Karabin Gew98

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Gewehr 98
Mauser m98.jpg
Mauser Gewehr 98 z bagnetem i amunicją
Dane podstawowe
Państwo  Cesarstwo Niemieckie
Producent Mauser
Rodzaj karabin powtarzalny
Historia
Prototypy 1895
Produkcja seryjna 1898-1918 (Niemcy)
1922-1924 (Polska)
Wyprodukowano >5 000 000 egz.
Dane techniczne
Kaliber 7,92 mm
Nabój 7,92 x 57 mm Mauser
Magazynek stały, 5 nab.
Wymiary
Długość 1250 mm
Długość lufy 740 mm
Masa
broni 4,09 kg (karabin niezaładowany)
Inne
Prędkość pocz. pocisku 895 m/s
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Gewehr 98 (Gew98) – standardowy karabin niemiecki w czasie I wojny światowej. Produkowany od 1898 roku do teraz. Wykorzystywany do celów militarnych, łowieckich i sportowych.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Karabin został zaprojektowany jako następca nieudanego Gewehr 88, zwanego Karabinem Komisyjnym. System zamka z trzecim ryglem "bezpieczeństwa" użyty w modelu z 1898 został opatentowany 9 września 1895 roku przez Paula Mausera. Niemiecka Gewehr-Prüfungskommission (G.P.K.) (Komisja Badawcza Uzbrojenia) zaakceptowała ów karabin 5 kwietnia 1898 roku. Chrzest bojowy przeszedł podczas powstania bokserów (1899-1901). W 1904 został podpisany kontrakt na 290 000 karabinów z Waffenfabrik Mauser i na 210 000 karabinów z Deutsche Waffen und Munitionsfabriken. W roku 1905, nabój wz. 88 7,92 mm x 57 mm I ze średnicą pocisku 8,08 mm został zastąpiony przez 7,92 x 57 mm IS ze średnicą pocisku 8,2 mm. Litera I pochodzi od niemieckiego słowa Infanterie, a S od Spitz, co razem oznaczało-ostrołukowy nabój piechoty.

Konstrukcja[edytuj | edytuj kod]

Zamek[edytuj | edytuj kod]

Czterotaktowy, ślizgowo-obrotowy zamek w Gewehr 98 jest wykorzystywany przez wiele karabinów wojskowych, sportowych/łowieckich. Wadą tego systemu jest to, że nie może być tak łatwo masowo produkowany.

Zamek systemu Mauser M98

Bezpiecznik[edytuj | edytuj kod]

Trójpozycyjny bezpiecznik został zamontowany na końcu zamka, od prawej:

  • 1 pozycja (bezpiecznik ustawiony na prawo) – iglica zablokowana, zamek zablokowany
  • 2 pozycja (bezpiecznik ustawiony na środku) – iglica zablokowana, zamek ruchomy
  • 3 pozycja (bezpiecznik ustawiony na lewo) – iglica odblokowana, zamek ruchomy - karabin gotowy do strzelania

Bezpiecznik działa tylko wtedy, kiedy karabin jest załadowany, w przeciwnym razie, bezpiecznik się nie ruszy.

Rozmontowany zamek systemu Mauser M98

Ładowanie amunicji[edytuj | edytuj kod]

Amunicja 7.92x57mm IS z okresu I-ej wojny światowej

Magazynek w Mauserze Gewehr 98 ma pojemność 5 naboi. Naboje można ładować pojedynczo, bądź za pomocą łódki nabojowej, która może pomieścić maksymalnie 5 naboi. Po załadowaniu za pomocą łódki, jest ona wyrzucana. Magazynek może zostać opróżniony za pomocą operowania zamkiem (bez względu na ustawienie bezpiecznika). Można też opróżnić go za pomocą ściągnięcia denka magazynka. Prostszym i szybszym sposobem ładowania i rozładowywania broni jest użycie magazynka szturmowego. Mieści on 25 naboi, po których zużyciu następuje wymiana magazynka.

Przyrządy celownicze[edytuj | edytuj kod]

Oryginalnie Gewehr 98 miał otwartego typu muszkę i łukową linię celownika z wcięciem typu V, znany jako Lange Visier. Celownik został zaprojektowany dla pocisku M/88 7,92 mm x 57 mm I, można było było ustawić od 200 m do 2000 m, w 100 m odstępach. Nabój M/88 7,92 mm x 57 mm I był wyposażony w tępołukowy pocisk.

Później linia celownika została zmodyfikowana do naboju wzoru 1905 7,92 mm x 57 mm IS. Pocisk naboju 7.92 mm x 57 mm IS był lżejszy, szpiczasty i średnica wzrosła z 8,08 mm do 8,2 mm, dzięki temu wzrósł współczynnik balistyczny. Z wprowadzeniem zmodyfikowanej amunicji, nowy celownik mógł być ustawiony od 400 m do 2000 m, w 100 m odstępach.

