Lanzarote

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Lanzarote
Lanzarote widok satelitarny
Lanzarote widok satelitarny
Kontynent Afryka
Państwo  Hiszpania
Akwen Ocean Atlantycki
Powierzchnia 845,9 km²
Populacja
 • liczba ludności
 • gęstość

142 132 (2012 r.)
227,6 os./km²
Położenie na mapie Afryki
Mapa lokalizacyjna Afryki
Lanzarote
Lanzarote
Ziemia 29°00′00″N 13°40′00″W/29,000000 -13,666667Na mapach: 29°00′00″N 13°40′00″W/29,000000 -13,666667
Mapa wyspy
Mapa wyspy
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Lanzarote to jedna z 7 głównych wysp wchodzących w skład archipelagu Wysp Kanaryjskich, zaliczana do Makaronezji[1]. Jest to wyspa pochodzenia wulkanicznego, położona na Oceanie Atlantyckim ok. 125 km od wybrzeży Maroka i 1000 km od Półwyspu Iberyjskiego. Należy do Hiszpanii.

Lanzarote jest wyspą wysuniętą najbardziej na północ i wschód w archipelagu (położenie geograficzne: 29° N, 13° 40' W). Często nazywana jest "wyspą wulkanów". Jej powierzchnia w większości utworzona jest przez lawę wulkaniczną. Ostatni wybuch wulkanu miał miejsce w 1824 roku. Wyspę odkrył w 1312 roku Lancelotto Malocello.

Główne miasto, a także stolica wyspy to Arrecife, w którym znajduje się port. Pomiędzy Arrecife (5 km od Arrecife na zachód) a Puerto del Carmen (5 km na wschód) znajduje się port lotniczy Lanzarote (dokładnie w małym miasteczku Casas de Guasimeta).

Głównym źródłem dochodów mieszkańców wyspy były wcześniej rolnictwo i rybołówstwo, a teraz sektor usług, w szczególności turystyka, a ostatnio także przemysł winiarski.

Klimat Lanzarote, podobnie jak całych Wysp Kanaryjskich, jest łagodny, określany mianem „wiecznej wiosny”. Oznacza to brak wyraźnie zróżnicowanych pór roku, z niewielkimi wahaniami średniej temperatury w ciągu roku (od 18 °C zimą, do 24 °C latem).

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Lanzarote wraz z wyspami Gran Canaria i Fuerteventura tworzą prowincję Las Palmas. Wyspa dzieli się na siedem gmin:

Flaga Lanzarote
Hacha Grande (562 m n.p.m.)
Salinas de Janubio – salina, czyli miejsce pozyskiwania soli

Geologia[edytuj | edytuj kod]

Lanzarote, jak wszystkie Wyspy Kanaryjskie, powstała jako efekt procesów geologicznych związanych z tworzeniem się Oceanu Atlantyckiego, które rozpoczęły się w mezozoiku.

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Klimat wyspy Lanzarote można określić jako podzwrotnikowy w odniesieniu do temperatur, a suchy, a nawet pustynny w odniesieniu do opadów. Według klasyfikacji Köppena jest tam typ klimatu BWh – ciepły klimat pustynny[2].

Temperatury ulegają małym wahaniom w różnych porach roku i między dniem, a nocą, dzięki oddziaływaniu oceanu. Średnia temperatura najchłodniejszego miesiąca (stycznia) na poziomie morza wynosi 17 °C, a średnia najcieplejszego ((sierpnia) – 24 °C. Temperatura w zimie rzadko spada poniżej 14 °C, a latem często przekracza 29 °C. Jednocześnie średnie roczne opady wynoszą około 200 mm i wypadają głównie w miesiącach zimowych, praktycznie nie występując od maja do października. Opady wahają się od 250 mm w Famara do jedynie 50 mm w obszarze Costa del Rubicon. Klimat jest łagodniejszy niż inne obszary tej szerokości geograficznej.

Średnia temperatura i opady dla Arrecife, Lanzarote
Miesiąc Sty Lut Mar Kwi Maj Cze Lip Sie Wrz Paź Lis Gru Roczna
Średnie najwyższe temperatury [°C] 21.1 22.2 22.2 22.2 22.8 23.9 25.0 26.1 26.1 26.1 24.8 22.2 23,7
Średnie najniższe temperatury [°C] 13.9 13.9 15.0 16.1 17.2 17.8 18.9 21.1 21.1 18.9 17.8 16.1 17,3
Opady [mm] 25.4 17.8 12.7 5.1 2.5 0.0 0.0 0.0 2.5 5.1 15.2 25.4 111,8
Źródło: The Weather Channel Interactive, Inc. marzec 2009

Częstym zjawiskiem na wyspie jest wiatr sirocco, zwany tutaj la calima, który przenosi duże ilości pyłu z niedalekiej pustyni Sahara. W 2004 roku podczas sirocco na wyspie była odnotowana temperatura 46 °C i bardzo mała widoczność.

