Legnica

Z Wikipedii

Współrzędne: 51°13'N 16°10'E / 51.217, 16.167

Legnica
Herb Legnicy Flaga Legnicy
Województwo	dolnośląskie
Powiat	miasto na prawach powiatu
Założono	1149[1]
Prawa miejskie	ok. 1264[2]
Prezydent miasta	Tadeusz Krzakowski
Powierzchnia	56,29 km²
Położenie (punkt)	51° 13' N 16° 10' E
Wysokość	113-168 m n.p.m.
Ludność (2008) • liczba • gęstość • aglomeracja	105 025 [3]▲ 1965 os./km² 497 560 (konurbacja LGOM)
Strefa numeracyjna	0-76
Kod pocztowy	59-200 do 59-220
Tablice rejestracyjne	DL
Położenie na mapie Polski Legnica
TERC10 (TERYT)	0262011[4]
SIMC10	0954047
Miasta partnerskie	Wuppertal, Niemcy Drohobycz, Ukraina Blansko, Czechy Roanne, Francja] Orenburg, Rosja[5]
Hasło promocyjne: Legnica Moim Miastem
Urząd miejski 3 pl. Słowiański 8 59-220 Legnica tel. 076 721-21-99; faks 076 721-21-15
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Legnica (dawniej Lignica, czes. Lehnice, niem. Liegnitz, łac. Lignitium) – miasto w południowo-zachodniej Polsce, w środkowej części województwa dolnośląskiego na równinie legnickiej położone nad rzekami: Kaczawą (lewy dopływ Odry) i wpadającą do niej Czarną Wodą.

Od 1 czerwca 1975 r. do 31 grudnia 1998 miasto było stolicą województwa legnickiego. Obecnie miasto na prawach powiatu, siedziba władz powiatu ziemskiego. Od 1992 r. stolica diecezji legnickiej.

Legnica, według stanu na dzień 31 grudnia 2008 r., liczy 105 025 mieszkańców. przez co jest trzecim co do wielkości (po Wrocławiu i Wałbrzychu) miastem w województwie i 39 w Polsce^[6]. Stanowi również najdalej wysunięty na południe i największy ośrodek miejski Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego i aglomeracji, liczącej 497 560 osób.

Legnica jest członkiem Związku Miast Polskich.

Planowane jest utworzenie aglomeracji LGOM z głównym ośrodkiem w Legnicy^[7].

Spis treści 1 Warunki naturalne 1.1 Klimat 1.2 Rzeki i zbiorniki wodne 1.3 Zieleń 2 Historia 3 Architektura miasta 4 Obiekty zabytkowe 5 Ludność Legnicy 5.1 Demografia 5.2 Aktywność mieszkańców 5.3 Honorowi Obywatele Legnicy 6 Edukacja 6.1 Uczelnie wyższe 6.2 Szkolnictwo ponadgimnazjalne 6.3 Gimnazja i szkoły podstawowe 7 Kultura 8 Media 9 Życie religijne w Legnicy 10 Sport 11 Polityka i administracja 11.1 Granice administracyjne; sąsiednie gminy 11.2 Podział terytorialny miasta 11.3 Osiedla i dzielnice 11.4 Okręg wyborczy Legnica 12 Gospodarka 12.1 Bezrobocie i rynek pracy 12.2 Podmioty gospodarcze 12.3 Przemysł 12.4 Rolnictwo 12.5 Handel 12.5.1 Handel targowiskowy i giełdy 12.5.2 Handel detaliczny w sklepach 12.5.3 Handel wielkopowierzchniowy 13 Infrastruktura 13.1 Infrastruktura sieciowa 13.2 Infrastruktura socjalna 14 Transport i komunikacja 14.1 Mosty 14.2 Ruch wewnątrzmiejski 14.3 Ruch międzymiastowy i tranzyt 14.4 Kolej 14.5 Lotnictwo 15 Przypisy 16 Linki zewnętrzne

[edytuj] Warunki naturalne

[edytuj] Klimat

Klimat Legnicy należy uznać za łagodny, ze średnią roczną temperaturą powietrza +8,9 °C i średnią roczną sumą opadów rzędu 577 mm. Okres wegetacyjny trwa przez ok. 225 dni w roku i należy do najdłuższych w kraju^[8].

[edytuj] Rzeki i zbiorniki wodne

Przez Legnicę przepływają 3 rzeki: Kaczawa, Czarna Woda i Wierzbiak oraz trzy mniejsze, biorące swoje źródła nieopodal granic miasta potoki: Kopanina, Pawłówka i Lubiatówka.

W obrębie Legnicy znajduje się kilka zbiorników wodnych, pełniących funkcje retencyjne (sztuczny zalew na Czarnej Wodzie – Kąpielisko Północne – w północnej części miasta, zbiornik wodny na Pawłówce Huty Miedzi "Legnica" na terenach dawnej wsi Białka), bądź będące ostoją dzikich ptaków, płazów oraz roślinności wodnej (glinianki w Lasku Złotoryjskim, w rejonie Pawic, rozlewisko Pawłówki w pobliżu linii kolejowej w kierunku Zgorzelca). Na terenach pomiędzy Obwodnicą Zachodnią miasta, Czarną Wodą, a Kąpieliskiem Północnym rozciągają się bagniste tereny zalewowe.

[edytuj] Zieleń

Zorganizowane tereny zielone zajmują 610 ha^[9], co stanowi ok. 11% całkowitej powierzchni miasta. 50 ha to założony około 1840 r. Park Miejski (stara część – 35 ha), kolejne 50 ha – Lasek Złotoryjski (część parkowa), 45 ha to XIX-wieczny cmentarz komunalny, a ok. 16,3 ha – kompleks Parku Gdańskiego z Kąpieliskiem Północnym. 179 ha zajmują ogrody działkowe, a pozostałą – część zieleń osiedlowa, skwery itp.

Dwukrotnie większą powierzchnię od zieleni zorganizowanej zajmują lasy znajdujące się w granicach Legnicy, tj. las ochronny huty (przedłużenie Lasku Złotoryjskiego) oraz Las Pawicki.