Kolba[edytuj | edytuj kod]

Kolba tego karabinu została wyposażona w chwyt pistoletowy. Nakładka kolby przykrywa odcinek lufy od celownika do bączka. W celu redukcji odrzutu w kolbie została zastosowana śruba przechodząca pod komorą. Przy strzale redukuje odrzut przenosząc siłę strzału na kolbę. Przed wojną kolby były robione z drewna orzechowego, które średnio było sezonowane przez 3 lata, w celu dania czasu do "stabilizacji". W 1917 roku niedostatek drewna orzechowego, zastąpiono drewnem bukowym lub dębowym. Kolby z końcowego okresu wojny były mniej wytrzymałe i cięższe od wcześniejszych orzechowych kolb.

Dodatki[edytuj | edytuj kod]

Pruski bagnet systemu Mauser Seitengewehr 98/05

Karabiny były wydawane ze skórzanym pasem nośnym. W czasie I wojny światowej, z powodu niedostatków skóry, robione były z brezentu.

Na Gewehrze 98 można było zamontować garłacz.

Karabin miał możliwość osadzenia bagnetu[1]. Szyna na bagnet miała długość 4,5 cm, dzięki czemu bagnet nie musiał mieć pierścienia lufy. Uważano, że bagnet mocowany do lufy pierścieniem na jelcu, wprowadzał ją drgania i pogorszy celność. Karabin początkowo był wyposażony w bagnet Seitengewehr 98. Z końcem 1905 roku, bagnet ów został zastąpiony bagnetem Seitengewehr 98/05. Saperzy wyposażeni byli w bagnet z piłą na grzbiecie.

Do karabinu tego można było również zamontować wyżej wspomniany magazynek szturmowy, który mieści 25 naboi. Aby zamontować taki magazynek należało zdjąć denko standardowego magazynka oraz wyjąć jego pozostałe wewnętrzne elementy, a następnie wpiąć magazynek szturmowy. Magazynek ten stosowany był przez szturmowców, dzięki czemu nie było konieczności tak częstego ładownia broni oraz było to szybsze, bowiem wymiana magazynka jest dużo szybsza niż standardowe ładowanie, nawet przy użyciu łódki, a przy tym do dyspozycji jest 5 razy większa ilość amunicji.

Karabin wyborowy[edytuj | edytuj kod]

Wiosną 1915 roku zapadła decyzja o wyposażeniu 15 tys. karabinów w celowniki optyczne dla strzelców wyborowych. Aby zamontować je bezpośrednio nad karabinem, musiano zmienić trzony zamków, na te ze zgiętą rączką, przez co w łożu musiało zostać wykonane wyżłobienie. Celowniki optyczne o powiększeniu x3 i x2,5 były produkowane przez firmy takie jak: Görtz, Gérard, Oige, Zeiss, Hensoldt, Voigtländer. Stosowano też cywilne następujących wytwórców: Bock, Busch i Füss. W wypadku nisko zamontowanego celownika pojawiał się problem z korzystaniem z bezpiecznika. Problem usunięto przez zastosowanie wyższego montażu. W czasie I wojny światowej przerobiono na karabiny wyborowe 18 421 sztuk.[2].

Służba[edytuj | edytuj kod]

III Rzesza[edytuj | edytuj kod]

W 1935 roku wprowadzono nowy, standardowy karabin, który miał zastąpić wysłużonego Gewehr 98, mowa tu o Karabiner 98 kurz. Mimo to Gewehr 98 nie był rzadkością do końca II wojny światowej. Spowodowane to było niewystarczającą liczbą nowych karabinów. Oprócz regularnego wojska, były też używane przez Volkssturm.

II Rzeczpospolita[edytuj | edytuj kod]

Po I wojnie światowej, Wojsko Polskie posiadało dużą liczbę zdobytych, kupionych i wymienionych Mauserów Gewehr 98. W Polsce oznaczono tę broń jako kb wz. 98 Dzięki otrzymaniu wyposażenia gdańskiej fabryki broni można było uruchomić produkcje w warszawskiej Fabryce Karabinów. Produkcja tego wzoru trwała do roku 1922. W sierpniu tego roku posiadano 178 000 sztuk tych karabinów. Kolejne egzemplarze uzyskano dzięki wymianie broni z zaprzyjaźnionymi państwami. W roku 1936 rozpoczęto produkcję nieznacznie zmodyfikowanego kb wz. 98a. W sierpniu 1939 roku WP miało 241 000 kb wz. 98 i około 70 000 kb wz. 98a.[3]

Imperium osmańskie[edytuj | edytuj kod]

Imperium osmańskie dostało sporo egzemplarzy w okresie I wojny światowej oraz w latach powojennych. Większość z nich została przerobiona do standardu M38, który był podstawowym karabinem Republiki Tureckiej, przed, po jak i w czasie II wojny światowej.

Hiszpańska wojna domowa[edytuj | edytuj kod]

W tym konflikcie używane były przez frankistowskich nacjonalistów i ochotniczy niemiecki Legión Cóndor. W latach 60. XX wieku większość z tych karabinów została sprzedana do USA jako tanie karabiny sportowe.

Chiny[edytuj | edytuj kod]

Używany przez chińską Armię Narodowo-Rewolucyjną w okresie od chińskiej wojny domowej aż do wojny w Korei.

Użytkownicy[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]