2011 w literaturze

Wydarzenia literackie w 2011 roku.

Wydarzenia

• polskie
  • Styczeń: przyznano "Paszporty Polityki". W dziedzinie literatury Paszport odebrał prozaik Ignacy Karpowicz za powieść Balladyny i romanse. Nagrodę specjalną Kreator Kultury otrzymał poeta, dramaturg i prozaik Tadeusz Różewicz – za "wierność poezji i sobie".
  • Kwiecień: 8-10 kwietnia, festiwal literacki Port Wrocław odbył się po raz szesnasty.
  • Maj: 7 maja po raz czwarty przyznano Wrocławską Nagrodę Poetycką Silesius. Laureatami tegorocznej edycji zostali: za całokształt pracy twórczej - Urszula Kozioł, w kategorii książka roku - Bohdan Zadura, wyróżniony za wydany przez Biuro Literackie tom Nocne życie, w kategorii debiut roku - Kira Pietrek za tom Język korzyści. Uroczysta gala odbyła się w Teatrze Współczesnym we Wrocławiu.
  • W dniach 9-15 maja w Krakowie odbył się 2. Festiwal Miłosza, jego gośćmi byli znani poeci, pisarze, tłumacze i literaturoznawcy m.in. Adonis, Bei Dao, Clare Cavanagh, Andrej Chadanowicz, Oleg Czuchoncew, Aleksander Fiut, Julia Hartwig, Jane Hirshfield, Ołeh Łyszeha, Zadie Smith, Wisława Szymborska, Tomas Venclova, Helen Vendler, Adam Zagajewski.
  • 13 maja: Vlasta Dvořáčková, wybitna tłumaczka literatury polskiej na czeski, odebrała tegoroczną nagrodę Transatlantyk, przyznawaną przez Instytut Książki za popularyzację polskiej literatury na świecie.
  • W dniach 12 do 15 maja odbyły się w Pałacu Kultury i Nauki II Warszawskie Targi Książki.
  • 18 czerwca: Justyna Bargielska (kategoria: proza), Ewa Lipska (kategoria: poezja) i Stefan Chwin (kategoria: esej) zostali laureatami tegorocznej Nagrody Literackiej Gdynia. Tzw. "Nagroda Osobna" przypadła poecie Andrzejowi Sosnowskiemu.
  • 30 czerwca: Otwarto w Krasnogrudzie Europejskie Centrum Dialogu im. Czesława Miłosza.
  • Sierpień: W plebiscycie czytelników Biblioteki Śląskiej na Książkę Roku 2010 zwyciężył Lajerman Aleksandra Nawareckiego. Lajerman zebrał 41 procent głosów.
  • Wrzesień: laureatem tegorocznej edycji nagrody Fundacji im. Kościelskich został Andrzej Franaszek, nagrodzono go za książkę pt. Miłosz. Biografia.
  • 4 września w Domu Literatury w Warszawie wręczono Sławomirowi Mrożkowi Nagrodę Polskiego PEN Clubu im. Jana Parandowskiego.
  • W dniach 2-6 listopada trwał w Krakowie 3. Festiwal Josepha Conrada, w którym wzięło udział wielu wybitnych pisarzy i tłumaczy z kraju i zagranicy.
  • Od 3. do 6. listopada odbyły się 15. Targi Książki w Krakowie. Wystawiało na nich ponad 500 wystawców, z czytelnikami spotkało się ok. 400 autorów.
  • W czasie krakowskich Targów Książki wręczono nagrodę im. Jana Długosza za najlepszą książkę humanistyczną 2010 r. Jej laureatką została prof. Hanna Świda-Ziemba, autorka książki Młodzież PRL. Portrety pokoleń w kontekście historii, wydanej przez Wydawnictwo Literackie.
  • Janusz Głowacki otrzymał nagrodę im. Czesława Miłosza, przyznawaną przez ambasadę USA w Polsce za pozytywny wkład w stosunki polsko-amerykańskie.
  • 19 listopada Zyta Rudzka otrzymała Gdyńską Nagrodę Dramaturgiczną dla najlepszego dramatu 2011 roku za Zimny Bufet.
  • 3 grudnia Literacką Nagrodę Europy Środkowej Angelus odebrała białoruska pisarka Swietłana Aleksijewicz. Nagrodzono ją za książkę Wojna nie ma w sobie nic z kobiety. Nagrodę za tłumaczenie tego dzieła z języka rosyjskiego otrzymał Jerzy Czech.
  • 15 grudnia Nagrodę Polskiego PEN Clubu za wybitne dokonania translatorskie w dziedzinie przekładu literatury polskiej na język obcy odebrał Martin Pollack.
• zagraniczne
  • W dniach 17-20 marca odbyły się targi książki w Lipsku (Leipziger Buchmesse).
  • Czeską nagrodę Premia Bohemica otrzymał w tym roku Andrzej Czcibor-Piotrowski, jest drugim Polakiem w historii tego wyróżnienia za popularyzację literatury czeskiej za granicą.
  • Man Booker Prize, nagrodę za całokształt dzieła twórcy piszącego w języku angielskim, otrzymał w tym roku Philip Roth.
  • Czeską Nagrodę Państwową w dziedzinie literatury otrzymała wybitna powieściopisarka Daniela Hodrová.