[edytuj] Historia

 Osobne artykuły: Historia Legnicy, Kalendarium historii Legnicy.

Ze względu na bliskość celtyckich osad znajdujących się na równinie w pobliżu Ślęży, miasto Legnicę można przyjąć za dziedziczkę oppidum zwanego Lugidunum, potwierdzonego źródłami rzymskimi, a znajdującego się na rozlewiskach Kaczawy^{[potrzebne źródło]}.

Pierwsze udokumentowane ślady osadnictwa Słowian na terenie Legnicy pochodzą z VIII w. Legnica była wówczas centralnym grodem plemienia Trzebowian. Nazwa grodu pojawiła się po raz pierwszy w dokumencie pisanym Bolesława Kędzierzawego w 1149 r.^[1] Dzięki lokacji na prawie magdeburskim ok. 1264 r. ^[2] u podnóża zamku zaczęło rozwijać się miasto. W 1241 r. pod Legnicą obok obecnej miejscowości Legnickie Pole rozegrała się słynna bitwa z Mongołami (bitwa pod Legnicą). Za sprawą nieudanej ekspansjonistycznej polityki Bolesława III Rozrzutnego, w 1329 r. miasto stało się stolicą czeskiego lenna^[10]. W 1248 r. miasto stało się stolicą Księstwa Legnickiego.

Dzięki usytuowaniu na skrzyżowaniu szlaków handlowych z Niemiec, poprzez Wrocław i Kraków do Kijowa oraz z Wielkopolski na Południe nastąpił rozwój handlu i rzemiosła. W okresie średniowiecza czerpało też zyski z wydobycia złota w kopalni w Mikołajowicach^[11]. W lipcu 1454 r. miał miejsce bunt pospólstwa, który zapobiegł oddaniu Legnicy pod bezpośrednie władanie królów czeskich^[8][12]. W 1675 r. zmarł ostatni książę piastowski Jerzy Wilhelm, co sprawiło, że miasto dostało się pod bezpośrednie panowanie Habsburgów.

Po zdobyciu Śląska przez Prusy miasto, wraz z całym regionem stało się od 1740 r. częścią państwa pruskiego, a odrębność administracyjna księstwa uległa ostatecznej likwidacji^[8]. W okresie tym miasto stało się garnizonem, m.in. 7 Pułku Grenadierów im. Króla Wilhelma I.

Legnica w 1945 r., znalazła się na mocy postanowień konferencji poczdamskiej w granicach Polski. W maju tegoż roku gród doznał wielkich zniszczeń, których skutki nawet aktualnie odbijają się na krajobrazie miejskim. Dzis w miejscu średniowiecznego miasta rozbudowywanego od początków istnienia Księstwa Legnickiego stoi zabudowa śródmieścia o estetyce charakterystycznej dla urbanistyki niewydolnych gospodarczo krajów socjalizmu.

Dotychczasową ludność miasta wysiedlono do Niemiec. Dzięki dobrze zachowanym poniemieckim obiektom wojskowym^[13] w mieście ulokowano garnizony: Wojska Polskiego (istniejący w l. 1945-2007) oraz zajmujące znaczny obszar miasta dowództwo i koszary Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej (stacjonującej w mieście w l. 1945-1993). Funkcję przemysłową ożywiło powstanie w latach 50. pierwszej w Polsce Huty Miedzi^[14] oraz odkrycie pod Lubinem nowych rud i utworzenie Legnicko-Głogowskiego Okręgu Miedziowego. Dalszy rozwój przyniosła miastu decyzja o umieszczeniu w nim od 1975 r. stolicy województwa^[15].

Od początku lat 90. nastąpił rozwój szkolnictwa wyższego – do istniejącej od lat 60. filii Politechniki Wrocławskiej^[16] dołączyły Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych^[17], Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa^[18] oraz uczelnie prywatne. Ostatnie lata przyniosły też dwa ważne wydarzenia dla wiernych kościoła rzymskokatolickiego – utworzenie Diecezji Legnickiej w 1992 r. oraz wizytę Jana Pawła II w 1997 r.

[edytuj] Architektura miasta

 Osobny artykuł: Architektura Legnicy.

Teren ścisłego centrum miasta nie jest architektonicznie jednorodny. Bardziej jednolite są dzielnice przylegające do średniowiecznego centrum – w południowej, Tarninowie dominuje zabudowa eklektyczna z elementami modernizmu i secesji^[19]. Zachodnia dzielnica fabryczna składa się z XIX-wiecznych fabryk i kamienic robotniczych, podobnie jak położona na wschodzie, tuż za Kaczawą dzielnica robotnicza Kartuzy.

Osiedla domów jednorodzinnych na skrajach miasta – przy ul. Wrocławskiej oraz w rejonie ul. Poznańskiej i Słubickiej z lat 20. XX w. stanowią typową realizację koncepcji miasta-ogrodu^[20]. Osiedla bloków wielorodzinnych w rejonie ul. Działkowej, Chojnowskiej i Marynarskiej, Asnyka i Złotoryjskiej (os.Asnyka), ul.Gliwickiej (Czarny Dwór) i al.Rzeczypospolitej (Bielany) stanowią przykład architektury modernistycznej^[21]. Południowa część Bielan i północna część os. Sienkiewicza stanowią przedwojenną zabudowę domów jednorodzinnych^[22].

Budownictwo wielkopłytowe reprezentują osiedla wschodnie z przełomu lat 70. i 80. XX w. – osiedle Kopernika (lata 70.) i osiedle Piekary (lata 80.-90.) oraz zachodnie – część osiedla Asnyka oraz osiedle Zosinek, i północne to rejon ulicy Bydgoskiej i Poznańskiej, w dzielnicy Stare Miasto w latach 60 i 70 wybudowano kilkanaście bloków. Osiedla przy ul. Myrka, w rejonie ul.Słubickiej, i Chocianowskiej, w końcowej części ul. Chojnowskiej, czy w Lasku Złotoryjskim to dawne kompleksy koszarowe adaptowane współcześnie na mieszkania. Są wśród nich pojedyncze budynki z wielkiej płyty, budowane przez polskie firmy w zamian za wymianę na dotychczas zajęte obiekty w centrum i domki jednorodzinne^[23], jak i montowane z elementów przywiezionych z ZSRR (budynki typu "Leningrad")^[24].

