Kolumbit
| Kolumbit | |||
|
|||
| Właściwości chemiczne i fizyczne | |||
| Inne nazwy | columbit, ferrocolumbit | ||
| Skład chemiczny | tlenek żelaza, niobu [niobian(V) żelaza(II)] i podrzędnie tantalu (Fe2+Nb2O6) | ||
| Twardość w skali Mohsa | 6,0 | ||
| Przełam | nierówny, muszlowy | ||
| Łupliwość | wyraźna | ||
| Pokrój kryształu | słupkowy (lekko wydłużony), tabliczkowy | ||
| Układ krystalograficzny | rombowy | ||
| Gęstość minerału | 5,2–7,3 g/cm³ | ||
| Właściwości optyczne | |||
| Barwa | czarny, ciemnobrunatny | ||
| Rysa | czarnobrązowa | ||
| Połysk | metaliczny | ||
| Inne | przeświecający | ||
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|||
Kolumbit = columbit – nieaktualna nazwa minerału, który obecnie nosi nazwę ferrocolumbit. Jest to ogólna nazwa mieszanin izomorficznych, wyprowadzona od nazwy pierwiastka columbium = niobium.
Synonimy: coltan, columbit, columbite-tantalite, niobit.
Spis treści |
Ferrocolumbit (dawniej columbit = kolumbit) [edytuj]
Przedrostek columb- używany był w dawnych nazwach minerałów, obecnie odpowiada coraz powszechniej używanemu przedrostkowi niob-.
Nazwa kolumbit miała dwa znaczenia:
- stanowiła synonimiczną nazwę niobitu, pochodzącą od dawnej nazwy pierwiastka niob (niobium = columbium) wywodzącej się od dawnego określenia kontynentu amerykańskiego;
- oznaczała kryształy mieszane niobitu i tantalitu.
Nazwa niobit (W. Haidinger, 1845 r.) też już jest obecnie nazwą nieaktualną. Została zdyskredytowana przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (A. Manecki, Encyklopedia Minerałów, AGH, Kraków 2004 r.)
Właściwości [edytuj]
Ma zmienny skład chemiczny, czasami wykazuje niewielką promieniotwórczość (gdy występuje domieszka uranu). Czysty FeNb2O6 zawiera ok. 79% Nb2O5 i 21% FeO (masowo). Zazwyczaj tworzy kryształy zbrużdżone o pokroju słupkowym (lekko wydłużone), tabliczkowe. Tworzy zbliźniaczenia. Występuje w skupieniach ziarnistych i w postaci osobnych ziarn. Jest przeświecający na krawędziach. Tworzy szereg izomorficzny: mangancolumbit, ferrotantalit.
- Gęstość: 5,2-7,3, najczęściej 6,3 g/cm³;
Występowanie [edytuj]
Stanowi składnik pegmatytów, tworzy nagromadzenia w aluwiach i piaskach zgromadzonych na plażach. Najczęściej współwystępuje z takimi minerałami jak: nobit, tantalit, spodumen, beryl, topaz, turmalin, tytanit, rutyl, cyrkon, fluoryt, kasyteryt.
Miejsca występowania
- Szwecja, Finlandia i Norwegia – na Półwyspie Skandynawskim
- Grenlandia
- Rosja – Góry Ilmeńskie, Ural
- Brazylia
- Boliwia (kryształy o masie do 500 kg)
- USA – Coonectiticut, Dakota Południowa (dobrze wykształcone kryształy do 4 cm), Teksas, Wirginia
- Australia
- Mozambik, Rwanda, Kongo, Nigeria
W Polsce – został stwierdzony na Dolnym Śląsku – w okolicach Bogatyni, Dzierżoniowa, Sobótki i Jeleniej Góry.
Zastosowanie [edytuj]
- jest wykorzystywany jako surowiec do otrzymywania niobu i tantalu;
- ma znaczenie naukowe;
- jest poszukiwany i ceniony przez kolekcjonerów (kryształy okazjonalnie szlifowane).