Nowe książki (proza beletrystyczna i literatura faktu)

• polskie
  • Stefan Chwin – Panna Ferbelin (Wydawnictwo Tytuł)
  • Eugeniusz Dębski – Russian Impossible (RUNA)
  • Dariusz Domagalski – Vlad Dracula (Bellona, RUNA)
  • Witold Jabłoński – Kochanek Czerwonej Gwiazdy (Abiekt.pl)
  • Hanna Krall – Biała Maria (Świat Książki)
  • Bolesław Leśmian – Satyr i Nimfa. Bajka o złotym grzebyku (inedita, Wydawnictwo KUL)
  • Kaja Malanowska – Imigracje, zbiór opowiadań (Krytyka Polityczna)
  • Krzysztof Piskorski – Krawędź czasu (RUNA)
  • Andrzej W. Sawicki – Nadzieja czerwona jak śnieg (Bellona, RUNA)
  • Wojciech Szyda – Stroiciel ciszy, zbiór opowiadań (Zysk i S-ka)
  • Szczepan Twardoch – Tak jest dobrze (Powergraph)
  • Michał Witkowski – Drwal (Świat Książki)
  • Bartosz Żurawiecki – Nieobecni (Krytyka Polityczna)
• zagraniczne
  • Michal Ajvaz - Lucemburská zahrada (Ogród Luksemburski)
  • E. L. Doctorow – All the Time in the World
  • George R. R. Martin – A Dance with Dragons
• wydania polskie tytułów zagranicznych
  • Balla – Świadek, przeł. Jacek Bukowski (Biuro Literackie)
  • Karel Čapek – Listy z podroży, przeł. Piotr Godlewski, posłowie Leszek Engelking (W.A.B.)
  • Umberto Eco – Cmentarz w Pradze, przeł. Krzysztof Żaboklicki (Noir sur Blanc)
  • Bohumil Hrabal – Perełki na dnie: wybór opowiadań, (Agora SA)
  • Bohumil Hrabal – Vita nuova, przeł. Piotr Godlewski (Czuły Barbarzyńca)
  • Bohumil Hrabal – Życie bez smokingu, przeł. Andrzej Babuchowski, Aleksander Kaczorowski, Jan Stachowski (Czuły Barbarzyńca)
  • Jack Kerouac – Big Sur, przeł. Maciej Świerkocki (W.A.B.)
  • Jonathan Littell – Czeczenia. Rok III, przeł. Małgorzata Kozłowska (Wydawnictwo Literackie)
  • Mario Vargas Llosa – Marzenie Celta, przeł. Marzena Chrobak (Znak)
  • Sándor Márai – Pokrzepiciel, przeł. Irena Makarewicz (Czytelnik)
  • Anatolij Marienhof – Cynicy, przeł. Henryk Chłystowski (Państwowy Instytut Wydawniczy)
  • Mari Okazaki – Suppli (サプリ) – Suppli Extra
  • Elif Şafak – Lustra miasta, przeł. Anna Akbike Sulimowicz (Wydawnictwo Literackie)
  • Leonie Swann – Triumf owiec: Thriller... a zarazem komedia filozoficzna, przeł. Maciej Nowak-Kreyer (Amber)
  • Bajan Szyrianow – Niższa szkoła jazdy, przeł. Agnieszka Lubomira Piotrowska (Krytyka Polityczna)
  • Tomáš Zmeškal – Listy miłosne pismem klinowym, przeł. Dorota Dobrew (W.A.B.)