[edytuj] Obiekty zabytkowe

 Osobny artykuł: Zabytki Legnicy.

Najważniejsze zabytki:

• Akademia Rycerska
• Mauzoleum Piastów
• Nowy Ratusz
• Park Miejski
• Stary Ratusz
• Teatr
• Zamek Piastowski
• Teatr Miejski
• Katedra i Kościół św. Jana Chrzciciela

[edytuj] Ludność Legnicy

[edytuj] Demografia

 Osobny artykuł: Ludność Legnicy.

Poniższy wykres obrazuje zmianę liczbę ludności miasta w latach 1939-2005^[25]:

Na 105 750 mieszkańców w 2005 r., większość – 55 613 osób – stanowiły kobiety (111 kobiet na 100 mężczyzn). Liczba ludności w wieku przedprodukcyjnym wyniosła 19 751 osób, w wieku produkcyjnym – 70 474 osoby, w wieku poprodukcyjnym – 15 125 osób^[9].

• Wykres liczby ludności miasta Legnicy na przestrzeni ostatnich 60 lat.

Najwyższą populację Legnicy odnotowano w 1998 roku - 109 335 tys.

[edytuj] Aktywność mieszkańców

W 2007 r. w mieście działało 31 fundacji i 168 stowarzyszeń^[9].

[edytuj] Honorowi Obywatele Legnicy

 Osobny artykuł: Honorowi Obywatele Legnicy.

Tytuł Honorowego Obywatela Legnicy nadaje Rada Miejska Legnicy na wniosek uprawnionych organów^[26] rozpatrując wysoki poziom moralny kandydatów oraz ich szczególne osiągnięcia.

[edytuj] Edukacja

 Osobny artykuł: Edukacja w Legnicy.

[edytuj] Uczelnie wyższe

Najstarszą państwową uczelnią wyższą działającą do dziś jest filia Politechniki Wrocławskiej założona w 1969 r. celem kształcenia kadr na potrzeby rozwijającego się Zagłębia Miedziowego^[16]. Kolejne zakładano w latach późniejszych – były to: Nauczycielskie Kolegium Języków Obcych^[27] oraz Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa ^[28]. Ponadto, od roku 1992^[29] powstało w mieście kilkanaście uczelni prywatnych, m.in. Wyższa Szkoła Zarządzania, Wyższa Szkoła Menadżerska, Wyższa Szkoła Medyczna, a także Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Legnickiej.

[edytuj] Szkolnictwo ponadgimnazjalne

Pierwszymi ogólnokształcącymi szkołami średnimi w powojennej Legnicy były: I Liceum Ogólnokształcące im. T. Kościuszki, założone w 1945, oraz II Liceum Ogólnokształcące w 1948 r. Początkowo numer III nosiło liceum z ukraińskim językiem nauczania przeniesione ze Złotoryi w 1960 r. i połączone z liceum z językiem wykładowym hebrajskim, po usamodzielnieniu i zmianie siedziby w 1962 r. otrzymało jednak numer IV^[30]. Sieć publicznych liceów ogólnokształcących uległa rozbudowie dopiero w latach 90., gdy powołano nowe szkoły: III LO przy Zespole Szkół Hutniczych (1990 r.), V LO w dzielnicy Fabryczna (1992 r.), VI LO przy Szkole Podstawowej nr 11 na os. Kopernika (1994 r.) i VII LO przy Szkole Podstawowej nr 12 na os. Piekary (1997 r.). Powstało także liceum przy Zespole Szkół Integracyjnych oraz licea niepubliczne (m.n. Katolickie Liceum Ogólnokształcące im. Franciszka z Asyżu prowadzone przez franciszkanów) i prywatne. W 2005 roku, powstało także Akademickie Liceum Ogólnokształcące z inicjatywy Stowarzyszenia "Wspólnota Akademickie" na Rzecz Rozwoju Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Legnicy. Legnica posiada również szkołę artystyczną, "Szkoła Wizażu i Pielęgnacji Urody Izabeli Maciuszek"" jest pierwszą szkołą (rok zał.2004) uczącą przyszłych wizażystów, charakteryzatorów, stylistów. Bardziej rozbudowana była sieć szkolnictwa zawodowego (szkoły zawodowe i technika). Wszystkie szkoły tego typu zgrupowane były w zespołach, spośród których do dziś działają zespoły szkół: budowlanych, ekonomicznych, elektryczno-mechanicznych, medycznych, przemysłu spożywczego, rolniczych, samochodowych, technicznych i ogólnokształcących (dawniej hutniczych).

[edytuj] Gimnazja i szkoły podstawowe

Szkolnictwo na poziomie szkół podstawowych i gimnazjów obejmuje współcześnie 15. publicznych szkół podstawowych (nr 1,2,4,6,7,9,10,12,14,16,18,19,20 i dwie Placówki Specjalne) oraz 14. publicznych gimnazjów (1,2,3,4,5,7,8,9,10,11,12,14 i trzy Placówki Specjalne)^{[potrzebne źródło]}. Ponadto działają prywatne szkoły podstawowe i gimnazja^{[potrzebne źródło]}.

[edytuj] Kultura

 Osobny artykuł: Kultura w Legnicy.

Funkcje muzeum okręgowego dla Legnicy spełnia Muzeum Miedzi wraz z oddziałami. Poza ekspozycjami związanymi z miedzią, placówka prowadzi stałą wystawę dotyczącą historii miasta oraz organizuje różnego rodzaju okolicznościowe wystawy.

