Kościół Starokatolicki w Rzeczypospolitej Polskiej

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kościół Starokatolicki w Rzeczypospolitej Polskiej
Kościół Starokatolicki w Rzeczypospolitej Polskiej
Klasyfikacja systematyczna wyznania
Chrześcijaństwo
 └ Katolicyzm
   └ Starokatolicyzm
     └ Polskokatolicyzm
Ustrój kościelny episkopalno-synodalny [1]
Obrządek łaciński lub przedsoborowy w języku polskim
Patron Święty Paweł Apostoł[2]
Siedziba Łódź
Zwierzchnik
• tytuł zwierzchnika
bp Marek Jan Kordzik
Zwierzchnik Kościoła Starokatolickiego w RP
Organ ustawodawczy Synod Ogólnopolski Kościoła Starokatolickiego w RP[3]
Zasięg geograficzny  Polska
 Białoruś
Mapa parafii i kaplic Kościoła Starokatolickiego w RP na terenie Polski
Mapa
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Strona internetowa

Kościół Starokatolicki w Rzeczypospolitej Polskiej – Kościół starokatolicki prawnie działający na terenie Polski i posiadający placówkę zagraniczną na Białorusi, wpisany pod pozycją 110 w dniu 1 kwietnia 1996 do rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych w Polsce, prowadzonego przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji. Zwierzchnikiem Kościoła jest ks. bp Marek Jan Kordzik.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Polski Kościół Starokatolicki[edytuj | edytuj kod]

Kościół Starokatolicki w RP jest kontynuatorem misji Polskiego Kościoła Starokatolickiego, który powstał w 1933 w wyniku rozłamu w polskiej diecezji misyjnej Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego[4].

Pierwszym biskupem Polskiego Kościoła Starokatolickiego był Władysław Faron, który opuścił struktury PNKK w 1931. W okresie międzywojennym Polski Kościół Starokatolicki działał w ramach nieformalnej unii z parafią katowicką księdza Józefa Kostorza ze Starokatolickiego Kościoła w Niemczech. Po zakończeniu II wojny światowej Polski Kościół Starokatolicki wszedł w unię kościelną z polskimi kościołami starokatolickimi: Starokatolickim Kościołem Mariawitów i diecezją misyjną Polskiego Narodowego Kościoła Katolickiego. W 1948 doszło jednak do jej zerwania po tym jak biskup Faron wraz z kilkoma księżmi przystąpił do Kościoła Rzymskokatolickiego. Zwierzchnikiem Polskiego Kościoła Starokatolickiego został biskup Zygmunt Szypold. Przed śmiercią powrócił on do Kościoła Rzymskokatolickiego. Po jego śmierci władze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej zawiesiły działalność Kościoła (1965), powołując się na brak władzy zwierzchniej. Wierni Polskiego Kościoła Starokatolickiego albo przeszli do innych kościołów, albo praktykowali wiarę w podziemiu, aż do momentu wznowienia oficjalnej działalności Kościoła, dokonanej poprzez wpis do rejestru Kościołów i Związków Wyznaniowych w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji przez ks. bpa Wojciecha Kolma w 1996. W Hamburgu pomimo zawieszenia działalności Kościoła działalność duszpasterską kontynuował ks. Klaudiusz Perendyk, który później przystąpił do Kościoła Prawosławnego. Konsekwencja zawieszenia działalności Kościoła Starokatolickiego była bardzo dotkliwa, bowiem Kościół utracił wiele obiektów sakralnych, które zostały często bezprawnie przejęte przez Kościół Polskokatolicki i Rzymskokatolicki[5].

Kościół Starokatolicki w RP[edytuj | edytuj kod]

W 1996 ksiądz Wojciech Kolm dokonał wpisu wspólnoty pod nazwą Kościoła Starokatolickiego w RP do Rejestru kościołów i innych związków wyznaniowych MSWiA, a decyzją Synodu Kościoła w 1999 został wybrany biskupem i przyjął sakrę z rąk niemieckiego biskupa Pozajurysdykcyjnego Zakonu Mariawitów w Niemczech Norberta Szuwarta[6]. Jego działalność kościelna związana była z szeregiem nadużyć, zarówno religijnych, jak i prawnych. Kierowanie przez niego Kościołem praktycznie zakończyło się w 2000, gdy trafił do więzienia za przestępstwa na tle obyczajowym. Dopiero w 2006 sąd kościelny usunął go z urzędu zwierzchnika i ekskomunikował[7].