Wywiady

• polskie
  • Tadeusz Konwicki, Przemysław Kaniecki - W pośpiechu (Czarne)
  • Piotr Marecki - Nam wieczna w polszczyźnie rozróba! Marian Pankowski mówi (Ha!art)
• zagraniczne wydane w Polsce
  • Benedykt XVI, Peter Seewald – Światłość świata, przeł. Piotr Napiwodzki (Znak)

Dzienniki

• polskie
  • Julia Hartwig - Dziennik (Wydawnictwo Literackie)
  • Jarosław Iwaszkiewicz – Dzienniki 1964-1980 (t. III Dzienników, Czytelnik)
  • Jan Józef Szczepański – Dzienniki 1957-1963, t. II (Wydawnictwo Literackie)
  • Jerzy Zawieyski - Dzienniki. Tom 1. Wybór z lat 1955–1959 (Ośrodek Karta i Dom Spotkań z Historią)

Nowe eseje i felietony

• polskie
  • Jan Gondowicz – Paradoks o autorze (Korporacja Ha!art)
  • Jan Gondowicz – Pan tu nie stał. Artykuły drugiej potrzeby (''Nisza'')
  • Roman Kurkiewicz – Lewomyślnie. (Wydawnictwo Krytyki Politycznej)
  • Renata Lis - Ręka Flauberta (Sic!)
  • Adam Zagajewski - Lekka przesada (a5)
• zagraniczne
  • Carlos Fuentes - La gran novela latinoamericana (Wielka powieść latynoamerykańska)

Nowe poezje

• polskie
  • Szymon Babuchowski – Rozkład jazdy (Biblioteka "Toposu")
  • Leszek Engelking – Muzeum dzieciństwa (Wydawnictwo WBPiCAK)
  • Julia Hartwig – Gorzkie żale (Wydawnictwo a5)
  • Zbigniew Herbert - Utwory rozproszone (Rekonesans), oprac. Ryszard Krynicki (a5)
  • Roman Honet – Piąte królestwo (Biuro Literackie)
  • Jacek Łukasiewicz - Stojąca na ruinie (Biuro Literackie)
  • Piotr Macierzyński - Antologia wierszy ss-mańskich (Ha!art)
  • Andrzej Mestwin - Być może Coś innego (Oficyna Wydawnicza Tysiąclecia)
  • Andrzej Mestwin - Elegie gdańskie (Oficyna Wydawnicza Tysiąclecia)
  • Marta Podgórnik – Rezydencja surykatek (Biuro Literackie)
  • Marcin Sendecki - Farsz (Biuro Literackie)
  • Janusz Styczeń - Furia instynktu (Biuro Literackie)
  • Janusz Szuber – Powiedzieć. Cokolwiek (Wydawnictwo Literackie)
  • Eugeniusz Tkaczyszyn-Dycki - Imię i znamię (Biuro Literackie)
• zagraniczne antologie
  • Magnus Ducatis Poesis. Ribu iveika/Robežu pārvarēšana/Перaaдoлeньe мeжaу/Pokonywanie granic/Пoдoлaння мeж/Прeoдoлeниe мeж/Surmounting Boundaries, oprac. Vladas Braziūnas, Vytas Dekšnys (Vilnius, VI)
  • FREE OVER BLOOD Contemporary Polish poetry in translation pod redakcją Dawida Junga i Marcina Orlińskiego, przekład na angielski Marek Kaźmierski, Karen Kovacik, Benjamin Paloff i Katarzyna Szuster (Londyn, Zeszyty Poetyckie/OFF PRESS)
• wydane w Polsce wybory utworów poetów obcych
  • Gottfried Benn - Nigdy samotniej i inne wiersze, wybór Zdzisław Jaskuła, przekłady Jacek St. Buras, Zdzisław Jaskuła, Andrzej Kopacki, Sława Lisiecka, Tomasz Ososiński (Biuro Literackie)
  • Federico García Lorca – Śpiewak cygańskich romansów, przekłady i komentarz Jarosław Marek Rymkiewicz (Sic!)
  • Brian Patten – Teraz będziemy spać, leżeć bez ruchu lub ubierzemy się na powrót, przeł. Jerzy Jarniewicz, Tadeusz Sławek, Piotr Sommer, Andrzej Szuba (Biuro Literackie)
  • Fernando Pessoa – Poezje zebrane Alberta Caeiro, przełożył i opracował Wojciech Charchalis (Czuły Barbarzyńca Press)
  • Vasko Popa – Źródło żywego słowa, wybór, przekład i posłowie Grzegorz Łatuszyński (Oficyna Wydawnicza "Agawa")
• wydane w Polsce antologie poezji obcej
  • Krystyna Rodowska – Umocz wargi w kamieniu. Przekłady z poetów latynoamerykańskich (Biuro Literackie)