Flora i fauna[edytuj | edytuj kod]

Euphorbia balsamifera jeden z symboli wyspy
Ślepy, albinotyczny krab Munidopsis polymorpha, jeden z symboli wyspy

Na wyspie jest około 500 różnych gatunków roślin i porostów, z czego 16 gatunków to endemity, 30 występuje wyłącznie na wschodnich Wyspach Kanaryjskich, 41 wyłącznie na Wyspach Kanaryjskich, a 19 jest endemitami Makaronezji. Rośliny te przystosowały się do małej ilości wody, podobnie jak sukulenty. W północnych, bardziej wilgotnych obszarach występuje m.in. daktylowiec kanaryjski. Występują tu też sosny kanaryjskie, różne paprocie i dzikie drzewa oliwne. Lasy wawrzynowe Laurisilva są tu już rzadkością. Roślinność rozkwita najbardziej w okresie od lutego do marca, po zimowych opadach.

Fauna wyspy Lanzarote jest mniej zróżnicowana od roślinności, z wyjątkiem nietoperzy i ssaków, które towarzyszyły ludziom na wyspie, wliczywszy w to dromadery, wcześniej używane w rolnictwie, teraz będące atrakcją turystyczną. Dominują tu ptaki, z których 40 gatunków tu gniazduje, m.in. pustułka, srokosz, kulon, hubara saharyjska. Masyw Famara jest sanktuarium wielu gatunków, w tym zagrożonych. Tam żyją ostatnie zagrożone Guirresścierwniki z podgatunku Neophron percnopterus majorensis, jak również rybołowy i sokoły berberyjskie. Przy wybrzeżu występuje także burzyk żółtodzioby.

Charakterystycznymi gadami wyspy są Gallotia atlantica (endemit) i Tarentola angustimentalis.

Symbolem wyspy są roślina (endemit) Euphorbia balsamifera i ślepy, albinotyczny krab (endemit) Munidopsis polymorpha występujący w wulkanicznej lagunie Jameos del Agua (zwany przez to jameito)[3].

Winnice[edytuj | edytuj kod]

Winorośl rosnąca na wulkanicznych lapillach w regionie La Geria na wyspie Lanzarote. Niskie, zaokrąglone murki są tradycyjnie używane do ochrony roślin przed ciągłym wiatrem.

Winnice regionu La Gería posiadają ciekawą tradycyjną metodę kultywacji: pojedyncze winorośle sadzi się we wgłębieniach o średnicach około 4-5 m i głębokości ok. 2-3 m, a naokoło budowane są małe kamienne murki. Ta technika umożliwia lepsze wykorzystanie opadów i rosy, a także zabezpiecza rośliny przed wiatrami.

Turystyka na wyspie[edytuj | edytuj kod]

Atrakcje turystyczne[edytuj | edytuj kod]

Film przedstawiający największe atrakcje turystyczne
  • krater El Golfo
  • Park Narodowy Timanfaya (wulkaniczny)
  • Salinas del Janubio
  • Jameos del Agua[4]
  • Los Hervideros
  • Mirador del Rio – taras widokowy na sąsiednią wyspę Graciosa
  • Cueva de los Verdes
  • Puerto del Carmen – nadmorski deptak i szerokie miejskie plaże
  • Playa Blanca – miejscowość turystyczna wraz z plażami El Papagayo
  • La Geria – region uprawy winorośli
  • Guatiza Jardín de Cactus – kaktusowy ogród botaniczny
  • Orzola – miasteczko portowe, z którego wypływają statki wycieczkowe na sąsiednią wyspę Graciosa

Ciekawostki[edytuj | edytuj kod]

  • Władze archipelagu Wysp Kanaryjskich postanowiły w 2000 r. ograniczyć rozwój masowej turystyki na wyspie, aby ratować jej środowisko i przestawić się na turystykę luksusową. Dwie gminy nie uznały tego i zezwoliły na zbudowanie za 270 mln euro 22 obiektów turystycznych na 7721 łóżek. Sąd Najwyższy archipelagu wyrokiem z marca 2008 r. anulował 22 zezwolenia na budowę i nakazał zburzenie wszystkich budynków, jakie powstały na ich podstawie[5].
  • Na północnym wybrzeżu wyspy znajduje się Tunnel de la Atlantida, najdłuższa (ok. 1500 m) podwodna jaskinia lawowa na świecie, powstała około 20 000 lat temu podczas wybuchu wulkanu Monte Corona[6].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Robert Machowski, Mariusz Rzętała. Teneryfa i La Gomera – wyspy przyrodniczych osobliwości dla geografów. „Z badań nad wpływem antropopresji na środowisko”. 12, s. 139-143, 2011. ISSN 1895-6777. 
  2. World Map of Köppen−Geiger Climate Classification. kwiecień 2006. [dostęp 2012-01-04].
  3. ustawa 7/1991 z 30 kwietnia o symbolach naturalnych Wysp Kanaryjskich
  4. Foto: Los Jameos del Agua na oficjalnej stronie turystyki Wysp Kanaryjskich
  5. Rzeczpospolita, 31.03.2008
  6. Eyeless Creature Discovered in Undersea Tunnel

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Robert Machowski, Mariusz Rzętała. Teneryfa i La Gomera – wyspy przyrodniczych osobliwości dla geografów. „Z badań nad wpływem antropopresji na środowisko”. 12, s. 139-143, 2011. ISSN 1895-6777. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]