Kolej Dolnośląsko-Marchijska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Niederschlesisch-Märkische Eisenbahn.jpg
Dworzec NME we Wrocławiu w 1880 roku
Stacja kolejowa Leszno Górne
Tablica pamiątkowa na budynku stacji kolejowej w Malczycach

Kolej Dolnośląsko-Marchijska (niem. Niederschlesisch-Märkische Eisenbahn (NME)) – historyczne połączenie kolejowe WrocławBerlin (łączące Dolny Śląsk z terenami historycznej Marchii Brandenburskiej – stąd geneza nazwy omawianej Kolei).

Połączenie pierwotnie zostało zrealizowane w roku 1846, przez zawiązaną w tym celu spółkę prywatną Kolej Dolnośląsko-Marchijska (upaństwowioną w 1852), zaś w 1875 otworzono magistralny odcinek skrótowy tej Kolei z Jasienia do Miłkowic koło Legnicy, przez: Żagań, Wierzbową Śląską.

Inwestycje prowadzone były etapami. Jako pierwszy, od strony wschodniej, został zrealizowany odcinek: WrocławLegnica, jego uroczyste otwarcie odbyło się 19 października 1844. Następnie 1 października 1845 oddano odcinek: LegnicaMiłkowiceChojnówBolesławiec.

Z kolei 1 września 1846, ukończono dłuższy odcinek: BolesławiecWęgliniecŻaryJasień koło LubskaLubskoGubinFrankfurt nad Odrą, który został połączony z istniejącą już linią Frankfurt nad OdrąFürstenwalde/SpreeBerlin, oddaną do użytku 23 października 1842. Od 1847 uruchomiona została regularna komunikacja pomiędzy Berlinem a Wrocławiem. Całość trasy Wrocław – Berlin liczyła wówczas 359 km, i stanowiła bardzo znaczny czynnik prorozwojowy dla wielu miejscowości leżących w jej pasie.

Z upływem lat, w miarę rozwoju gospodarczego i rosnącego zapotrzebowania na szybkie przewozy międzyaglomeracyjne, zwłaszcza pasażerskie, podjęto budowę skrótowego, 93 kilometrowego odcinka: Jasień koło LubskaBieniówŻagańWierzbowa ŚląskaRokitkiMiłkowice, omijającego większe miejscowości, biegnącego przez mało zurbanizowane tereny leśne (Bory Dolnośląskie).

Odcinek ten został oddany do eksploatacji 15 maja 1875. W ten oto sposób połączenie kolejowe z Berlina do Wrocławia zostało skrócone o 30 km, i wynosiło 329 km. Linia skrótowa uzyskała status magistrali i głównego, najszybszego połączenia Berlina ze Śląskiem.

Opisywana magistrala kolejowa odgrywała olbrzymie znaczenie nie tylko dla wzmiankowanych miast. Od tego czasu najważniejsze pociągi pospieszne i sypialne z Berlina do Wrocławia i dalej do Opola, Katowic, Krakowa i Wiednia, a także w latach 1916-1918, tzw. „Pociąg Bałkański” (Balkanzug), rel. BerlinWrocławBudapesztBelgradStambuł – wprowadzony jako substytut Orient Expressu (którego kursowanie zawieszono z racji trwania I wojny świat.), kursowały drogą skrótową przez Żagań, Legnicę.

Kolejnym pozytywnym przełomem dla tej magistrali było wprowadzenie od 15 maja 1936 superszybkich pociągów (zespołów spalinowych) Latający Ślązak, relacji BerlinWrocławBytom, który osiągał prędkość maksymalną 160 km/h i należał do najszybszych w ówczesnym świecie (kursował do sierpnia 1939).

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]