Nowe prace naukowe

• polskie
  • Andrzej Franaszek – Miłosz. Biografia (Znak)
  • Małgorzata Gorczyńska – Miejsca Leśmiana. Studium topiki krytycznoliterackiej (Universitas)
  • Andrzej Grajewski, Michał Skwara - Papież musiał zginąć. Wyjaśnienia Ali Agcy (Wydawnictwo Kurii Metropolitalnej „Gość Niedzielny”, IPN)
  • Beata Lentas – Tadeusz Peiper w Hiszpanii (słowo/obraz terytoria)
• zagraniczne
  • Harold Bloom - The Anatomy of Influence: Literature as a Way of Life (Anatomia wpływu. Literatura jako modus vivendi)

Urodzili się

• Na razie brak wpisów.

Zmarli

• 4 stycznia
  • Jerzy S. Sito, polski poeta, eseista i tłumacz (ur. 1934)
  • Eva Strittmatter, niemiecka poetka i prozatorka (ur. 1930)
• 17 stycznia – Jean Dutourd, pisarz francuski (ur. 1920)
• 24 stycznia
  • Hanna Maszutina, ukraińska poetka, dramaturg i prozaik (ur. 1981)
  • Qadır Mırza Älï, kazachski pisarz (ur. 1935)
• 9 lutego – Janusz Maciejewski, polski historyk literatury i krytyk literacki, w latach 1991-2001 prezes polskiego PEN Clubu (ur. 1930)
• 11 lutego – Bo Carpelan, fiński poeta i prozaik tworzący w języku szwedzkim (ur. 1926)
• 16 lutego – Justinas Marcinkevičius, litewski poeta i dramaturg (ur. 1930)
• 26 lutego – Arnošt Lustig, czeski prozaik (ur. 1926)
• 3 kwietnia – Marian Pankowski, polski prozaik, dramaturg i literaturoznawca (ur. 1919)
• 25 kwietnia – Gonzalo Rojas, poeta chilijski (ur. 1917)
• 30 kwietnia – Ernesto Sábato, prozaik argentyński (ur. 1911)
• 4 czerwca – Lilian Jackson Braun, amerykańska pisarka (ur. 1913)
• 27 września – Ida Fink, polsko-izraelska pisarka (ur. 1921)
• 28 października – Jiří Gruša, czeski poeta, powieściopisarz i tłumacz (ur. 1938)
• 10 listopada – Ivan Martin Jirous, "Magor" (Szajbus), czeski poeta, legenda undergroundu (ur. 1944)
• 24 listopada - Andrzej Mandalian, polski poeta, prozaik i tłumacz (ur. 1926)
• 18 grudnia - Václav Havel, czeski dramaturg, eseista, poeta i polityk (ur. 1936)

Nagrody

• Nagroda Nobla – Tomas Tranströmer
• Nagroda Nike – Marian Pilot za powieść Pióropusz
• Nagroda Jerozolimska - Ian McEwan
• Nagroda Literacka im. Józefa Mackiewicza – Wojciech Wencel za tom wierszy De profundis
• Nagroda Goncourtów – Alexis Jenni za L'Art français de la guerre
• Nagroda Renaudot - Emmanuel Carrère za biografię Limonov
• Prix Femina - Simon Liberati za powieść Jayne Mansfield 1967
• Nagroda Bookera – Julian Barnes za The Sense of an Ending
• Nagroda Cervantesa - Nicanor Parra