Leniwcowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Leniwcowate
Bradypodidae[1]
Gray, 1821
Leniwiec trójpalczasty (Bradypus tridactilus)
Leniwiec trójpalczasty (Bradypus tridactilus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada ssaki żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd szczerbaki
Rodzina leniwcowate
Zasięg występowania
Mapa występowania
zielony – B. variegatus
niebieski – B. tr idactylus
czerwony – B. torquatus
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Leniwcowate, leniwce trójpalczaste (Bradypodidae) – rodzina lądowych, nadrzewnych ssaków zaliczanych do szczerbaków. Poruszają się powolnymi ruchami z ciałem podwieszonym pod gałęziami. Rzadko schodzą z drzew. Na ziemi niezgrabnie pełzają. W zapisie kopalnym znane od plejstocenu.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Gujana, Wenezuela i Brazylia.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Cechą charakterystyczną tej rodziny leniwców jest obecność trzech długich palców dłoni i stóp, uzbrojonych w 3 potężne, hakowato zagięte pazury oraz długa szyja. Odcinek szyjny kręgosłupa składa się z 8–10 kręgów[2], co jest wyjątkiem w świecie ssaków (typowo 7 kręgów szyjnych), a leniwcom trójpalczastym zapewnia możliwość obracania głowy o ponad 270°. Badania rozwoju embrionalnego leniwców wykazały, że kręgi >7 rozwojowo należą do odcinka piersiowego[2].

Leniwce mają wysmukłe ciało, zredukowany ogon oraz małe oczy i uszy. Obie płcie zewnętrznie nie różnią się prawie niczym. Długość tułowia współczesnych dorosłych leniwców mieści się w granicach 40-75 cm, choć wywodzą się od wymarłych Megatheriidae, które osiągały wielkość słonia.

Długa, gęsta sierść złożona jest z dwóch rodzajów włosów, wełnistych i szczecinowatych. Na sierści żyją glony, co nadaje zwierzętom zielonkawe ubarwienie. Palce leniwców są zrośnięte skórą.

Wzór zębowy I C P i M
18-20 = 0 0 5
0 0 4-5

W uzębieniu brak siekaczy i kłów, a zęby policzkowe są uproszczone, walcowate, rosną przez całe życie zwierzęcia i nie są jednoznacznie podzielone na zęby przedtrzonowe i trzonowe.

Leniwcowate prowadzą nadrzewny tryb życia. Odżywiają się pokarmem roślinnym. Ich wielokomorowy żołądek jest przystosowany do trawienia liści i gałązek. W żołądku następuje neutralizacja toksyn zawartych w liściach. Całkowity proces trawienia może trwać ponad miesiąc[3].

Raz na 7-8 dni schodzą z drzewa na ziemię, aby się wypróżnić. Leniwcowate dobrze pływają. Mają słabo rozwinięty wzrok i słuch. Pokarm wyszukują za pomocą zmysłu węchu i dotyku. Poza okresem rozrodu żyją samotnie. Ciąża trwa 5-6 miesięcy. Po tym czasie rodzi się jedno młode.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Bradypodidae jest rodziną monotypową – obejmującą jeden rodzaj Bradypus Linnaeus, 1758 z gatunkami:

oraz niedawno odkryty, krytycznie zagrożony Bradypus pygmaeus

Czasem leniwiec trójpalczasty i pstry włączane są do jednego gatunku, jako jego dwa podgatunki: Bradypus bradypus tridactylus i Bradypus bradypus variegatus.

Przypisy

  1. Bradypodidae w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. 2,0 2,1 L. Hautier, V. Weisbecker, MR. Sánchez-Villagra, A. Goswami i inni. Skeletal development in sloths and the evolution of mammalian vertebral patterning. „Proc Natl Acad Sci U S A”. 107 (44), s. 18903-8, 2010. doi:10.1073/pnas.1010335107. PMID 20956304. 
  3. Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 81. ISBN 83-01-14344-4.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Kazimierz Kowalski: Ssaki, zarys teriologii. Warszawa: PWN, 1971.
  2. Mały słownik zoologiczny: ssaki. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1978.
  3. Myers, P.: Bradypodidae (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 2001. [dostęp 30 kwietnia 2008].
  4. Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005. ISBN 83-01-14344-4.
  5. Anatomia Zwierząt T.1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010, s. 47. ISBN 978-83-01-13451-8.
  6. Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Bradypodidae. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 30 kwietnia 2008]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]