Od 2000 pełniącym obowiązki zwierzchnika jest biskup Marek Kordzik, jednak w rejestrze Kościołów i innych związków wyznaniowych jako głowa kościoła figuruje od 25 lipca 2006, gdyż konieczny był jego wybór na Synodzie Ogólnopolskim, zgodnie z wymaganiami ówcześnie obowiązującego prawa kościelnego[8].

W 2009 bp Marek Kordzik dokonał reformy administracyjnej Kościoła i uporządkowania spraw duszpasterskich. W Wielki Czwartek tegoż roku powołano parafię św. Ojca Pio i Chrystusa Króla Najwyższego i Wiecznego Arcykapłana w Chorzowie – obecnie w Bytomiu (z przeniesienia wspólnoty parafialnej z Grudziądza), a miesiąc później erygowano parafię Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Działach Czarnowskich, działającą przy domu spokojnej starości. W tym samym czasie udało się erygować jeszcze parafię Kościoła w Kamiennej Górze. W listopadzie 2011 powstały także punkty duszpasterskie w Białej Wielkiej i w Warszawie.

Decyzją władz Kościoła, w środę 27 czerwca 2012 roku w Działach Czarnowskich odbył się IV Ogólnopolski Synod Kościoła Starokatolickiego w RP. W trakcie głosowania Zwierzchnikiem Kościoła Starokatolickiego został ponownie wybrany bp Marek Jan Kordzik (kadencja 2012-2018). W trakcie dyskusji omówiono bieżące sprawy, a także zastanawiano się nad kierunkiem rozwoju wspólnot parafialnych i misyjności Kościoła w najbliższych latach[9].

W 2013 roku pod jurysdykcję Kościoła Starokatolickiego w RP została przyjęta parafia starokatolicka św. Marcina z Tours w Nowogródku na Białorusi, gdzie nabożeństwa odbywają się zgodnie z tradycją przedsoborową w języku łacińskim.

Nauka Kościoła Starokatolickiego w RP[edytuj | edytuj kod]

Nauka Kościoła Starokatolickiego w RP nie odbiega od wiary i tradycji Świętego Powszechnego i Apostolskiego Kościoła. Najwyższą cześć Kościół oddaje Bogu w Trójcy Świętej Jedynemu. Kościół oddaje cześć aniołom, apostołom, męczennikom i świętym, a wśród nich w szczególny sposób Maryi Pannie. Kościół uznaje tradycyjne 7 sakramentów, zgodnie z nauką zachodniego kościoła katolickiego. Komunia Święta udzielana jest pod dwiema postaciami: Ciała i Krwi Pańskiej. W Kościele Starokatolickim jest sprawowana tradycyjna spowiedź indywidualna oraz równoważna niej spowiedź powszechna. Liturgia Kościoła zgodna jest z założeniami i wskazówkami liturgicznymi Kościoła rzymskokatolickiego, aczkolwiek w niektórych parafiach kultywuje się tradycje odprawiania Mszy św. w rycie przedsoborowym, jednak zawsze w języku polskim.

Uroczystości i święta Kościoła Starokatolickiego w RP[edytuj | edytuj kod]

W sprawowaniu czynności liturgicznych Kościół posługuje się kalendarzem liturgicznym katolickiego roku kościelnego, a więc kalendarzem gregoriańskim. Obchodzone są święta i uroczystości Kościelne zgodnie z tradycją polskiego katolicyzmu, dodatkowo wprowadzono następujące święta obchodzone tylko w Kościele Starokatolickim w RP[10]:

  • 25 stycznia – Uroczystość Patrona Kościoła Św. Pawła Apostoła
  • IV Niedziela Wielkanocna – Święto Dobrego Pasterza
  • I Niedziela po Uroczystości Bożego Ciała – Święto Chrystusa Najwyższego Kapłana
  • I Niedziela czerwca – Święto Założenia Kościoła
  • I Niedziela października – Święto Rodziny Chrześcijańskiej
  • 11 listopada – Święto Niepodległości Ojczyzny
  • I Niedziela po Bożym Narodzeniu – Święto Ubogich Pasterzy

Działalność społeczna i charytatywna[edytuj | edytuj kod]

Kościół Starokatolicki w RP wypełniając swoje zadania statutowe prowadzi szeroko zakrojone akcje społeczne i charytatywne w środowiskach lokalnych. W parafii katedralnej Podwyższenia Krzyża Świętego w Łodzi, dzięki współpracy z Ekumeniczną Fundacją Dobrego Pasterza udziela się bezpłatnych porad prawnych i administracyjnych, udzielana jest także pomoc materialna, bez względu na przynależność konfesyjną. Duszpasterstwo łódzkie uczestniczy także rekonstrukcjach historycznych Grupy Rekonstrukcji Historycznej „Żelazny Orzeł” w Łodzi. W Bytomiu także prowadzona jest działalność diakonijna wśród najbiedniejszych rodzin aglomeracji górnośląskiej.

