Mangostan właściwy

Mangostan właściwy
Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Klad	rośliny naczyniowe
Klad	rośliny nasienne
Klasa	okrytonasienne
Klad	klad różowych
Rząd	malpigiowce
Rodzina	kluzjowate
Rodzaj	mangostan
Gatunek	mangostan właściwy
Nazwa systematyczna
Garcinia mangostana L.
Zdjęcia i grafiki w Commons

Mangostan właściwy, garcynia, smaczelina, żółtopla, żółciecz (Garcinia mangostana L.) – gatunek drzewa z rodziny kluzjowatych (Clusiaceae Lindl.).

Morfologia

Pokrój

Wiecznie zielone drzewo, dochodzące do 25 m wysokości.

Liście

Ulistnienie nakrzyżległe. Liście podłużne, eliptycznojajowate, lśniące, całobrzegie o oliwkowozielonym kolorze.

Kwiaty

Są dwojakiego rodzaju: obupłciowe lub rozdzielnopłciowe i wyrastają po 3-9 na szczytach pędów. Kwiaty żeńskie wyrastają pojedynczo. Mają 4-działkowy kielich i 4-płatkową koronę o średnicy do 6 cm. Płatki korony są wewnątrz żółtawe, z zewnątrz czerwonozielonkawe. W środku kwiatów pojedynczy słupek i liczne pręciki.

Owoce

Okrągłe, ciemnofioletowe jagody od 4-7 cm, pokryte suchą, grubą, ciemnofioletową skórką. Ich miąższ zawiera kilka (6-8) nasion, jest biały, soczysty, a w smaku przypomina morelę, pomarańczę i ananas.

Zastosowanie

• Roślina uprawna: trudna w rozmnażaniu. Plantacje uprawy mieszczą się głównie w Azji południowo-wschodniej.
• Sztuka kulinarna: Jest to jeden z najbardziej smacznych owoców tropikalnych, jest jednak trudny do przechowywania i transportu. W stanie świeżym można go przechowywać zaledwie kilka dni.
  • Składniki odżywcze:
    • około 16% cukry (głównie fruktoza i glukoza)
    • około 0,003% witaminy C (3 mg/100 g)
• Z tłuszczu wytłaczanego z nasion produkuje się mydło.
• Drewno znajduje zastosowanie w rzeźbiarstwie, kora używana jest jako garbnik.

Bibliografia

1. Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4. 

Linki zewnętrzne

• Mangosteen