Jedyną samodzielną galerią jest Galeria sztuki na pl. Katedralnym. Posiada dwa oddziały – Galerię srebra "Pod Przepiórczym Koszem" oraz "The Secondart Gallery" w budynku dawnego banku. W gmachu Legnickiej Biblioteki Publicznej działa także przybiblioteczna Galeria Loża.

Nieprzerwanie od ponad 50. lat istnieją dwa kina: Ognisko i Piast o łącznej liczbie 725 miejsc. W 2006 r. sprzedały one 68 200 biletów^[9]. Od lat 70. XX w. funkcjonuje też (po przerwie od czasów wojny) stały teatr – Teatr im. Heleny Modrzejewskiej.

Co roku w Legnicy odbywają się Dni Legnicy – jedna z większych imprez w mieście i województwie. Do Legnicy przyjeżdżają znane polskie i zagraniczne zespoły muzyczne i muzycy oraz znane kabarety, impreza odbywa się na Legnickim lotnisku na wielkiej scenie.^[31]

W 2009 roku otwarto Kino Centrum Filmowe Helios z 5 salami kinowymi na 1100 miejsc.

Dostęp do książek poprzez siedzibę główną i 11 filii zapewnia Legnicka Biblioteka Publiczna. Archiwalia dotyczące miasta Legnicy i regionu pochodzące od końca XIII w. do dnia dzisiejszego gromadzi oddział Archiwum Państwowego. Propagowaniem kultury głównie wśród młodszych wśród mieszkańców zajmują się: Legnickie Centrum Kultury, Młodzieżowe Centrum Kultury, osiedlowe domy kultury "Kopernik" i "Atrium" oraz klub osiedlowy "Agatka". W mieście funkcjonuje także Łemkowski Zespół Pieśni i Tańca "Kyczera" oraz Zespół Pieśni i Tańca "Legnica".

Legnica posiada tradycje w dziedzinie muzyki chóralnej – od lat organizowany jest Ogólnopolski Turniej Chórów "Legnica Cantat", a w mieście działają 3 chóry:

• Chór Młodzieżowy Państwowej Szkoły Muzycznej I i II stopnia
• Chór Wyższej Szkoły Menedżerskiej "Madrygał"
• "Ars Cantandi" chór parafialny katedry legnickiej.

Co roku w mieście odbywa się szereg międzynarodowych festiwali:

• rysunku satyrycznego – "Satyrykon",
• przegląd form złotniczych – "Srebro",
• Europejskie Spotkania Mniejszości Narodowych i Etnicznych "Pod Kyczerą" (pierwsze edycje pod nazwą "Europa bez granic"),
• Warsztaty filmu animowanego – Letnia Akademia Filmowa
• Legnickie Wieczory Organowe

oraz imprezy o charakterze lokalnym.

[edytuj] Media

 Osobny artykuł: Media w Legnicy.

Za sprawą licznych przekształceń własnościowych^[32] na lokalnym rynku medialnym zaszły w ostatnich latach spore zmiany.

Po zmianach w dzienniku Słowo Polskie – Gazeta Wrocławska wprowadzonych w 2007 r.^[33], zniknęła ostatnia gazeta, w której publikowano codziennie doniesienia z Legnicy. Pod koniec 2006 r. decyzją wydawcy zlikwidowano jeden z najstarszych tytułów prasowych w regionie (Konkrety), który zastąpiły niebawem nowe Konkrety Polskie. Istniejący od 1994 roku drugi tygodnik – Panorama Legnicka – został przejęty przez właściciela Gazety Wrocławskiej i zdegradowany do roli wtorkowego dodatku do dziennika. obecnie od roku 2004 pojawiają się nowe gazety bezpłatne: Express Legnicki i Gazeta Piastowska.

Po 17 letniej przerwie na legnicki rynek prasowy powróciła Gazeta Legnicka. Bezpłatna Gazeta Legnicka wydawana jest przy współpracy z portalem lca.pl przez Wydawnictwo LCA – Media. Numer Zerowy ukazał się w dniu 20 listopada 2008 roku. Gazeta Legnicka była pierwszym, niezależnym, lokalnym dziennikiem w Polsce ukazywała się w latach 1991-94. Obecnie wydawana jest w formie darmowego dwutygodnika

Jedyną legnicką rozgłośnią radiową jest lokalne Radio Plus. Informacje z Legnicy emitują w swoich serwisach regionalnych również Polskie Radio Wrocław i Muzyczne Radio. Jedyną legnicką telewizję – działającą w sieci kablowej Vectra Telewizję Dami – uzupełniają wiadomości z Legnicy na antenach odbieranych w mieście również drogą naziemną TV Odra (TVL) i TVP Wrocław^[9].

Dwa najstarsze legnickie portale internetowe działające do dziś to legnica.net.pl, powstały w 1997 r., oraz lca.pl, powstały w 2001 r. Od 2000 r. działa także mający charakter portalu miejskiego serwis internetowy Urzędu Miasta.

Od 2008 r. działa portal www.legniczanin.pl oraz telewizja internetowa tv.legniczanin.pl, od marca 2009 również wydanie papierowe miesięcznika legniczanin, grupa wydawnicza TV-M PRESS MEDIA. Również w 2008 roku ruszył niezależny serwis społecznościowy LegnicaLive! ^[34]

[edytuj] Życie religijne w Legnicy

 Osobny artykuł: Życie religijne w Legnicy.

• Katolicyzm

Najbardziej rozwinięty w mieście jest Kościół rzymskokatolicki, posiadający 14 parafii skupionych w trzech dekanatach. Poza świątyniami, w mieście działa katolicka administracja (Kuria Biskupia, Sąd Kościelny), szkolnictwo wyższe (Wyższe Seminarium Duchowne Diecezji Legnickiej, Papieski Wydział Teologiczny) oraz instytucje charytatywne (Caritas, dom dziecka, przychodnia zdrowia)^[35].

