Halina Bortnowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Halina Bortnowska
Halina Bortnowska Warsaw Poland October10 2010 Fot Mariusz Kubik 01.jpg
Halina Bortnowska
Warszawa, 10 października 2010 r.
Imiona i nazwisko Halina Bortnowska-Dąbrowska
Data i miejsce urodzenia 23 września 1931
Toruń
Narodowość Polska
Dziedzina sztuki publicystyka
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikicytaty Halina Bortnowska w Wikicytatach

Halina Bortnowska-Dąbrowska (ur. 23 września 1931 w Toruniu) – polska filozof, teolog, publicystka. Animatorka przedsięwzięć społecznych, uczestniczka ruchu ekumenicznego wyrażająca potrzebę zwołania kolejnego Soboru w Kościele katolickim. Od 2007 do 2012 przewodnicząca Rady Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, w której pozostała jako członkini Rady.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Szkołę podstawową ukończyła w Warszawie 1944. Studiowała w Instytucie Katolickim we Wrocławiu, na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim (magisterium z filozofii, 1961), później w Leuven (1964). Podczas studiów pracowała z dziećmi i dorosłymi jako katechetka (we Wrocławiu i Lublinie). Od 1961 do 1983 redaktor i sekretarz redakcji miesięcznika Znak (m.in. dziennikarz-sprawozdawca trzeciej sesji Soboru Watykańskiego II; 1964).

W latach 70. XX wieku współtworzyła ruch hospicyjny w Polsce i pierwsze polskie hospicjum w Nowej Hucie. Przez pięć lat pomagała terminalnie chorym jako wolontariuszka (redaktorka książki "Sens choroby, sens śmierci, sens życia" – trzy wydania w wydawnictwie ZNAK). W latach osiemdziesiątych doradca Komisji Robotniczej Hutników w Nowej Hucie. Brała udział, jako doradca delegatów małopolskich, w I zjeździe NSZZ „Solidarność”. Uczestniczyła od 13 grudnia 1981 w kilkudniowym strajku w Kombinacie Metalurgicznym w Nowej Hucie. W stanie wojennym na krótko internowana[1]. W 1986 została członkiem Komitetu Helsińskiego w Polsce. Zaangażowana w działania na rzecz pojednania polsko-niemieckiego.

W trakcie powstania warszawskiego została deportowana do niemieckiego obozu pracy. Uczestniczyła w projektach Akcji Znaków Pokuty polegających na porządkowaniu ruin w Polsce (Oświęcim) i Niemczech (Drezno). Od 1967 do 1982 aktywnie uczestniczyła w pracach Światowej Rady Kościołów[2]. Jest animatorką projektów upamiętnienia ofiar getta warszawskiego, Jedwabnego i Srebrenicy[3].

Po 1989 współtworzyła Ruch Obywatelski Akcja Demokratyczna. Związana z organizacjami pozarządowymi. 21 października 1993 została wybrana zastępcą członka Trybunału Stanu[4]. Współzałożycielka Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka, obecnie przewodnicząca Rady Fundacji. Przed wstąpieniem Polski do UE pracowała w Fundacji "Polska w Europie". Współzałożycielka Stowarzyszenia Przeciw Antysemityzmowi i Ksenofobii "Otwarta Rzeczpospolita" (2000).

W ramach prowadzonych przez siebie warsztatów dziennikarskich (m.in. dla studentów, młodych dziennikarzy, młodzieży szkolnej czy osób osadzonych w zakładach karnych) Halina Bortnowska zajmuje się promowaniem światowych standardów dziennikarstwa. Od 1992 animatorka Warsztatów Dziennikarskich Młodych "Polis" w Warszawie. Do 1999 redaktor naczelny "Polis – pisma o sztuce życia publicznego". Inicjatorka projektu Internetowa Gazeta Festiwalu Nauki. Brała udział w dyskusjach publicznych dotyczących m.in. spraw społecznych (w tym na temat ruchu hospicyjnego) i religijnych, ekumenizmu, lustracji, praw człowieka, upamiętniania ofiar ludobójstwa, a także bioetyki[5].

