Bytom
Z Wikipedii
Panorama Rynku w Bytomiu.Współrzędne: 50°23' N 18°54' E
| Bytom | |||||
|
|||||
| Województwo | śląskie | ||||
| Powiat | miasto na prawach powiatu | ||||
| Gmina - rodzaj |
Bytom miejska |
||||
| Prawa miejskie | 1254 | ||||
| Prezydent miasta | Piotr Koj (e-mail) |
||||
| Powierzchnia | 69,43 km² | ||||
| Położenie | 50° 23' N 18° 54' E |
||||
| Wysokość | 249-330 m n.p.m. | ||||
| Liczba mieszkańców (2007) - liczba ludności - gęstość - aglomeracja |
188 234 2707 os./km² 3 487 000 (Katowice) |
||||
| Strefa numeracyjna (do 2005) |
(+48) 032 | ||||
| Kod pocztowy | 41-900 do 41-936 | ||||
| Tablice rejestracyjne | SY | ||||
|
Położenie na mapie Polski
  Bytom
|
|||||
| TERC10 (TERYT) |
246201 1 | ||||
| Miasta partnerskie |  Butte Silver Bow Recklinghausen Vsetín Dmitrov |
||||
|
Urząd miejski3
ul. Parkowa 241-902 Bytom tel. (032) 281-20-51; faks (032) 281-58-75 (e-mail) |
|||||
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|||||
 Wiadomości w Wikinews |
|||||
| Strona internetowa miasta | |||||
Bytom (niem. Beuthen Oberschlesien, czes. Bitom, łac. Bithomia, Bethania) - miasto położone w południowej Polsce, w województwie śląskim, w blisko 3 milionowej aglomeracji, w centrum Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, będącego jednym z najważniejszych ośrodków kulturalnych, naukowych i gospodarczych w kraju.
[edytuj] Warunki naturalne
[edytuj] Położenie
Bytom położony jest w centralnej części Wyżyny Śląskiej na Płaskowyżu Bytomsko-Katowickim. Położenie geograficzne Bytomia wyznaczają współrzędne: 50°19' i 50°26' N oraz 18°47' i 18°58' E.
Położony jest na średniej wysokości 280-290 m n.p.m., chociaż w rejonie rezerwatu "Segiet" osiąga wysokość do 346 m n.p.m., zaś w dolinie rzeki Bytomki zaledwie 249 m n.p.m. Różnica wzniesień na terenie Bytomia wynosi około 80 m. W rejonie Bytomia wydziela się kilka mniejszych jednostek morfologicznych: Wyżynę Miechowicką, Wyżynę Siemianowicką, Obniżenie Szarlejki oraz Dolinę Górnej Bytomki.
[edytuj] Klimat
Klimat rejonu Bytomia zaliczany jest do śląsko-krakowskiej dzielnicy klimatycznej, której cechą jest przewaga oceanicznych mas powietrza nad kontynentalnymi, a bliskość Bramy Morawskiej przyczynia się do niewielkiego wpływu mas powietrza zwrotnikowego. Wilgotność względna powietrza ulega znacznym wahaniom: minimum wynosi 68%, maksimum 84%. Średnia roczna temperatura powietrza wynosi +8,12°C. Najwyższe temperatury powietrza przypadają na lipiec (średnia tego miesiąca wynosi +16°8°C), najniższe występują w styczniu (średnia miesiąca -3°C). Średnia suma opadów w skali roku wynosi 723 mm.
[edytuj] Warunki hydrograficzne
Bytom położony jest w strefie wododziałowej pomiędzy dorzeczem Wisły i Odry. Większa część terytorium Bytomia należy do dorzecza Odry i odwadniana jest przez Bytomkę oraz Potok Mikulczycki. Pozostała część oddaje swe wody do Szarlejki i Brynicy.
[edytuj] Przyroda
W mieście znajduje się szereg osobliwości przyrodniczych. Należą do nich rezerwat leśny Segiet. W jego sąsiedztwie ochroną objęto nieczynne kamieniołomy dolomitu Blachówka ze skamieniałościami morza triasowego, formami krasowymi dolomitu oraz miejsce gniazdowania ptaków, także drapieżnych.
Na granicy Bytomia, Chorzowa i Piekar Śląskich znajduje się zespół przyrodniczo-krajobrazowy Żabie Doły, na terenie którego występuje ponad 100 gatunków ptactwa.
