Karabin Mannlicher-Mauser

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Mannlicher-Mauser
German GEW 88.jpg
Gewehr 88
Dane podstawowe
Państwo  Cesarstwo Niemieckie
Rodzaj karabin powtarzalny
Historia
Prototypy 1888-1897
Wyprodukowano 1 675 000 egz.
Dane techniczne
Kaliber 7,9 lub 7,92 mm
Nabój 7,9 x 57 mm J lub 7,92 x 57 mm JS
Magazynek stały, 5 nab.
Wymiary
Długość 1245 mm (karabin)
950 mm (karabinek)
Długość lufy 740 mm (karabin)
488 mm (karabinek)
Masa
broni 3,8 kg (karabin)
3,1 kg (karabinek)
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Karabiner 88

Manlicher-Mauser (Mauser M1888, Mannlicher II, Kommisionsgewehr) – niemiecki karabin powtarzalny.

Historia konstrukcji[edytuj | edytuj kod]

W 1886 roku do uzbrojenia armii francuskiej przyjęto karabin Lebel Mle 1886. Był to pierwszy karabin zasilany amunicją elaborowaną prochem bezdymnym. Proch bezdymny spalając się wytwarza dużo mniejszą ilość cząstek stałych niż proch czarny. Jego zastosowanie pozwoliło zmniejszyć kaliber do 8 mm (starsze francuskie karabiny miały kaliber 11 mm). Pociski kalibru 8 mm miały większą prędkość wylotową i bardziej płaski tor lotu dzięki czemu były celniejsze.

Nowy francuski karabin sprawił że wprowadzony do uzbrojenia w 1871 roku niemiecki karabin I.G. Mod. 71/84 stał się konstrukcją przestarzałą. Dlatego GPK (Gewehrprüfungskomission – pol. Komisja Doświadczalna Broni Piechoty) zainicjowała prace nad nowym karabinem, następcą I.G. Mod. 71/84. Początkowo planowano zmodernizować ten karabin i jego amunicję poprzez zmianę kalibru z 11 do 7,9 mm i materiału miotającego z prochu czarnego na bezdymny, ale szybko uznano, że powstała w ten sposób broń nie będzie konstrukcją perspektywiczną.

Prace rozpoczęto więc od początku. Nowy karabin i nabój miały być zbudowane z wykorzystaniem rozwiązań najlepszych konstrukcji europejskich. Nowy nabój 7,9 x 57 mm J był jednym z pierwszych naboi karabinowych bez kryzy wystającej. Dzięki temu uproszczona była budowa magazynka. Zastosowano stały magazynek pudełkowy ładowany przy pomocy 5-nabojowych ładowników. Konstrukcja magazynka była wzorowana na magazynku zastosowanym w austriackim karabinie Mannlicher M1886. Zamek nowego karabinu został skonstruowany przez pracownika rządowego arsenału w Spandau Louisa Schlegelmilcha. Kształt i skok gwintu lufy skopiowano z karabinu Mle 1886.

Próby nowego karabinu zakończono w listopadzie 1888 roku i GPK zaleciło natychmiastowe przyjęcie nowego karabinu do uzbrojenia. 12 listopada 1888 roku cesarz Wilhelm II Hohenzollern podpisał rozkaz o przyjęciu nowego karabinu do uzbrojenia pod oznaczeniem Gewehr 88. Jednocześnie do uzbrojenia przyjęto karabinek Karabiner 88.

Pierwsze seryjne karabiny Gewehr 88 zostały dostarczone wiosną 1889 roku. Karabiny Gewehr 88 były produkowany w pruskich królewskich arsenałach w Gdańsku, Erfurcie i Spandau (łącznie 450 000 egz.), bawarskim arsenale w Amberg (425 000 egz.), oraz przez prywatne firmy Ludwig Loewe (425 000 egz.), Osterreichische Waffenfabrik Gesellschaft (Steyr) (300 000 egz.) i Haenel (100 000 egz.). Do sierpnia 1890 wszystkie pierwszoliniowe jednostki armii Królestwa Prus, Królestwa Saksonii i Wirtembergii zostały przezbrojone w nowe karabiny.

Wkrótce po dostarczeniu pierwszych karabinów Gewehr 88 pojawiły się problemy. W karabinach często ulegały uszkodzeniu zamki, podczas strzału pękały szyjki łusek, a podczas przeładowywania dochodziło do zacięć. Powszechnie zarzucano GPK że przy konstruowaniu nowego karabinu nie wykorzystano doświadczenia konstruktorów firmy Mauser, największego niemieckiego producenta karabinów. Szczególnie agresywnie atakowana była firma Ludwig Loewe producent zarówno części karabinów jak i prochu bezdymnego którym elaborowano amunicję. Zarzucano jej że przekupiła rządowych kontrolerów i sprzedała niespełniające norm karabiny. Wykorzystując fakt że członkowie rodziny Loewe byli Żydami antysemicka prasa określiła karabin Gewehr 88 jako Judenflinte.