• Protestantyzm

Pod Kościół Ewangelicko-Augsburski w RP podlega kościół Najświętszej Marii Panny. Jest to najdłużej działający kościół ewangelicki w mieście (od czasów reformacji), wybudowany jako katolicki pod koniec XII w. Kościół Zielonoświątkowy od kilkunastu lat posiada swój charakterystyczny obiekt na osiedlu Piekary oraz starszy, z XIX w. przy ul. Bolesława Chrobrego. Kościół Adwentystów Dnia Siódmego oraz Kościół Boży w Chrystusie posiadają swoje zbory na parterach kamienic przy ul. Witelona i Reymonta. Nabożeństwa Chrześcijańskiej Wspólnoty Zielonoświątkowej odbywają się przy ul. Sudeckiej.

• Prawosławie

Cerkiew Kościoła Prawosławnego pod wezwaniem Zmartwychwstania Pańskiego stanowi dawny kościół św.Marcina z 1847 r. Ukraińska Cerkiew greckokatolicka posiada nowy obiekt w pobliżu os.Kopernika, przy ul.Wrocławskiej.

• Judaizm

Po 1945 roku w Legnicy odrodziła się Kongregacja Wyznania Mojżeszowego, którą w 1993 roku przekształcono w Gminę Wyznaniową Żydowską. Społeczność żydowska nie posiada w mieście wolno stojącej synagogi. Dom modlitwy znajduje się w zajmowanej przez Gminę części kamienicy przy ul. Chojnowskiej 12. Gmina administruje także cmentarzem, przy którym istnieje dom przedpogrzebowy.

• Inne

Związek Wyznania Świadków Jehowy na swój dom modlitwy (Salę Królestwa) zaadaptował jedną z willi na Tarninowie przy ul.Kolbego.

Islam - wyznawcy Islamu posiadają swój meczet na osiedlu A.Mickiewicza w pobliżu lotniska

[edytuj] Sport

 Osobny artykuł: Sport w Legnicy.

Największymi legnickimi obiektami sportowymi zarządza Ośrodek Sportu i Rekreacji^[36]. Są wśród nich dwa stadiony piłkarskie, Hala Widowiskowo-Sportowa im. Dolnośląskich Olimpijczyków, dwie mniejsze hale sportowe (w tym jedna ze ścianą wspinaczkową), dwa kompleksy otwartych basenów, dwa kompleksy kortów tenisowych i jeden skatepark. Obiekty OSiR uzupełnia szkolna baza sportowa, częściowo udostępniona dla mieszkańców, która obejmuje boiska wielofunkcyjne, ok. 20 szkolnych sal sportowych (w większości, po remontach w l.2000^[37]-2008^[38] o zbliżonym standardzie), 3 baseny kryte i tor łuczniczy. Do właścicieli prywatnych należą liczne siłownie, kluby fitness i kręgielnia.

W mieście istnieje kilkanaście klubów sportowych. Do najstarszych, istniejących od 1971 r.^[39] należą kluby piłki nożnej Miedź Legnica i Konfeks Legnica. Do nowszych klubów tej dyscypliny należą Zakaczawie Legnica i Legniczanka Legnica. Konfeks prowadzi ponadto sekcję tenisa stołowego i brydża sportowego, Miedź zaś sekcję szachową. Sukcesy w piłce ręcznej odnoszą zawodnicy KPR Miedź'96 Legnica. Koszykarzy reprezentują drużyny Olimpia i Lew Legnica. Najbardziej znanym klubem siatkarskim z Legnicy jest KGHM METRACO PWSZ AZS Ikar. Sztuki walki promują: Legnicka Sekcja Aikido, Legnicki Klub Taekwondo, kluby karate: LKK Kyokushin, KKS Tora i KK Wankan. Dwa ostatnie prowadzą także sekcje pływackie. Kolarstwem górskim zajmuje się KKG Zywer, łucznictwem KS Strzelec, ringo – Legnickie Towarzystwo Ringo, trójbojem siłowym – TKKF Śródmieście.

Corocznie miasto jest gospodarzem kilkunastu imprez sportowych o randze krajowej, m.in. międzynarodowego wyścigu kolarskiego "Szlakiem Grodów Piastowskich"^[40], licznych turniejów siatkarskich i szachowych.

Kształcenie sportowe na szczeblu szkół średnich prowadzą klasy w III Liceum Ogólnokształcącym i Zespole Szkół Budowlanych.

[edytuj] Polityka i administracja

[edytuj] Granice administracyjne; sąsiednie gminy

Obecne granice administracyjne Legnicy zostały ustalone w roku 1983^[41].

Od północy i zachodu miasto graniczy z Gminą Miłkowice, od zachodu, wschodu i południa z Gminą Krotoszyce, od południa i wschodu z Gminą Legnickie Pole, od wschodu i północy z Gminą Kunice.

[edytuj] Podział terytorialny miasta

Formalnie, choć status miasta daje taką możliwość ^[42], Legnica nie jest podzielona na osiedla ani dzielnice. Jedynym istniejącym podziałem, używanym do celów ewidencyjnych i rejonizacji szkół jest podział na 40 obrębów (Zabłocie, Piaski, Kąpielisko, Czarny Dwór, Piątnica, Górka, Ulesie, Zosinek, Fabryczna, Stare Miasto, Kartuzy, Piekary, Wrocławskie Przedmieście, Ogrody, Tarninów, Ochota, Winiary, Bielany, Nowiny, Białka, Glinki, Bartniki, Nowe Osiedle,Osiedle Sudeckie, Huta, Ludwikowo, Rybaki, Domki, Nowy Dwór, Bartoszów, Nowa Wieś, Przybków, Rzeszotary, Pawice, Pątnów, Piekary Stare, Piekary Wielkie, Osiedle Piekary, Osiedle Mikołaja Kopernika, Pawłowice, Smokowice) pokrywających się z obrębami geodezyjnymi^[43].

Miasto jest podzielone formalnie tylko na osiedla, nie jest podzielone na dzielnice.