Na terenie miasta znajduje się także park miejski założony w 1870 roku.
[edytuj] Podział geodezyjny i administracyjny
Bytom podzielony jest na piętnaście obrębów ewidencyjnych oraz dwanaście obszarów, na których mogą powstać dzielnice.
| Obręby ewidencyjne | Dzielnice |
|---|---|
|
|
[edytuj] Historia
Zobacz więcej w osobnym artykule: Historia Bytomia.
Najważniejsze daty:
- 1123 – pierwsza wzmianka pod nazwą Bitom
- 1179 – odłączenie Bytomia od Małopolski i włączenie do księstwa raciborskiego
- 1241 – najazd Tatarów
- 1253 – pierwsza wzmianka o kościele NMP
- 1254 – lokacja miasta na prawie magdeburskim
- 1258 – powstaje kościół i klasztor franciszkanów
- 1281 – w granicach księstwa kozielsko-bytomskiego (Piastowie śląscy)
- 1355 – umiera książę Bolko i wygasa bytomska linia Piastów
- 1367 – nałożenie interdyktu na miasto i kryzys gospodarczy
- 1369 - podział miasta i zamku
- 1428 – pierwsza wzmianka o istnieniu szkoły parafialnej
- 1450 – miasto zdobywają husyci
- 1526 – miasto przechodzi pod władzę austriackich Habsburgów
- 1697 – ziemia bytomska uzyskała status Wolnego Państwa Stanowego
- 1821 – powstanie huty cynku Klara
- 1835 – powstanie huty żelaza Pokój
- 1859 – doprowadzenie linii kolejowej ze stacją w Karbiu
- 1862 – wprowadzono gazowe oświetlenie ulic
- 1868 – budowa pierwszego dworca kolejowego
- 1870 – powstaje kopalnia Rozbark (niem. Heinitz)
- 1872 – powstaje kopalnia Centrum (niem. Karsten Centrum)
- 1873 – powstaje kopalnia Szombierki (niem. Hohenzollern)
- 25 września 1895 – powstaje Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół" założone przez robotnika Józefa Tucholskiego
- 1898 – uruchomienie tramwaju elektrycznego
- 1900 – pierwsza premiera w nowym teatrze miejskim
- 1905 – założenie polskiego chóru "Jedność"
- 1918 – powstaje Naczelna Rada Ludowa (podkomisariat)
- 1919 – założenie w Bytomiu Głównego Komitetu Wykonawczego Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska
- 18 sierpnia 1919 – w I powstaniu śląskim nieudany atak 150 powstańców Jana Lortza na koszary Reichswery oraz nieudany atak 9 powstańców na hotel Skrocha w celu opanowania wojskowej centrali telefonicznej.
- 4 stycznia 1920 – założono klub Polonia Bytom
- 1920 – założono w Bytomiu Towarzystwo Przyjaciół Nauk na Śląsku
- 27/28 maja 1920 – nieudany atak niemieckich bojówek na Hotel Lomnitz, gdzie miał siedzibę Polski Komisariat Plebiscytowy
- czerwiec 1920 – powstaje w Bytomiu Związek Hallerczyków
- 25 sierpnia 1920 – w Bytomiu podpisano umowę kończącą II powstanie śląskie
- 20 marca 1921 - plebiscyt górnośląski: w Bytomiu 29.890 (74,6%) głosujących opowiada się za przynależnością miasta do Niemiec, 10.101 (25,2%) za przyłączeniem do Polski
- 2/3 maja 1921 – podczas III powstania zajęcie na krótko Bytomia atakiem z Rozbarku i Miechowic przez powstańczy pułk Czesława Paula z Grupy "Wschód" i wyparcie powstańców przez rozjemcze wojska francuskie
- koniec maja 1921 – zajęcie przez powstańców dworca kolejowego
- 4 lipca 1921 – zabicie przez niemieckie bojówki dowódcy francuskiego garnizonu majora Bernarda Montallegre
- 5 lipca 1921 – zajęcie miasta przez wojska brytyjskie
- 1922 – przejęcie miasta przez Niemców
- listopad 1922 – siedziba Górnośląskiego Trybunału Rozjemczego
- 1929 – zbudowano stadion sportowy Hindenburg-Kampfbahn (obecny stadion TS Polonia Bytom)
