Legnica (stacja kolejowa)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Legnica
Hala peronowa na stacji Legnica
Hala peronowa na stacji Legnica
Państwo  Polska
Miejscowość Legnica
Oznaczenie stacji Kurs'90: 99
Data otwarcia 18 października 1844
Poprzednie nazwy Liegnitz
- (1884-1897)
- (1930-1944);
Liegnitz Staatsbahnhof
- (1898-1920);
Liegnitz Reichsbahnhof
- (1921-1929);
Lignica
- (1945-1946)[1]
Informacje kolejowe
Liczba peronów 5[2]
Liczba krawędzi
peronowych
8[2]
Kasy link= T
Przejścia nadziemne link= N
Przejścia podziemne link= T (2)
Linie kolejowe
Położenie na mapie Legnicy
Mapa lokalizacyjna Legnicy
Legnica
Legnica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Legnica
Legnica
Ziemia 51°12′50″N 16°10′11″E/51,213889 16,169722Na mapach: 51°12′50″N 16°10′11″E/51,213889 16,169722
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Portal Portal Transport szynowy

Legnica - główna osobowa węzłowa stacja kolejowa w Legnicy, położona na linii nr 275 z Wrocławia do Gubinka, stanowiąca jednocześnie początek linii do Katowic, Jerzmanic-Zdrój i Rudnej. Została ona otwarta 18 października 1844. Zatrzymują się na niej wszystkie rodzaje przejeżdżających pociągów.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Stacja położona jest w centralnej części Legnicy, między ulicą Dworcową i Ścinawską w sąsiedztwie legnickiego Starego Miasta, ok. 1,0 km od Rynku[3]. Administracyjnie leży w województwie dolnośląskim, w mieście na prawach powiatu Legnica.

Stacja znajduje się na wysokości 115 m n.p.m.[4]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Legnicka stacja w 1915
Tablica upamiętniająca przejęcie dworca przez polskich kolejarzy

Powstanie stacji Legnica miało związek z budową linii kolejowej z Wrocławia do Berlina przez Kolej Dolnośląsko-Marchijską. Pierwotnie powstały liczne projekty budowy linii, w tym projekt Doussiera (przez Gubin, Bolesławiec i Legnicę), plan Steina (przez Gubin, Żary i Legnicę) oraz projekt wrocławski przedstawiony przez Towarzystwo Kolei Śląsko-Saksońskiej (przez Legnicę do Zgorzelca). W 1843 na życzenie ministerstwa finansów zwołano konferencję, na której powołano Towarzystwo Kolei Dolnośląsko-Marchijskiej, która uzyskała koncesję na budowę linii Wrocław-Frankfurt nad Odrą. Spółka przystąpiła do realizacji połączenia i budowany w przyspieszonym tempie odcinek do Legnicy zamierzano ukończyć w 1844. Odcinek ten został przekazany do ruchu 18/19 października 1844 po dwutygodniowych jazdach próbnych. W tym samym roku powstał też pierwszy budynek dworca na stacji[5].

Pierwszy legnicki dworzec znajduje się ok. 50 metrów na wschód od użytkowanego obecnie. Został zbudowany według projektu Juliusa Mangera, a oddany do użytku 18 października 1844, wraz z omawianą wyżej linią łączącą miasto z Wrocławiem, którą stopniowo przedłużano na zachód. Poza głównym szlakiem, stacja kolejno otrzymywała połączenia: z Jaworzyną Śląską (1855), Lubinem (1863) i Głogowem (1871), a następnie zaś ze Złotoryją (1884)[5]. W latach 80. XIX w. został wyłączony z użytkowania, a obok niego przy okazji modernizacji legnickiego węzła wzniesiono nowy obiekt typu wyspowego, który służył przez blisko 50 lat.

Stacja została przejęta przez polskich kolejarzy 19 sierpnia 1945, co upamiętnia tablica przed wejściem do dworca, odsłonięta 6 października 1946.

Przez legnicką stację, w 1984 dokonano elektryfikacji i remontu torów z Wrocławia, następnie w kierunku Bolesławca (1985), Lubina oraz Nowej Wsi Legnickiej (1986) i Złotoryi (1988). W 2004 wymieniono tory w peronach 3. i 4. w ramach modernizacji europejskiego korytarza kolejowego E-30.

W maju 2007 część dawnego placu manewrowego za dworcem ogrodzono i adaptowano na parking strzeżony dla klientów i pracowników kolei. Powstało 67 miejsc parkingowych dla samochodów osobowych oraz 15 dla rowerów[6].

Linie kolejowe[edytuj | edytuj kod]

Stacja stanowi węzeł kolejowy dla kilku linii, w tym międzynarodowej E30. Ze stacji biorą początek, przebiegają lub kończą się następujące linie[7][8]:

Układ torowy to 9 torów przy peronach oraz grupy torów: odstawczych za 4. peronem, postojowych za lokomotywownią, towarowych, rozrządowych wraz z górką rozrządową i przy magazynach[4].

Infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Dworzec kolejowy i hala peronowa[edytuj | edytuj kod]

Gmach obecnego dworca
SA134 spółki Koleje Dolnośląskie na stacji

Budynek dworca usytuowany jest przy ul. Dworcowej 5, po południowej stronie torów. Wejście główne prowadzi od pl. Dworcowego i ul. Kolejowej (południe), natomiast wejście boczne od ul. Dworcowej. Budynek z położonymi ponad poziomem ulic peronami łączy przejście podziemne (wyjścia na perony od strony zachodniej), ponadto drugi tunel (wyjścia od strony wschodniej) łączy perony z ul. Ścinawską i obecnie nieczynną stacją Legnica Północna.

Obecny dworzec wzniesiony został w latach 1927-1929 na podstawie modernistycznego projektu L. Mattheusa. Uroczystego otwarcia dokonano 7 grudnia 1929[9]. Pod względem architektury, stanowi jednocześnie prócz charakteru modernistycznego przykład budowli ekspresjonistycznej. Do budynku dworca przylega hala peronowa - stalowa konstrukcja z główną nawą przekrytą trójprzegubowymi łukami Tudora (dźwigary blachownicowe) o rozpiętości ok. 46 m, będąca daleką kopią rozwiązania z dworca Hamburg Hauptbahnhof - jest obecnie jedną z trzech hal peronowych na terenie Polski (pozostałe znajdują się na stacjach Wrocław Główny i Bytom)[10]. W 1987 dworzec wpisano do rejestru zabytków. Legnicki dworzec przez prawie 80 lat nie był w zasadzie poddawany większym remontom i dopiero w 2012 rozpoczęła się kompleksowa modernizacja budynku[9].

Pozostała infrastruktura[edytuj | edytuj kod]

Na stacji znajdują się[4]:

  • magazyny ekspedycji, towarowe i place ładunkowe,
  • lokomotywownia,
  • wieża wodna (nieużywana),
  • 5 nastawni.

Ruch pociągów[edytuj | edytuj kod]

Stacja w Legnicy jest jedną z głównych stacji w województwie dolnośląskim w ruchu regionalnym i dalekobieżnym (w tym międzynarodowym). Wg rozkładu jazdy z okresu 2013/2014 regionalne pociągi odjeżdżają m.in. do stacji: Bolesławiec, Dzierżoniów Śląski, Kłodzko Miasto, Lubań Śląski, Wrocław Główny, Zgorzelec i Żary. Pociągi dalekobieżne jadące przez omawianą stację docierają m.in do stacji: Berlin Hauptbahnhof, Dresden Hauptbahnhof, Hamburg-Altona i Wrocław Główny[11].

Przypisy

  1. Indeks stacji, przystanków osobowych i posterunków kolejowych z nazwami aktualnymi i wcześniejszymi. W: Marcin Stankiewicz, Stiasny: Atlas linii kolejowych Polski 2010. Rybnik: Wydawnictwo Eurosprinter, 2010. ISBN 978-83-926946-8-7.
  2. 2,0 2,1 Jarosław Woźny, Marek Potocki (red.): Legnica (pol.). W: Ogólnopolska Baza Kolejowa [on-line]. bazakolejowa.pl. [dostęp 2014-01-04].
  3. Geoportal. Mapa topograficzna. Skala 1:10 000 (pol.). [dostęp 2014-01-04].
  4. 4,0 4,1 4,2 D29 - 284. Linia Legnica - Pobiedna (pol.). www.jelenia.rail.pl. [dostęp 2014-01-04].
  5. 5,0 5,1 Stanisław M. Koziarski: Sieć kolejowa Polski w latach 1842-1918. Opole: Państwowy Instytut Naukowy - Instytut Śląski w Opolu, 1993. ISBN 83-7126-008-3.
  6. Z. Mułek. Przesiadka na pociąg. „Słowo Polskie - Gazeta Wrocławska”, 2007-05-08. 
  7. Załącznik 1. Wykaz linii kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. W: Regulamin przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych w ramach rozkładu jazdy pociągów 2013/2014. , 2013. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (pol.). 
  8. Załącznik 2.4. Wykaz posterunków ruchu i punktów ekspedycyjnych. W: Regulamin przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych w ramach rozkładu jazdy pociągów 2013/2014. , 2013. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (pol.). 
  9. 9,0 9,1 Mateusz Różański: Remont dworca PKP w Legnicy niebawem ma się rozpocząć. legnica.naszemiasto.pl, 2012-05-21. [dostęp 2014-01-04].
  10. Śląsk, s. Zabytki Sztuki w Polsce, KOBiDZ, Herder-Institut, Dehio-Vereinigung, Warszawa, 2006, s. 490
  11. Rozkład jazdy PKP (okres: 15.12.2013 - 8.03.2014) (pol.). rozklad-pkp.pl. [dostęp 2014-01-04].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Legnica
Linia 275 Wrocław Muchobór - Gubinek (d. Wrocław Muchobór - Guben) (km linii: 65,113)
odległość: 5,098 km
JezierzanyBSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
BSicon lBHF.svg
odległość: 10,163 km
Linia 137 Katowice - Legnica (km linii: 283,905)
odległość: 3,411 km
Legnica PiekaryBSicon KBHFl.svgBSicon STRq.svgBSicon STRq.svg
BSicon lBHF.svg
Linia 289 Legnica - Rudna Gwizdanów (km linii: 0,241)
BSicon lBHF.svg
odległość: 5,523 km
Linia 284 Legnica - Jerzmanice Zdrój (d. Legnica - granica państwa) (km linii: 0,000)
BSicon lBHF.svg
odległość: 7,259 km