[edytuj] Osiedla i dzielnice

• Osiedle Białe Sady
• Osiedle Asnyka
• Bielany
• Tarninów
• Stare Miasto
• Fabryczna
• Osiedle Zosinek
• Czarny Dwór
• Przedmieście Głogowskie
• Piątnica
• Pawice
• Piekary Wielkie
• Stare Piekary
• Osiedle Kopernika
• Osiedle Piekary
• Osiedle Ptasie
• Wrocławskie Przedmieście
• Pątnów
• Kartuzy (Zakaczawie)
• Glinki
• Ludwikowo
• Smokowice
• Lipniki
• Osiedle Sienkiewicza
• Przybków
• Ogrody
• Osiedle Sudeckie
• Pawłowice
• Nowy Dwór
• Ochota
• Huta
• Winiary
• Bartoszów
• Nowiny
• Osiedle w Alejach

p • d • e Dzielnice i osiedla Legnicy Bielany • Fabryczna • Kartuzy (Zakaczawie) • Ludwikowo • Osiedle Asnyka • Osiedle Kopernika • Osiedle Piekary • Osiedle Sienkiewicza • Pawice • Piątnica • Piekary Wielkie • Przedmieście Głogowskie • Przybków • Stare Miasto • Stare Piekary • Smokowice • Tarninów

[edytuj] Okręg wyborczy Legnica

 Osobny artykuł: Okręg wyborczy Legnica.

[edytuj] Gospodarka

 Osobny artykuł: Gospodarka Legnicy.

[edytuj] Bezrobocie i rynek pracy

Na koniec listopada 2007 r., wskaźnik bezrobocia w Legnicy wynosił 7,9%^[44].

Spośród 27 298 pracujących legniczan wg stanu na 31.12.2005 r., 9856 osób pracowało w usługach rynkowych, 8336 osób pracowało w przemyśle, 7762 osoby znalazły zatrudnienie w usługach nierynkowych, 1237 w budownictwie, 107 – w rolnictwie^[9].

[edytuj] Podmioty gospodarcze

W 2006 r. w Legnicy funkcjonowało 12 561 podmiotów gospodarczych zarejestrowanych w REGON. Najwięcej z nich – 9527 – stanowiły osoby fizyczne prowadzące indywidualną działalność gospodarczą.

[edytuj] Przemysł

Pomimo, że w samym mieście nie działa żadna kopalnia, z uwagi na położenie w LGOM i bliskość Zagłębia Miedziowego najwięcej pracowników zatrudniają w mieście zakłady przemysłu miedziowego. Są to m.in. Huta Miedzi Legnica, Fabryka Przewodów Nawojowych "Patelec Elpena" oraz połączone z polkowickim "Zanamem" zakłady "Zanam-Legmet".

Drugim w kolejności poważnym pracodawcą są zakłady legnickiej podstrefy Legnickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej, gdzie dominuje przemysł motoryzacyjny.

W 2007 roku utworzono Legnicki Park Technologiczny, inwestorem jest KGHM LETIA, która buduje również biurowiec w Centrum Legnicy, w nowych firmach powstanie ok. 2500 nowych miejsc pracy^[45].

Główne gałęzie legnickiego przemysłu stanowią współcześnie:

• przemysł hutniczy – reprezentowany przez Hutę Miedzi Legnica,
• przemysł mechaniczno-metalurgiczny,
• przemysł maszynowy,
• przemysł motoryzacyjny.

W perspektywie najbliższych kilkunastu lat możliwe jest rozpoczęcie działalności przemysłu wydobywczego, w związku z rozpoczęciem eksploatacji zalegających bezpośrednio na północ od Legnicy złóż węgla brunatnego^[46].

[edytuj] Rolnictwo

W 2006 r. grunty rolne położone w granicach miasta zajmowały 2 244 ha, co stanowiło ok. 40% ogólnej powierzchni Legnicy. Wszystkie wchodziły w skład gospodarstw indywidualnych, a z ich prowadzenia utrzymywało się 107 osób.

[edytuj] Handel

[edytuj] Handel targowiskowy i giełdy

Targowiska miejskie działają w Legnicy w trzech miejscach:

• przy ul. Górniczej na os. Kopernika,
• przy ul. Najświętszej Marii Panny w centrum (tzw. Manhattan),
• przy ul. Partyzantów, nieopodal Zamku Piastowskiego.

Targowiska te (poza Manhattanem) są administrowane przez miasto, a handel prowadzą na nich drobni kupcy. W niedziele w pobliżu Lasku Złotoryjskiego działa również administrowana przez Legnickie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej tzw. giełda niedzielna.

Handel hurtowy artykułami spożywczymi prowadzony jest na Rolno-Spożywczej Giełdzie Hurtowej przy ul. Bydgoskiej, w północnej części miasta.

[edytuj] Handel detaliczny w sklepach

Po przekształceniach struktury legnickiego handlu detalicznego, jakie miały miejsce w 1. połowie lat 90., a wiązały się głównie z wysprzedażą całego majątku Legnickiej Spółdzielni Spożywców "Społem" i punktów sprzedaży upadłych Zakładów Mięsnych, większość mniejszych sklepów weszła w skład ogólnopolskich (takich jak np. ABC, Lewiatan, Żabka), POLOmarket, Bomi bądź lokalnych sieci handlowych. Podobnie stało się ze wszystkimi dawnymi supersamami, w których ulokowały się sieci Biedronka, Intermarche, Mercus (sieć handlowa KGHM) i Tesco (w centrum pod marką Savia, na os. Piekary pod własną marką). Nowe obiekty średniopowierzchniowe postawiły Biedronka (6) , Lidl (2) i Netto (1).

[edytuj] Handel wielkopowierzchniowy

Hipermarkety, z których pierwszy powstał w mieście w 1997 r., wybudowały w mieście Auchan, Carrefour, Kaufland, Real, Jysk. Do marketów specjalistycznych należy zaliczyć Castoramę i MediaMarkt Media Expert, Neonet, Empik, Avans, Komfort, RTV Euro AGD. W mieście istnieją również dwie tzw. galerie handlowe – Galeria Piastów i Galeria Gwarna oraz posiadające charakter galerii Centrum Handlowe Ferio oraz Centrum Handlowe Stop Shop.