- 8 listopada 1932 – otwarcie polskiego gimnazjum (obecne I Liceum Ogólnokształcące im. Jana Smolenia)
- 9 na 10 listopada 1938 - Noc kryształowa, bojkot żydowskich sklepów i przedsiębiorstw, spalenie głównej synagogi
- 27 stycznia 1945 – zajęcie miasta przez Armię Czerwoną a następnie przyłączenie miasta do Polski
[edytuj] Polityka
[edytuj] Prezydent
Prezydentem Bytomia w wyborach samorządowych w 2006 roku został Piotr Koj. Wygrał w drugiej turze wynikiem 82,62% pokonując tym samym dotychczasowego prezydenta, Krzysztofa Wójcika. Jego zastępcami są:
- Marian Maciejczyk -sprawy gospodarcze i komunalne
- Adam Ciesiółka - zdrowie i kwestie społeczne
- Halina Bieda - sprawy edukacji, kultury i sportu
[edytuj] Rada Miasta
Na czele bytomskiej Rady Miejskiej stoi Artur Krawczyk, a jego zastępcami Andrzej Kostek i Kazimierz Bartkowiak. Poza nimi w skład RM wchodzą także: Mieczysław Kucharski, Wiesław Kurnik, Michał Bieda, Dariusz Wąsowicz, Mariusz Kurzątkowski, Piotr Kardasz, Damian Doniec, Janusz Paczocha, Jerzy Rogowski, Piotr Patoń, Danuta Skalska, Henryk Bonk, Krzysztof Wójcik, Jan Kazimierz Czubak, Lech Jadczak, Piotr Bula, Mariusz Wołosz, Stefania Wawer, Mirosław Podyma, Michał Napierała, Andrzej Wężyk oraz Rafał Delewski (powołany w miejsce Jacka Brzezinki odwołanego z powodu wyboru na posła).
[edytuj] Parlamentarzyści
W wyborach parlamentarnych w 2007 roku do sejmu i senatu trafiło trzech polityków związanych z Bytomiem:
- Jacek Brzezinka (poseł PO)
- Wojciech Szarama (poseł PiS)
- Andrzej Misiołek (senator PO)
[edytuj] Demografia
Zobacz więcej w osobnym artykule: Ludność Bytomia.Ludność Bytomia na przestrzeni wieków:
|
|
|
|
|
[edytuj] Gospodarka
[edytuj] Przemysł
Bytom był niegdyś ważnym ośrodkiem przemysłowym kraju, w którym działało m.in. 11 kopalń i dwie huty żelaza. Dziś z przemysłu ciężkiego w mieście została tylko Kopalnia Bobrek-Centrum. W styczniu 2008 roku oddano do użytku I etap Bytomskiego Parku Przemysłowego na zrekultywowanych terenach po zamkniętych zakładach górniczo-hutniczych "Orzeł Biały".
[edytuj] Firmy i przedsiębiorstwa
W Bytomiu działa około 14 tysięcy przedsiębiorstw. Do najbardziej znanych zaliczają się:
- Zakłady Odzieżowe Bytom S.A. (produkcja garniturów)
- Liberty Poland S.A. (usługi telekomunikacyjne i dystrybucja śmigłowców)
- Zakłady Gumowe Bytom S.A. (produkcja wyrobów z gumy i tworzyw sztucznych)
[edytuj] Handel
Handel jest jednym z głównych filarów gospodarki Bytomia. Jako miasto o długich tradycjach handlowych, nadal bardzo dobrze spełnia swoją rolę. Centrum Bytomia, a głównie ulica Dworcowa i Rynek są największą siedzibą sprzedawców w gminie. Na wiosnę 2010 roku 60 metrów od Rynku - na skwerze pomiędzy placem Kościuszki i ulicami Jainty, Piekarską, Dzieci Lwowskich - zostanie otwarta galeria handlowo-rozrywkowa "Agora", wybudowana przez skandynawską firmę Braaten+Pedersen plus Partners (po otwarciu zostanie zakupiona za 263 mln zł przez brytyjską firmę "First Property Group")[1]. Ponadto w Bytomiu działają:
- Centra handlowe
- Hipermarkety
- Supermarkety
- W Budowie
[edytuj] Transport
[edytuj] Komunikacja miejska
Mieszkańcy Bytomia korzystają z 53 linii autobusowych i 11 tramwajowych. Komunikację miejską w Bytomiu organizuje niemal całkowicie KZK GOP. Na jego zlecenie wszystkie linie tramwajowe obsługiwane są przez spółkę Tramwaje Śląskie, a liniami autobusowymi zajmują się m.in. PKM Tychy i PKM Świerklaniec.