Biskupi Kościoła Starokatolickiego[edytuj | edytuj kod]

Zwierzchnicy Kościoła Starokatolickiego na przestrzeni lat:

Aktualnie w Kościele Starokatolickim w RP urząd biskupa piastuje:

  • bp Marek Jan Kordzik – Zwierzchnik Kościoła.

Duchowni[edytuj | edytuj kod]

Duchownym Kościoła Starokatolickiego w RP może być mężczyzna, który ukończył Chrześcijańską Akademię Teologiczną w Warszawie – wydział Teologia, sekcja starokatolicka lub inną równorzędną teologiczną katolicką uczelnię i który uzyskał akceptację władz kościelnych oraz przynajmniej święcenia diakonatu. Duchowni są także przyjmowani z innych Kościołów, gdzie przeszkodą w ich pracy kanonicznej są kwestie dotyczące celibatu. Biskupem w Kościele Starokatolickim w RP jest kapłan wybrany przez Synod Ogólnopolski. Księży obowiązuje celibat, ale biskup ma prawo udzielania dyspensy w specjalnych przypadkach, np. gdy ksiądz zawarł związek małżeński przed święceniami kapłańskimi. W Kościele obowiązują stroje liturgiczne podobne jak w Kościele rzymskokatolickim lub w przypadku obrządku przedsoborowego, szaty właściwe. Duchowni kościoła udzielają posług religijnych każdemu, niezależnie od jego przynależności konfesyjnej, tj. sakramentów każdemu wiernemu uznającemu katolicką naukę o sakramentach, zaś sakramentaliów wszystkim chrześcijanom.

Synod Ogólnopolski Kościoła Starokatolickiego w RP[edytuj | edytuj kod]

Najwyższą władzą ustawodawczą w Kościele Starokatolickim jest Synod (stanowią go wszyscy duchowni oraz jeden świecki przedstawiciel każdej parafii), który zarządza całością Kościoła jak i jego dobrami materialnymi, agendami oraz duchownymi. Synod zwoływany jest co 6 lat. W okresie międzysynodalnym ograniczoną władzę wykonawczą i ustawodawczą wypełnia Rada Kapłańska Kościoła Starokatolickiego, składająca się ze wszystkich czynnych duchownych. Od IV Synodu Ogólnopolskiego część zadań pozostających do tej pory w kompetencjach Rady Kapłańskiej przeniesiono na powołane komisje międzysynodalne.

  • I Synod Ogólnopolski Kościoła Starokatolickiego

11-12 listopada 1996, Jelenia Góra

Synod przyjął sprawozdanie z działalności Kościoła Starokatolickiego w RP w latach 1993-1996. Potwierdzono funkcję zwierzchnika Kościoła dla bpa Wojciecha Kolma.

  • II Synod Ogólnopolski Kościoła Starokatolickiego

11-12 listopada 2000, Łódź

Synod przyjął sprawozdanie z działalności Kościoła Starokatolickiego w RP w latach 1996-2000. Synod przyjął obowiązujące Prawo Wewnętrzne Kościoła Starokatolickiego w RP.

  • III Synod Ogólnopolski Kościoła Starokatolickiego

11-12 listopada 2006, Łódź

Synod przyjął sprawozdanie z działalności Kościoła Starokatolickiego w RP w latach 2000-2006. Na zwierzchnika Kościoła Starokatolickiego w RP wybrano, pełniącego obowiązki wikariusza generalnego, bpa Marka Jana Kordzika, którego ingres w Łodzi odbył się w 2007 roku.

