Porzeczka agrest
| Porzeczka agrest | |
|---|---|
 |
|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Rząd | skalnicowce |
| Rodzina | agrestowate |
| Rodzaj | porzeczka |
| Gatunek | porzeczka agrest |
| Nazwa systematyczna | |
| Ribes uva-crispa L. Sp. pl. 1:201. 1753 |
|
| Synonimy | |
|
Grossularia reclinata (L.) Mill., |
|
 Zdjęcia i grafiki w Commons |
|
Porzeczka agrest (Ribes uva-crispa L.), zwyczajowo nazywana agrestem – gatunek krzewu z rodziny agrestowatych (Grossulariaceae DC.). Występuje w stanie dzikim w Europie, Azji, Afryce. W Polsce roślina uprawiana, dość często dziczejąca (kenofit, agriofit).
Spis treści |
Morfologia [edytuj]
- Pokrój
- Wysokość od 0,5 do 1,5 m w zależności od odmiany. Pędy o cierniach pojedynczych lub trzydzielnych umieszczonymi pod nasadą liści. Równie częste szczeciniaste kolce w międzywęźlach.
- Liście
- Liście 3–5 klapowe, na brzegu lekko karbowane.
- Kwiaty
- Drobne, zebrane w małe grona, najczęściej trójkwiatowe, zwisłe. Działki kielicha odgięte, wzniesione działki korony o kolorze białym, żółtoseledynowym lub czerwonoróżowym.
- Owoce
- Jagody barwy zielonej, żółtej lub o czerwonawej skórce, często pokrytej gruczołkowatymi włoskami. U niektórych odmian skórka jest gładka i błyszcząca.
Biologia [edytuj]
Roślina wieloletnia, nanofanerofit. Kwitnie od kwietnia do maja, jest owadopylna, przedprątne kwiaty zapylane są przez muchówki i błonkówki[3].
- Liczba chromosomów 2n= 16[4].
Zmienność [edytuj]
W Polsce występuje w trzech podgatunkach[4]
- Ribes uva-crispa L. subsp. reclinata (L.) Rchb. Roślina uprawiana o czerwonych owocach, słabo kolczasta, naga, o łukowatych gałązkach.
- Ribes uva-crispa L. subsp. uva-crispa. Dziko rosnąca, silnie kolczasta, o nagich owocach i owłosionej zalążni.
- Ribes uva-crispa L. subsp. grossularia (L.) Rchb. Uprawiana i dziczejąca, z zalążnią i owocem miękko owłosionymi oraz ogruczolonymi.
W uprawie występują liczne mieszańce z amerykańskimi gatunkami porzeczek, a także z porzeczką czarną (tzw. porzeczkoagrest).
Zastosowanie [edytuj]
- Roślina owocowa: uprawiana w Europie, posiada ponad 1500 odmian.
- Sztuka kulinarna wykorzystywane są owoce. Można je zjadać zarówno na surowo, jak i w przetworach, oraz suszone lub kandyzowane.
Uprawa [edytuj]
Dobrze rośnie na glebach żyznych, dostatecznie wilgotnych, o lekko kwaśnym odczynie (pH 6–6,5). Odmiany uprawne bardzo często szczepione są na porzeczce złotej (Ribes aureum) "pod koronę", co daje rośliny pienne ("drzewiaste", jednak nie wyższe niż 1,5 m), ułatwiające zbiór owoców.
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2009-06-28].
- ↑ Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-07-20].
- ↑ Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973.
- ↑ 4,0 4,1 Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.