[edytuj] Transport drogowy
Bytom leży na skrzyżowaniu głównych szlaków komunikacyjnych o charakterze regionalnym, krajowym oraz międzynarodowym. Zapewnia dzięki temu dobre połączenia z miastami Aglomeracji Górnośląskiej i ważnymi ośrodkami miejskimi w kraju, ale również z krajami: Czechami, Słowacją, Niemcami i Ukrainą. W przyszłości dodatkowe połączenia drogowe z miastem na kierunku północ-południe zapewni autostrada A1.
Drogi Wojewódzkie:
- 911 Bytom – Piekary Śląskie – Świerklaniec
- 925 Rybnik – Ruda Śląska – Bytom
Drogi Krajowe:
- 11 Bytom – Lubliniec – Poznań - Piła – Kołobrzeg
- 79 Bytom – Katowice – Kraków – Warszawa
- 88 Bytom – Gliwice – Strzelce Opolskie
- 94 Legnica – Wrocław – Bytom – Kraków
Autostrady:
- A1 (północ-południe) - planowana
[edytuj] Transport kolejowy
Linie kolejowe łączą Bytom bezpośrednio z wieloma miastami (połączenia bezpośrednie):
- Bytom – Lubliniec – Poznań/Gdańsk – Łeba
- Bytom – Katowice – Kraków - Rzeszów - Kijów
- Bytom - Wieluń - Poznań - Szczecin
- Bytom – Zabrze-Gliwice (W szczycie z częstotliwością co 30 minut)
[edytuj] Transport lotniczy
W odległości około 20 km na północ od Bytomia zlokalizowany jest międzynarodowy port lotniczy "Katowice" w Pyrzowicach. Posiada on roczną przepustowość 3,6 mln pasażerów (dwa terminale). W 2006 obsłużono 1,5 mln pasażerów Poza tym ma także terminal cargo. Obsługuje stałe połączenia rejsowe z ponad dwudziestoma liniami lotniczymi: Ryanair, Centralwings, EuroLOT, LOT, Lufthansa, oraz Wizz Air.
Ponadto w odległości około 80 km znajduje się międzynarodowe lotnisko w Krakowie-Balicach. Jest to największy port regionalny w kraju i drugi po warszawskim Okęciu pod względem liczby obsługiwanych pasażerów. Obsługuje stałe połączenia rejsowe z ponad dwudziestoma liniami lotniczymi: Air France, Centralwings, EuroLOT, LOT, Lufthansa, oraz SkyEurope.
W niedalekiej odległości (ok. 70-90 km) od Bytomia znajduje się także międzynarodowy port lotniczy Ostrava-Mošnov w Czechach. Z jego usług korzysta niemal piętnaście linii lotniczych: Austrian Airlines, Air Europa i Fischer Air.
[edytuj] Edukacja
[edytuj] Uczelnie wyższe
W Bytomiu uczy się codziennie ponad 9 tysięcy studentów, uczęszczających do sześciu uczelni wyższych.
- Polsko-Japońska Wyższa Szkoła Technik Komputerowych wydział w Bytomiu
- Politechnika Śląska w Gliwicach, wydział w Bytomiu
- Śląski Uniwersytet Medyczny w Katowicach, wydział w Bytomiu
- Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna w Łodzi, wydział w Bytomiu
- Państwowa Wyższa Szkoła Teatralna, wydział tańca współczesnego w Bytomiu
- Wyższa Szkoła Ekonomii i Administracji w Bytomiu
- Kolegium Nauczycielskie w Bytomiu, Kolegium Nauczycielskie w Bytomiu
[edytuj] Szkoły artystyczne
Bytom jest jednym z najbardziej aktywnych kulturalnie miast w regionie. W dużej mierze przyczyniają się do tego dwie szkoły artystyczne działające w tym mieście od wielu lat.
- Ogólnokształcąca Szkoła Baletowa im. L. Różyckiego w Bytomiu
- Ogólnokształcąca Szkoła Muzyczna im. F. Chopina w Bytomiu
Ponadto w Bytomiu znajduje się również:
- około 19 liceów m.in.:
- około 4 techników
- około 15 gimnazjów
- około 22 szkół podstawowych
- Miejska Biblioteka Publiczna
- 2 Młodzieżowe Domy Kultury
[edytuj] Kultura i zabytki
[edytuj] Zabytki
- Średniowieczny układ urbanistyczny centrum miasta. Owalny plan zabudowy, prostokątny rynek i szachownicowy układ ulic.