  • IV Synod Ogólnopolski Kościoła Starokatolickiego

27 czerwca 2012, Działy Czarnowskie

Synod przyjął sprawozdanie z działalności Kościoła Starokatolickiego w RP w latach 2006-2012. Na zwierzchnika Kościoła Starokatolickiego w RP wybrano ponownie bpa Marka Kordzika. Podczas posiedzenia Synodu przyjęto szereg poprawek do Prawa Wewnętrznego regulujących kwestie dyscypliny kapłańskiej i majątku Kościelnego. Zgłoszono konieczność reaktywacji zawieszonego do tej pory seminarium duchownego i powołania organu prasowego. Rozszerzono także kompetencje Rady Kapłańskiej Kościoła Starokatolickiego oraz powołano trzy komisje międzysynodalne: prawa kościelnego, dialogu międzywyznaniowego oraz liturgiczną. Część wniosków do rozpatrzenia przeniesiono na jesienne posiedzenie Rady Kapłańskiej.

Administracja Kościoła[edytuj | edytuj kod]

Kościół stanowi jedną diecezję w Polsce i Białorusi jako całość, ma 6 parafii, 10 duchownych pracujących w duszpasterstwie (w tym 1 biskup), około pół tysiąca wiernych na terenie dwóch państw. Siedzibą zwierzchnich władz Kościoła jest Łódź. Przy Kościele działa również Zakon Miłosierdzia Bożego, który swoją siedzibę ma w Warszawie; pieczę nad jego działalnością sprawuje bp Marek Kordzik.

Kościół Starokatolicki w RP ma zawartą interkomunię z anglokatolickim Kościołem Starokatolickim Diecezji Anglikańskiej w Newcastle upon Tyne, którym kieruje bp Krzysztof Rogerson (sukcesja apostolska tego biskupa pochodzi od bpa Wojciecha Kolma).

Parafie i punkty duszpasterskie w Polsce[edytuj | edytuj kod]

Parafie i punkty duszpasterskie za granicą[edytuj | edytuj kod]

Dane teleadresowe[edytuj | edytuj kod]

  • Kuria Biskupia Kościoła Starokatolickiego w RP
  • Kanclerz Kurii Biskupiej: ks. Roman Kot
  • ul. Falista 28/8, 41-906 Bytom

Przypisy

  1. Kościół Starokatolicki w RP posiada najważniejszy dokument prawny jakim jest Prawo Wewnętrzne Kościoła, które reguluje ustrój oraz stosunek między Kościołem Starokatolickim w RP a Państwem. Obowiązujące Prawo Wewnętrzne przyjął II Ogólnopolski Synod Kościoła w dn. 11 listopada 2000 w Łodzi.
  2. Święty Paweł Apostoł został ustanowiony patronem Kościoła na Synodzie Polskiego Kościoła Starokatolickiego w dn. 2-3 czerwca 1932 roku (za:opr. M. Hasiński, Kalendarz Liturgiczny na Rok Pański 2011/2012, Warszawa 2011, s. 3).
  3. Synod zwoływany jest co 6 lat (dotychczas: 1996, 2000, 2006, 2012). W okresie międzysynodalnym ograniczoną funkcję Synodu sprawuje Rada Kapłańska Kościoła Starokatolickiego w RP, zwoływana jest nie rzadziej niż dwa razy na rok, ostatnio w kwietniu 2014 w Łodzi.
  4. Tadeusz i Jerzy Piątek, Religie Świata – Starokatolicyzm, Warszawa 1987, s. 71-142.
  5. W. Słomski, Polscy Starokatolicy, Warszawa 1997, s. 47-52.
  6. Tamże, s. 55-57.
  7. Decyzja III Ogólnopolskiego Synodu Kościoła Starokatolickiego z dn. 11 listopada 2006 (por. Pismo Kurii Biskupiej Kościoła Starokatolickiego do Naczelnika Wydziału Kościołów i Związków Wyznaniowych MSWIA, Andrzeja Marciniaka; L.dz. KSK/KB/08/06).
  8. Zgodnie z obowiązującym Prawem Kościelnym nie mógł on przyjąć tradycyjnego tytułu „biskupa zwierzchnika”, gdyż jego wybór nie był zatwierdzony mocą Synodu Ogólnopolskiego. 11 listopada 2006 III Synod Ogólnopolski Kościoła Starokatolickiego w RP dokonał potwierdzenia wyboru bpa Marka Kordzika, który następnie odbył ingres do katedry Kościoła pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Łodzi.
  9. Komunikat po IV Synodzie Kościoła Starokatolickiego w RP z dn. 27 czerwca 2012 roku.
  10. Opr. M. Hasiński, Kalendarz Liturgiczny na Rok Pański 2011/2012, Warszawa 2011, s. 3.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]