Prawdziwą przyczyną problemów był pośpiech z jakim konstruowano nowy karabin i opracowywano technologię produkcji prochu bezdymnego. W rezultacie gwint lufy był źle dobrany, a produkowana amunicja nie miała powtarzalnych parametrów (różne było ciśnienie maksymalne gazów prochowych podczas strzału). Dzięki przekonstruowaniu i wzmocnieniu komory nabojowej lufy wyeliminowano problemy z rozrywaniem łusek podczas wystrzału, zmiana konstrukcji zamka zapobiegła zacięciom podczas przeładowywania. Zwiększenie głębokości bruzd gwintu lufy i polepszenie kontroli jakości podczas produkcji prochu zmniejszyło ryzyko uszkodzenia karabinu podczas strzału.

Poza armią niemiecką Gewehr 88 był używany w Chinach, Turcji, Brazylii, Peru i Ekwadorze. Bojowo były używane podczas wojny chińsko-japońskiej (1894-1895) i powstania bokserów (w czasie powstania bokserów karabiny Gewehr 88 były używane zarówno przez powstańców jak i oddziały niemieckie).

Użycie bojowe pokazało że pomimo pewnych wad (często ulęgająca uszkodzeniom rurowa osłona lufy) Gewehr 88 nie jest bronią złą. Okazał się bronią zdecydowanie lepszą od japońskiego Murata Meiji 22-Shiki, a jego konstrukcja stałą się podstawą do opracowania karabinu Arisaka Meiji 30-Shiki pierwszego japońskiego karabinu strzelającego amunicją elaborowaną prochem bezdymnym. Na Gewehr 88 wzorował się także Salvatore Carcano konstruując karabin Carcano M1891. Kłopoty z Gewehr 88 pierwszych serii spowodowały jednak ze karabin ten nigdy nie odzyskał już dobrej opinii. W armii niemieckiej od 1898 był zastępowany przez karabin Mauser M1898. W czasie I wojny światowej w karabiny Gewehr 88 były uzbrojone wyłącznie tyłowe jednostki armii niemieckiej.

Wersje[edytuj | edytuj kod]

  • Gewehr 88/• – produkowana od stycznia 1891 roku wersja z wzmocnioną lufą.
  • Gewehr 88/Z – produkowana od lipca 1896 wersja wyposażona w lufy z gwintem lufy o bruzdach głębokości 0,15 mm (wcześniej 0,10 mm).
  • Gewehr 88/S – przebudowane karabiny wyposażone w nowe lufy kalibru 7,92 mm. Nowa lufa umożliwiała zasilanie nową amunicją 7,92 x 57 mm JS. Karabiny tej wersji powstawały od 1903 roku.
  • Gewehr 88/05 – wersja Gew 88/S ze zmodyfikowanym magazynkiem. Zamiast ładowników magazynek był ładowany przy pomocy łódki. Karabiny do tej wersji przebudowywano od 1905 roku w arsenale w Spandau.
  • Gewehr 88/14 – wersja Gew 88/S ze zmodyfikowanym magazynkiem. Zamiast ładowników magazynek był ładowany przy pomocy łódki. Magazynek o odmiennej konstrukcji niż w Gewehr 88/05.

Opis[edytuj | edytuj kod]

Gewehr 88 był bronią powtarzalną, z zamkiem czterotaktowym. Zamek był wyposażony w dwa rygle (umieszczone za tłokiem zaporowym), pomocniczym ryglem była rączką zamkowa. Karabin wyposażony był w bezpiecznik. Bezpiecznik miał postać skrzydełka znajdującego się w tylnej części zamka. Gewehr 88 był zasilany z 5-nab. stałego, jednorzędowego magazynka pudełkowego ładowanego przy pomocy symetrycznych ładowników. Gewehr 88 był wyposażony w łoże i kolbę drewniane. Lufa była otoczona rurową osłoną. Gewehr 88 był wyposażony w mechaniczne przyrządy celownicze składające się z celownika ramkowego i muszki (nastawy celownika 250-2050 m).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Roman Matuszewski, Ireneusz J. Wojciechowski, Karabin Mauser wz. 1898. TBiU nr 91, Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej 1983. ISBN 83-11-06993-X

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]