- Wzgórze św. Małgorzaty – od XI w. istniał tu warowny gród. Dziś znajduje się tu kościół św. Małgorzaty z 1881 r. oraz cmentarz parafialny.
- Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny – wzniesiony przed 1254 r. (prawdopodobniej ok. 1230 r.); gotycki, przebudowany na początku XVI i w połowie XIX wieku; we wnętrzu obraz Madonny Bytomskiej z ok. 1415 r.
- Park miejski założony w 1870 r.
- Piwnice Gorywodów – gotyckie podziemia z końca XIII w. wymurowane z dolomitu.
- Kościół św. Wojciecha – (dawniej Mikołaja) wzniesiony w XIII w.; w XV w. przebudowany w XVIII w. W latach 1833 - 1945 kościół parafialny Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Bytomiu
- Kościół Świętego Ducha – barokowa kaplica wzniesiona w latach 1721-1728 na miejscu wcześniejszej drewnianej (wzniesionej przez Kazimierza księcia bytomskiego w XIII w.)
- Krzyż Pokutny – wykonany z piaskowca (prawdopodobnie z X w.)
- Kościół św. Jacka – neoromański, wzniesiony w latach 1908-1911.
- Kościół Świętej Trójcy – neogotycki, wzniesiony w 1886
- Kościół św. Barbary – neoromański, wzniesiony w 1928.
- Budynek Opery Śląskiej – wzniesiony w latach 1899-1903 w stylu klasycystycznym.
- Cmentarz Mater Dolorosa – założony w 1876 r. z wieloma zabytkowymi nagrobkami.
- Cmentarz Żydowski – założony w 1866 r.
- Budynek I LO - ekspresyjny wzniesiony w 1929 r.
- Budynek IV LO – secesyjny wzniesiony w 1901 r.
- Budynek Szkoły Muzycznej – wzniesiony w latach 1867-1870 w stylu neogotyckim.
- Budynki sądu i aresztu śledczego – neogotyk (1860 r.); sąd w stylu neorenesansowym.
- Budynek Poczty – neorenesansowy wybudowany w latach 1905-1909.
- Budynek filii Muzeum Górnośląskiego – eklektyczny, wybudowany w latach 1897-1898.
- Liczne zabytkowe kamienice z XIX i XX w. (secesyjne, neorenesansowe, neogotyckie, eklektyczne)
- Zabytkowe osiedle robotnicze "Kolonia Zgorzelec" z przełomu XIX i XX wieku.
- Ruiny Pałacu Wincklerów z lat 1812-1817 w dzisiejszej bytomskiej dzielnicy Miechowice (niem. Mechtal), zniszczonego w 1945, wraz z pozostałością po dawnym parku pałacowym.
[edytuj] Muzea, teatry, galerie, chóry
- Muzeum Górnośląskie
- Śląski Teatr Tańca
- Opera Śląska
- Bytomskie Centrum Kultury
- Centrum Sztuki Współczesnej Kronika
- Galeria Sztuki Użytkowej Stalowe Anioły
- Galeria "Rotunda" MBP
- Galeria "Suplement"
- Galeria "Pod Czaplą"
- Galeria "Platforma"
- Galeria "Pod Szrtychem"
- Galeria Sztuki "Od Nowa 2"
- Galeria "Złota gałąź"
- Galeria SPAP "Plastyka" - Galeria "Kolor"
- Galeria "Stowarzyszenia.Rewolucja.Art.Pl"
- Galeria-herbaciarnia "Fanaberia"
- Chór Mieszany pw. św. Grzegorza Wielkiego
[edytuj] Turystyka
[edytuj] Atrakcje turystyczne
- Starówka licząca sobie ponad 750 lat
- Rezerwat drzew bukowych Segiet w Suchej Górze
- Rezerwat ptactwa wodnego Żabie Doły pomiędzy Bytomiem, Chorzowem i Brzezinami Śląskimi
- Całoroczne centrum sportowo-rekreacyjne Dolomity Sportowa Dolina w wyrobisku nieczynnego kamieniołomu "Blachówka" w Suchej Górze
- Turystyczna linia kolejki wąskotorowej Bytom – Miasteczko Śląskie Zalew
- Najstarszy regularnie kursujący tramwaj w Polsce - Konstal N z 1949 roku na linii 38
[edytuj] Szlaki turystyczne
Znakowane:
- Szlak Husarii Polskiej
- Szlak Powstańców Śląskich
- Szlak im. Zygmunta Kleszczyńskiego
- Szlak Tysiąclecia
Spacerowe:
Ścieżki dydaktyczne:
Pozostałe:
[edytuj] Kościoły i związki wyznaniowe
[edytuj] Kościół Rzymskokatolicki
Bytom należy do diecezji gliwickiej, Łagiewniki i Osiedle Generała Jerzego Ziętka natomiast są dzielnicami należącymi do archidiecezji katowickiej.