[edytuj] Infrastruktura

[edytuj] Infrastruktura sieciowa

Dostawą energii elektrycznej zajmuje się jeden podmiot – Koncern Energetyczny EnergiaPro. Gaz rozprowadza w mieście Gazownia Wrocławska poprzez 181 km sieci^[9]. Obsługą sieci wodociągowej (177 km^[9]) i kanalizacyjnej (184 km^[9]) zajmuje się należące do gminy Legnickie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji. Zaopatrzenie w ciepło realizuje Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej (WPEC) poprzez liczącą 122 km ^[9] sieć rozdzielczą oraz włączone w system dwie ciepłownie (centralną i awaryjną).

Sieci telekomunikacyjne na terenie miasta posiada dwóch operatorów telefonii stacjonarnej: Telekomunikacja Polska (24 400 abonentów w 2006 r. ^[9]) oraz Telefonia Dialog (15 436 abonentów^[9]). Operatorzy telefonii komórkowej pokrywają zasięgiem całe miasto^[47]. W mieście działa kilku dostawców bezprzewodowego Internetu, obejmujących zasięgiem praktycznie cały obszar miasta^[48].

[edytuj] Infrastruktura socjalna

Największym obiektem służby zdrowia w mieście jest Wojewódzki Szpital Specjalistyczny im. A. Falkiewicza, dysponujący 22 oddziałami, przychodniami specjalistycznymi, zakładami i ambulatorium^[49].

Legnickie pogotowie ratunkowe obejmuje zasięgiem miasto i powiaty: ziemski legnicki, złotoryjski, jaworski, lubiński, polkowicki i głogowski ^[50].

Sieć podstawowej opieki zdrowotnej tworzą głównie cztery niepubliczne przychodnie powstałe na bazie dawnych Zakładów Opieki Zdrowotej^[51] wraz z przychodniami specjalistycznymi przy szpitalu i przychodniami zakładowymi: Obwodem Lecznictwa Kolejowego i Miedziowym Centrum Zdrowia. Uzupełniają je prywatne gabinety lekarskie.

Opieką socjalną zajmuje się Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, prowadzący m.in. Dom Spokojnej Starości przy ul. Grabskiego, Dom Dziennej Opieki przy ul. Korfantego, Dom Małego Dziecka przy ul. Kubusia Puchatka, Klub Seniora przy ul. Moniuszki, czy Noclegownię przy ul. Łukasińskiego.

Nad bezpieczeństwem mieszkańców czuwają: Państwowa Straż Pożarna z dwiema jednostkami ratowniczo-gaśniczymi (na Starym Mieście i os.Piekary)^[52] i Policja z Komendą Miejską przy ul. Asnyka i Sekcją Prewencji przy al. Rzeczypospolitej oraz Samodzielnym Pododdziałem Prewencji KWP na ul. Jaworzyńskiej. Porządku strzeże Straż Miejska (z siedzibą przy al. Rzeczypospolitej), która ponadto jest operatorem miejskiego monitoringu.

[edytuj] Transport i komunikacja

 Osobny artykuł: Transport w Legnicy.

W Legnicy zarejestrowanych jest ok. 50 000 pojazdów (46 519 na dzień 31.12.2006)^[9].

[edytuj] Mosty

Na rzece Kaczawie znajduje się 6 mostów w tym jeden most neobarokowy, znajdują się także dwie kładki i dwa mosty kolejowe, obecnie buduje się nową drogę wraz z mostem na Kaczawie^[53]. Na rzece Czarna Woda znajdują się trzy mosty, dwa mosty znajdują się na obwodnicy miasta - droga ekspresowa S3, w dzielnicy Piątnica i Czarna Woda znajdują się dwa mosty kolejowe. Na rzece Wierzbiak znajdują się cztery mosty oraz jeden kolejowy. U granicy miasta przebiega autostrada A4, na której znajdują się 4 mosty, w mieście znajduje się ok. 50-ciu innych mostów i wiaduktów.

[edytuj] Ruch wewnątrzmiejski

Główne ulice miejskie to:

• pierścień dokoła staromiejskiego centrum tworzony przez ulice: Libana, Plac Wilsona, Witelona, Plac Słowiański, Skarbka, Muzealną, Plac Wolności, Dziennikarską, Piastowską i Pocztową – tzw. mała obwodnica,
• oś wschód-zachód tworzona przez: aleję Marszałka Józefa Piłsudskiego, ul. II Armii Wojska Polskiego i fragment ul. Wrocławskiej,
• oś północ-południe tworzona przez: ul. Moniuszki, al. Rzeczypospolitej, ul. Zamiejską, ul. Nowodworską

• inne główne ulica miasta: Złotoryjska, Jaworzyńska, Gniewomierska, Zachodnia, Czarnieckiego, Kartuska, Chojnowska, Poznańska, Koskowicka, Sikorskiego, Sudecka, Iwaszkiewicza, Głogowska, Bydgoska, Myrka, Szczytnicka, Pątnowska, Asnyka, Marynarska, Wielkiej Niedźwiedzicy, Senatorska, oraz zachodnia Brodnica miasta. Obecnie rozpoczęto budowę obwodnicy wschodniej^[54]

Komunikację zbiorową na terenie miasta obsługuje jeden przewoźnik – Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne Sp. z o.o. na 22 liniach miejskich, w tym 1 okólnej, 1 specjalnej oraz 2 nocnych.

[edytuj] Ruch międzymiastowy i tranzyt

Przez Legnicę biegną drogi krajowe i europejskie 94 ulicami: Wrocławską, Czarnieckiego, Pocztową, Placem 1-go Maja, Placem Piastowskim, Piastowską, Placem Franciszkańskim, Chojnowską, 3E65 ulicami: Jaworzyńską, Zachodnią i obwodnicą miasta, przez którą jest planowane poprowadzenie drogi ekspresowej S3E65. Autostrada A4E40 biegnąca na południu miasta, droga wojewódzka 364 zaczynająca się w Legnicy, ulicami: Dziennikarską, Placem Wolności, Złotoryjską. W Legnicy znajdują się także szosy stanowiące przedłużenie miejskich ulic: Koskowickiej, Poznańskiej, Zotoryjskiej i Pątnowskiej. W miescie znajdują sie trzy ronda: Rondo Unii Europejskiej, Rondo Niepodległości i Rondo Bitwy Legnickiej.