Jej publikacje ukazały się na łamach m.in.: Gazety Wyborczej, miesięcznika Znak, Tygodnika Powszechnego.

Odznaczona Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (2001)[6] i Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (2011)[7].

Żona Kazimierza Dąbrowskiego (inżyniera konstruktora), ma czworo dzieci. Prowadzi blog pt. Myślennik.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Opracowania[edytuj | edytuj kod]

  • Bezimienni mówią o modlitwie (wybór i układ; wstęp Marek Skwarnicki; Znak, 1973, 1982)
  • Sens choroby, sens śmierci, sens życia (opracowanie i redakcja; Znak, 1982, ISBN ; 1984, ISBN 83-7006-065-X; 1993, ISBN 83-7006-265-2)
  • Polacy – Niemcy '93. Konferencja Fundacji "Polska w Europie" 23-24.10.1993, Ośrodek Konferencyjny PAN w Mądralinie (opracowanie; wespół z Markiem Cichockim i Katarzyną Leszczyńską; "Exit", staraniem Fundacji "Polska w Europie" 1993; seria: Studia Fundacji "Polska w Europie", 1234-7841, nr 4 )
  • Chrześcijańska demokracja w XXI wieku (red. merytoryczna oraz popr. tł. Halina Bortnowska-Dąbrowska i Kazimierz Dąbrowski; pod red. Josefa Thesanga; FKA 1997, ISBN 83-86771-06-2)
  • polska://niemcy@2011. Materiały z konferencji zorganizowanej przez Fundację Konrada Adenauera w dniach 13-15 kwietnia 2000 r. w Warszawie (redakcja merytoryczna; przekł. z jęz. niem. Mariusz Matwiejczuk, Halina Bortnowska, przekł. z jęz. ang. Halina Bortnowska; Fundacja Konrada Adenauera. Przedstawicielstwo w Polsce 2001, ISBN 83-86771-12-7)

Przekłady[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Moje obchody, "Znak", nr 11 (606), 2005
  2. "Kilka myśli o postawie ekumenicznej" [w:] "Pamięć przyszłości Stefanowi Wilkanowiczowi na początek dziewiątej dekady", Wydawnictwo Znak, Kraków 2005
  3. Czytając My z Jedwabnego, "Gazeta Wyborcza", nr 226, 2004; "Tora ku pamięci", "Znak", nr 2 (609), 2006; Patrzeć na ekshumację, "Gazeta Wyborcza", nr 30, 2008; "Irena i Anna", "Polis", "Polis", nr 3 (21), 1997
  4. M.P. z 1993 r. Nr 55, poz. 825
  5. "Sąd nad..." – cykl dyskusji publikowanych na łamach "Gazety Wyborczej", prowadzonych przez Teresę Torańską z udziałem Hanny Świdy-Ziemby, Haliny Bortnowskiej, prof. Krzysztofa Kicińskiego i gości
  6. M.P. z 2001 r. Nr 21, poz. 345
  7. M.P. z 2011 r. Nr 78, poz. 778

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • "Już – jeszcze nie. Całoroczne rekolekcje z Ludźmi Adwentu" (Wydawnictwo Znak, 2005) – książka Haliny Bortnowskiej
  • Wysokie Obcasy nr 35, dodatek do "Gazety Wyborczej" nr 205, 2000 portret Haliny Bortnowskiej
  • Ethos skutecznego współczucia, "Ethos", nr 6-7, 1989
  • "Thou Shalt Not Kill. Poles on Jedwabne" wybór artykułów z polskiej prasy na temat mordu w Jedwabnem; w tłumaczeniu na język angielski (w tym Halina Bortnowska – When a Neighbor Has No Name, "Gazeta Wyborcza", styczeń 27-28, 2001

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]