Spis istniejących kościołów i kaplic:
- kościół Świętej Anny i Miłosierdzia Bożego
- kościół Świętej Barbary
- kościół Bożego Ciała - Miechowice
- kościół Chrystusa Króla - Stolarzowice
- kościół Dobrego Pasterza - Karb
- kościół Świętego Ducha - filialny
- kościół św. Jacka - Rozbark
- kościół Świętego Jana Nepomucena - Łagiewniki
- kościół Świętego Józefa
- kościół Świętego Krzyża - Miechowice
- kościół Świętej Małgorzaty
- kościół Świętego Michała Archanioła - Sucha Góra
- kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa
- kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa - Szombierki
- kościół Podwyższenia Świętego Krzyża
- kościół Świętej Rodziny - Bobrek
- kościół Świętej Trójcy
- kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny
- kościół Wniebowstąpienia Pańskiego - Szombierki
- Kościół Świętego Wojciecha
- kościół Ewangelicki - Miechowice
- kaplica Świętej Barbary - Miechowice
- kaplica Najświętszej Marii Panny - Sucha Góra
- kaplica Najświętszej Marii Panny i Świętego Józefa - Szombierki
- kaplica Wspomożenia Wiernych
- kapliczka Matki Boskiej
Chronologia budowy istniejących kościołów i kaplic:
- przed 1253 - kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny - Centrum; rozbudowany po 1515 r., przebudowany i powiększony w latach 1852-1876
- ok. poł. XVw. - kościół Świętego Wojciecha (dawny Św. Mikołaja); dwukrotnie odbudowywany w 1-szej poł. XVII w., rozbudowany w 1783 r. i przebudowany po 1833 r.
- 1721-1732 - kaplica Świętego Ducha - Centrum
- 1850 - kaplica Świętej Barbary - Miechowice; w 1894 r. dobudowano wieżę kościoła
- 1856-1864 - kościół Świętego Krzyża - Miechowice; w 1894 r. dobudowano wieżę do kościoła
- 1859-1862 - kaplica Najświętszej Marii Panny i Świętego Józefa - Szombierki
- 1880-1881 - kościół Świętej Małgorzaty - Szombierki
- 1883-1886 - kościół Świętej Trójcy - Centrum
- 1895-1896 - kościół Świętego Jana Nepomucena - Łagiewniki
- 1896 - kościół ewangelicki - Miechowice
- 1896 - kaplica Najświętszej Marii Panny - Sucha Góra
- 1900-1902 - kościół Świętej Rodziny - Bobrek
- 1902-1904 - kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa - Szombierki
- po 1900 - kapliczka Matki Boskiej z Dzieciątkiem - Centrum
- ok. 1905 - kaplica Wspomożenia Wiernych - Bytom
- 1905-1908 - kościół Dobrego Pasterza - Karb
- 1908-1911 - kościół św. Jacka - Rozbark
- 1914-1915 - kościół Bożego Ciała - Miechowice
- 1927-1928 - kościół Świętego Józefa - Dąbrowa Miejska
- 1928 - kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa - Centrum
- 1928-1929 - kościół Chrystusa Króla - Stolarzowice
- 1928-1929 - kościół Świętej Barbary - Centrum
- 1936-1937 - kościół Podwyższenia Świętego Krzyża - Centrum
- 1951-1959 - kościół Świętego Michała Archanioła - Sucha Góra
- 1984-1989 - kościół Świętej Anny i Miłosierdzia Bożego - Rozbark
- 1986-2001 - kościół Wniebowstąpienia Pańskiego - Szombierki
[edytuj] Inne
- Świecki Ruch Misyjny "Epifania" - zbór w Bytomiu, Pl. Wojska Polskiego 10/100.