W 2009 roku rozpoczęto budowę obwodnicy południowo-wschodniej miasta, oraz planowana jest budowa nowego most wraz z kolejnym etapem Zbiorczej drogi południowej.

Połączenia autobusowe z pobliskimi miejscowościami zapewniają: MPK Legnica na liniach do Prochowic, Grzybian i Złotoryi (linie: 10, 21 i 22) oraz legnickie Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej "Trans-Pol". Ponadto, podobnie jak w innych miejscach kraju, z roku na rok coraz większy udział w obsłudze komunikacji lokalnej przypada także małym przewoźnikom międzymiastowym^[54].

W okresie wakacyjnym PKS uruchamia dalekobieżne kursy łączące Legnicę z Darłówkiem i Koszalinem, Świnoujściem, Wisłą i Sienną. Poza nimi, łączność autokarową z krajem zapewniają przelotowo zatrzymujące się na legnickim dworcu autobusy krajowych przedsiębiorstw PKS^[55].

Autokarowe połączenia międzynarodowe przebiegające przez Legnicę łączą miasto między innymi z Anglią, Niemcami, Francją, Belgią, Holandią, Włochami^[54].

[edytuj] Kolej

W Legnicy znajduje się jeden, główny pasażerski dworzec kolejowy PKP (Legnica), wchodzący w skład węzła kolejowego o znaczeniu państwowym (linia E-30 III europejskiego korytarza transportowego). Istnieją również dwa przystanki kolejowe na linii do Kamieńca Ząbkowickiego. Większość pociągów towarowych kursujących trasą kolejową E-30 omija miasto obwodnicą kolejową, nie przejeżdżając tym samym przez dworzec główny. Ruch pasażerski odbywa się do Wrocławia, Lubina, Zgorzelca, Międzylesia, Głogowa, Żar, Görlitz, Kamieńca Ząbkowickiego, Rudnej Gwizdanów, Drezna, Lubania Śląskiego, Tuplic, Jerzmanic-Zdrój, Jeleniej Góry, Warszawy, Berlina, Hamburga, Krakowa, Bolesławca, Węglińca.

[edytuj] Lotnictwo

Najbliżej położonym czynnym lotniskiem pasażerskim jest Port Lotniczy Wrocław-Strachowice. W południowo-wschodniej części Legnicy znajduje się nieczynne poradzieckie lotnisko posiadające pas o długości 1600 m i szerokości 40 m^[56].

[edytuj] Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

Ten artykuł jest częścią cyklu artykułów o Legnicy

Historia Legnicy

Legnickie kalendarium

Architektura

Zabytki

Ludność

Honorowi Obywatele

Edukacja

Kultura

Media

Życie religijne

Sport

Gospodarka

Transport

• Strona internetowa Urzędu Miasta Legnicy
• Zwiedź zamek w Legnicy
• Mapy: Autopilot • Google Maps • Targeo • Zumi
• Zdjęcia satelitarne: Google Maps • Wikimapia • Zumi

p • d • e Województwo dolnośląskie Powiaty grodzkie Jelenia Góra • Legnica • Wrocław Powiaty ziemskie bolesławiecki • dzierżoniowski • głogowski • górowski • jaworski • jeleniogórski • kamiennogórski • kłodzki • legnicki • lubański • lubiński • lwówecki • milicki • oleśnicki • oławski • polkowicki • strzeliński • średzki • świdnicki • trzebnicki • wałbrzyski • wołowski • wrocławski • ząbkowicki • zgorzelecki • złotoryjski

p • d • e Miasta województwa dolnośląskiego Bardo • Bielawa • Bierutów • Bogatynia • Boguszów-Gorce • Bolesławiec • Bolków • Brzeg Dolny • Bystrzyca Kłodzka • Chocianów • Chojnów • Duszniki-Zdrój • Dzierżoniów • Głogów • Głuszyca • Góra • Gryfów Śląski • Jawor • Jaworzyna Śląska • Jedlina-Zdrój • Jelcz-Laskowice • Jelenia Góra • Kamienna Góra • Karpacz • Kąty Wrocławskie • Kłodzko • Kowary • Kudowa-Zdrój • Lądek-Zdrój • Legnica • Leśna • Lubań • Lubawka • Lubin • Lubomierz • Lwówek Śląski • Mieroszów • Międzybórz • Międzylesie • Milicz • Mirsk • Niemcza • Nowa Ruda • Nowogrodziec • Oborniki Śląskie • Oleśnica • Olszyna • Oława • Piechowice • Pieńsk • Pieszyce • Piława Górna • Polanica-Zdrój • Polkowice • Prochowice • Prusice • Przemków • Radków • Siechnice • Sobótka • Stronie Śląskie • Strzegom • Strzelin • Syców • Szczawno-Zdrój • Szczytna • Szklarska Poręba • Ścinawa • Środa Śląska • Świdnica • Świebodzice • Świeradów-Zdrój • Świerzawa • Trzebnica • Twardogóra • Wałbrzych • Wąsosz • Węgliniec • Wiązów • Wleń • Wojcieszów • Wołów • Wrocław • Zawidów • Ząbkowice Śląskie • Zgorzelec • Ziębice • Złotoryja • Złoty Stok • Żarów • Żmigród

p • d • e Powiat legnicki (1946-1975) Siedziba powiatu – Legnica Przynależność wojewódzka woj. wrocławskie Miasta (1945-75) Legnica (do 1948 →) • Prochowice Gminy wiejskie (1945-54 i 1973-75) Grzymalin (do 1954) • Krotoszyce • Kunice • Legnickie Pole • Miłkowice (od 1973) • Prochowice • Ruja • Wądroże Wielkie