej naukowo w 1903 roku przez niemieckiego akwarystę C. H. Schoellera pod nazwą Chromis multicolor[4]. Jest pyszczakiem. Ze względu na swoją biologię i niewielkie wymiary stał się popularną rybą akwariową[5].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Środkowowschodnia AfrykaEgipt, Kenia, Rwanda, Sudan, Tanzania i Uganda[2]. Opisano 2 podgatunki[1]:

  • P. m. multicolor (Schoeller, 1903)podgatunek nominatywny opisany z jeziora Buhajrat Marjut (Mareotis)[6], występował w Egipcie, gdzie prawdopodobnie wyginął; w klasyfikacji IUCN zaliczony został (z braku wystarczających danych) do kategorii DD[7],
  • P. m. victoriae Seegers, 1990 – opisany z południowo-zachodniej Ugandy[6], jest szeroko rozprzestrzeniony w Kenii, Tanzanii i Ugandzie, w zlewiskach jezior Wiktorii i Kanyaboli, zaliczony do kategorii LC[8]. Podgatunek jest obecnie uważany za synonim Pseudocrenilabrus multicolor[9]

Tryb życia w naturze to strefa środkowa i przydenna gdzie buduje kryjówki wśród korzeni lub głazów w wodzie o piaszczystym podłożu.

Wygląd[edytuj | edytuj kod]

Ryba ta dorasta 8 cm długości. Ma dość dużą głowę. Ciało o barwie gliniastordzawej, brunatnej, z błyszczącymi łuskami, które mienią się barwami tęczy. Na płetwach grzbietowe, ogonowej i odbytowej umiejscowione są plamki w kolorze błękitnym i czerwonym.

Dymorfizm płciowy[edytuj | edytuj kod]

Samiec barwniejszy, samica mniejsza i mniej barwna, worek gardłowy dla wychowywania narybku bardziej uwidoczniony.

Warunki w akwarium[edytuj | edytuj kod]

Zalecane warunki w akwarium
Zbiornik średni (od 60 cm długości[10]) do dużego
Temperatura wody 20–26[10] °C
Twardość wody miękka do średnio twardej[10]
Skala pH 6 – 7,5[10]
pokarm żywy i suchy, mrożony

Warunki hodowlane[edytuj | edytuj kod]

W stosunku do innych ryb jest rybą spokojną. Najlepiej czuje się z innymi łagodnymi rybami w akwarium obsadzonym roślinami, z kryjówkami dla samicy. Gębacze wielobarwne najlepiej hodować parami[11].

Pożywienie[edytuj | edytuj kod]

Rozmnażanie[edytuj | edytuj kod]

W okresie tarła woda powinna być cieplejsza o 2–3 °C. Samiec przybiera godową barwę, na płetwie odbytowej pojawia się "kaszka" na podobieństwo ikry. W stosunku do samic zaczyna przyjmować bardziej agresywne zachowania. W piaszczystym podłożu wykopuje dołek, w którym samica składa ikrę. Ikra zostaje zapłodniona przez samca, po czym samica zbiera ją do pyska. Będąc w pysku ikra zostaje ponownie zapłodniona przez samca dla zapewnienia rozwoju jak największej liczby jaj[13]. Ikra jest inkubowanaw pysku samicy do czasu wyklucia się larw. Po tarle najlepiej jest odłowić samca dla zapewnienia bezpieczeństwa młodym.

Rozwój jaj odbywa się w jamie ustnej samicy, w specjalnie w tym celu występującej workowatej gardzieli. Trwa on 10–16 dni (zależnie od temperatury wody), po czym narybek w liczbie 15–100[14] zaczyna opuszczać pysk matki pozostając w dalszym ciągu pod jej baczną opieką. W chwili zagrożenia młode ryby natychmiast ukrywają się w jamie gębowej matki. Tam też chronią się na okres nocy.

Odżywianie narybku rozpoczyna się od drobnego "pyłu" planktonu, słonaczka (solowca).

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Pseudocrenilabrus multicolor w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 Pseudocrenilabrus multicolor. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.)
  3. Nazewnictwo ryb egzotycznych, AKWARIUM, Nr 1-2/70 (występuje pod synonimiczną nazwą Haplochromis multicolor)
  4. C. H. Schöller. Ein neuer Chromis. „Blätter für Aquarien- und Terrarien-Kunde. Stuttgart”. 14, s. 203–206, 1903 (niem.). 
  5. Mały słownik zoologiczny: ryby. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1976.
  6. 6,0 6,1 Eschmeyer, W. N. & Fricke, R.: Catalog of Fishes electronic version (14 July 2011) (ang.). California Academy of Sciences. [dostęp 20 sierpnia 2011].
  7. Pseudocrenilabrus multicolor ssp. multicolor. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 20 sierpnia 2011]
  8. Pseudocrenilabrus multicolor ssp. victoriae. Czerwona Księga Gatunków Zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 20 sierpnia 2011]
  9. Eschmeyer, W. N. & Fricke, R.: Catalog of Fishes electronic version (4 January 2013) (ang.). California Academy of Sciences. [dostęp 25 stycznia 2013].
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 Kahl Wally, Kahl Burkard, Vogt Dieter: Atlas ryb akwariowych. Warszawa: Delta W-Z, 2000. ISBN 83-7175-260-1.
  11. Hans Frey, Moje akwarium, Wydawnictwo Sport i Turystyka, Warszawa, 1988, ISBN 83-217-2667-4 ,str. 78
  12. Ryby w akwarium – bibliografia, str. 133
  13. Stanislav Frank, jak żyją ryby, Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1977, str. 185
  14. Słodkowodne ryby akwariowe, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań, 1990, ISBN 83-210-0818-6

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Hans Frey, Akwarium Słodkowodne, Wydawnictwo Sport i Turystyka, Warszawa, 1990, ISBN 83-217-2777-8
  • Henryk Jakubowski, Jerzy Ring, Ryby w akwarium, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa, 1988, ISBN 83-02-03493-2