[edytuj] Hotele
- Hotel Royal Inn - ul Strzelców Bytomskich 87a
- Hotel Bristol - ul. Dworcowa 16
- Hotel BYTOM - ul. Zabrzańska 110
- Pensjonat 4 Pory Roku - ul. Blachówka 94
- Motel Tramp - ul. Dolna 2
- Zajazd Mazur - ul. Nałkowskiej 46
[edytuj] Sławni bytomianie i ludzie związani z Bytomiem
[edytuj] Artyści
- Gosia Andrzejewicz - piosenkarka
- Bruno Arndt - pisarz
- Mirosław Jacek Błaszczyk - dyrygent
- Ks. Norbert Bonczyk - ksiądz katolicki, poeta
- Romuald Czubak - reżyser teatralny Teatr Wiatyk
- Eugeniusz Dębski - pisarz
- Friedrich Domin - aktor i reżyser
- Jerzy Duda-Gracz - malarz
- Grzegorz Gerwazy Gorczycki - kompozytor
- Tomasz Gut – aktor
- Paul Habraschka - pisarz i poeta
- Stanisław Horak - poeta
- Krzysztof Jaślar - reżyser telewizyjny
- Konrad Kęder - poeta
- Jacek Łumiński - tancerz i choreograf
- Thomas Myrtek - rzeźbiarz
- Wiesław Ochman - śpiewak
- Paweł Orleański - aktor i prezenter
- Joanna Pierzak - aktorka
- Jan Pietrzak - artysta kabaretowy, satyryk
- Dorota Pomykała - aktorka
- Heinrich Schulz-Beuthen - kompozytor
- Karin Stanek - piosenkarka
- Jose Torres - muzyk
- Max Tau - pisarz
- Bohdan Urbankowski - poeta
- Ewa Uryga - piosenkarka
- Ilona Hruzik -pisarka
[edytuj] Sportowcy
- Henryk Apostel - wiceprezes PZPN do spraw szkolenia
- Mariusz Bacik - koszykarz
- Małgorzata Sobieraj - łuczniczka
- Paul Freier - piłkarz
- Krzysztof Gajtkowski - piłkarz
- Robert Krawczyk - judoka Czarni Bytom
- Waldemar Legień - judoka
- Jan Liberda - piłkarz Polonii Bytom
- Przemysław Matyjaszek - judoka Czarni Bytom
- Grzegorz Panfil - tenisista Górnik Bytom
- Marek Plawgo - lekkoatleta
- Roman Szewczyk - piłkarz
- Edward Szymkowiak - bramkarz Polonii Bytom i reprezentacji narodowej w piłce nożnej
- Kazimierz Trampisz - piłkarz Polonii Bytom
- Janusz Wojnarowicz - judoka Czarni Bytom
- Edmund Kowal - były piłkarz m.in. Legii Warszawa, Górnika Zabrze oraz reprezentacji narodowej w piłce nożnej
- Józef Szmidt - polski lekkoatleta, trójskoczek, dwukrotny mistrz olimpijski, rekordzista świata.
- Damian Jonak - bokser, młodzieżowy mistrz świata organizacji WBC w bokserskiej wadze junior średniej.
[edytuj] Inni
- Bogusław Bagsik - współtwórca firmy Art-B, aferzysta
- Georg Brüning - nadburmistrz Bytomia w latach 1882-1919
- Jan Drabina - historyk
- Ignaz Hakuba - biznesmen i filantrop
- Hans-Jochen Jaschke - biskup w Hamburgu
- hm.Wanda Jordan-Łowińska - założycielka harcerstwa w Bytomiu, komendantka chorągwi śląskiej
- hm.Franciszek Kachel - instruktor harcerstwa polskiego na ziemiach niemieckich w Bytomiu, wielki społecznik
- Hans Lammers - prawa ręka Adolfa Hitlera; przed I wojną Światową sędzia Sądu Okręgowego w Bytomiu [2]
- Adam Michnik - poseł w wyborach do sejmu kontraktowego z okręgu Bytom.
- Anna Popek - dziennikarka
- Jacek Brzezinka - Poseł PO
- Wojciech Szarama - Poseł PiS
- Andrzej Misiołek - Senator PO
- Franz von Winckler - "ojciec" Katowic, magnat kopalniany
- Ewa von Tiele Winckler Diakonissa parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Miechowicach.
