Grossular
| Grossular | |||
|
|||
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |||
| Skład chemiczny | krzemian wapnia i glinu (Ca3Al2(SiO4)3) | ||
| Twardość w skali Mohsa | 7–7,5 | ||
| Przełam | muszlowy; kruchy | ||
| Łupliwość | brak | ||
| Układ krystalograficzny | regularny | ||
| Gęstość minerału | 3,4–3,6 g/cm³ | ||
| Właściwości optyczne | |||
| Barwa | biały, wszelkie odmiany zielonego, brązowy, rzadko czarny, niekiedy bezbarwny | ||
| Rysa | biała | ||
| Połysk | żywiczny lub szklisty | ||
| Inne | minerał izotropowy Dyspersja: 0,027 Widmo absorpcyjne: częściowo diagnostyczne |
||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||
Grossular – rzadki minerał z gromady krzemianów zaliczany do grupy granatów, rozpowszechniony, tylko w niektórych regionach Ziemi.
Nazwa pochodzi od botanicznej nazwy ribes grossularia, agrestu gdyż barwą i kształtem przypomina owoc tej rośliny.
Spis treści |
Właściwości [edytuj]
- Luminescencja: promieniowanie rentgenowskie daje efekt intensywnego jarzenia o barwie pomarańczowej
- Inkluzja – liczna. Częste wtrącenia kryształków diopsydu, apatytu, aktynolitu i cyrkonu.
Występuje w formie skupień zbitych, ziarnistych, naskorupień oraz prawidłowo wykształconych, dużych kryształów. Spotykany jest jako minerał wrosły i narosły. Jest kruchy, przezroczysty, spotykany jest w wielu kolorach; niektóre noszą odrębne nazwy mineralogiczne i gemmologiczne:
- hessonit (kamień cynamonowy) – pomarańczowoczerwony, pomarańczowy, zasobny w żelazo,
- tsavoryt – szmaragdowy, bogaty w wanad (najczęściej z Kenii i Tanzanii),
- rosolit – różowy,
- romanzovit – brunatnoczerwony (z Finlandii),
- nefryt transvaalski (jadeit, żad) – zielony (z Afryki Południowej),
- leukogranat – bezbarwny,
- hydrogrossular – hydrogranat.
Występowanie [edytuj]
Minerał skał metamorficznych, występuje głównie w wapieniach, marmurach, żyłach serpentynitów i rodonitów. Niekiedy występuje w skałach okruchowych, najczęściej w piaskach i żwirach.
Miejsca występowania:
- Chiny – białe,
- Sri Lanka – hessonity o czerwonym zabarwieniu,
- Kenia – kryształy o barwie różowej i zielonej,
- Tanzania – ciemnozielone tsaworyty, kryształy żółte i różowe,
- USA – Kalifornia, Kolorado (kryształy pomarańczowe i bezbarwne),
- Kanada – Asbestos w prowincji Quebec (pomarańczowe lub różowe znacznych rozmiarów),
- Meksyk – Region Chihuahua (rosolit, dobrze wykształcone kryształy białe i zielone),
- RPA – Transvaal, Pakistan, Rosja – Ural, Jakucja, Syberia (zielone),
- Brazylia,
- Szwajcaria – masyw Zermatt.
W Polsce – spotykany w skałach metamorficznych okolic Strzelina, w rejonie Sobótki, w okolicach Kowar.
Zastosowanie [edytuj]
- W jubilerstwie dość znaczne, zwykle w postaci kaboszonów. Okazy oszlifowane mogą osiągać znaczną masę, prócz tsaworytu.
- Do najbardziej poszukiwanych należą kamienie o zabarwieniu cynamonowym i pomarańczowoczerwonym. Okazy oszlifowane o masie ponad 60 ct są ozdobą kolekcji gemmologicznych, np. kamea z hessonitu z rzeźbą głowy Chrystusa o masie 61,5 ct.
- Materiał biały, zbity wykorzystywany jest w rzeźbiarstwie.
- Cieszy się dużym uznaniem wśród kolekcjonerów
Zobacz też [edytuj]
Bibliografia [edytuj]
- Kazimierz Maślankiewicz: Kamienie szlachetne. Wyd. 3 poprawione i uzupełnione. Warszawa: Wydawnictwo Geologiczne, 1982.
- Michał Sachanbiński: Vademecum zbieracza kamieni szlachetnych i ozdobnych. Warszawa: Wydawnictwo Geologiczne, 1984. ISBN 8322001991.