[edytuj] Honorowi obywatele
- Wiesław Ochman - śpiewak
- Aleksander Sieroń - doktor medycyny, szef Kliniki Chorób Wewnętrznych, Angiologii i Medycyny Fizykalnej w Bytomiu
[edytuj] Sport
- Polonia Bytom - klub piłkarski występujący w I lidze; dwukrotny mistrz Polski, czterokrotny wicemistrz Polski, trzykrotny finalista Pucharu Polski, zdobywca Pucharu Rappana, najbardziej utytułowany klub piłkarski w Bytomiu
- TMH Polonia Bytom - klub hokeja na lodzie występujący w hokejowej Ekstralidze; sześciokrotny Mistrz Polski, trzykrotny wicemistrz Polski. W klubie grali i nadal graną Olimpijczycy i reprezentanci Polski w hokeja na lodzie m.in. Mariusz Puzio czy Krzysztof Kuźniecow.
- Szombierki Bytom - klub piłkarski mający na swoim koncie jedno mistrzostwo Polski oraz jedno wicemistrzostwo Polski, na dzień dzisiejszy występuje w B klasie
- Rozbark Bytom - klub piłkarski który w całej swej historii najwyżej występował w III lidze (1970 rok), w 2006 roku został zlikwidowany z powodu kłopotów finansowych, w ostatnim swym sezonie zdołał utrzymać się w IV lidze
- Ruch Radzionków - klub piłkarski mający za sobą epizod w I lidze gdzie najlepiej wypadł w sezonie 1998/1999 zajmując 6 miejsce. W sezonie 2005/2006 Ruch zanotował spadek do IV ligi.
- Bobrek Karb Bytom – klub piłkarski bez większych sukcesów. W sezonach 2001/02 oraz 2002/03 grał w IV lidze. Obecnie występuje na poziomie ligi okręgowej.
- Czarni Sucha Góra – klub piłkarski grający obecnie w klasie A. Powstał w 1920 roku, klub ten posiada także kobiecą sekcję piłki nożnej
- Silesia Miechowice - klub sportowy posiadający dwie sekcje: piłki nożnej oraz tenisa stołowego. Piłkarska sekcja występuje w klasie A, z kolei tenisiści stołowi rywalizują w południowej grupie I ligi. Największym sukcesem piłkarzy jest awans do 1/8 finału Pucharu Polski w 1968 roku.
- Rodło Górniki - klub piłkarski grający na poziomie klasy A do której awansował w sezonie 2005/2006. Najpopularniejszymi wychowankami tego klubu są Józef Wandzik i Martin Max
- Tempo Stolarzowice - klub piłkarski uczestniczący w rozgrywkach klasy A. Do tej klasy rozgrywkowej awansowali w sezonie 2005/2006
- ŁKS Łagiewniki - kolejny klub piłkarski bez znaczących sukcesów, od kilku sezonów regularnie występuje w rozgrywkach klasy B
- Czarni Bytom - obecnie działają dwie sekcje: rugby oraz judo, w latach świetności istniała również drużyna piłkarska. Sekcja judo należy do najlepszych w Polsce, w swym gronie ma również olimpijczyków. Rugbiści z kolei swoje najlepsze lata mają już za sobą i obecnie skupiają się na szkoleniu młodzieży, swego czasu był to czołowy klub w Polsce.
- WTS Bytom - klub piłki wodnej który kontynuuje tradycje Polonii Bytom w tej dziedzinie sportu, obecnie skupia się głównie na szkoleniu młodzieży
- Górnik Bytom - bardzo znany i ceniony klub tenisa ziemnego, w swych szeregach ma wielu utalentowanych i utytułowanych wychowanków. Organizuje turnieje zarówno rangi krajowej jak i międzynarodowej.
- MLKS Czarna Strzała Bytom - znany w Polsce, odnoszący sukcesy klub łuczniczy. Wychowankiem klubu jest Olimpijka Małgorzata Sobieraj. Klub ma też sporo utalentowanych juniorów.
[edytuj] Bytom w muzyce
Utwory:
- "Edek Leszczyk" - Maciej Maleńczuk
- "Wampir z Bytomia" - Kazimierz Staszewski
- "Rozdroże" - Kazimierz Staszewski
- "Anioły nocnych burz" - Roman Kostrzewski
Przypisy
- ↑ Życie Bytomskie, 17.09.2007, str.11
- ↑ Joanna Wieliczk