Ananas jadalny
Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
| Ananas jadalny | |
|---|---|
| Systematyka[1] | |
| Domena | eukarionty |
| Królestwo | rośliny |
| Klad | rośliny naczyniowe |
| Klad | rośliny nasienne |
| Klasa | okrytonasienne |
| Klad | jednoliścienne |
| Rząd | wiechlinowce |
| Rodzina | bromeliowate |
| Rodzaj | ananas |
| Gatunek | ananas jadalny |
| Nazwa systematyczna | |
| Ananas comosus (L.) Merr. Interpr. Herb. amboin. 133. 1917 |
|
| Synonimy | |
|
A. comosus (Stickm.) Merill., A. sativus (Ldl.) Schult., Ananassa sativa Lindl., Bromelia ananas L., B. comosa, Stickm. |
|
Ananas jadalny (Ananas comosus (L.) Merr.), nazywany także ananasem właściwym lub a. czubatym – gatunek rośliny uprawnej, byliny z rodziny bromeliowatych (Bromeliaceae). W stanie dzikim występuje w Brazylii.
Spis treści |
[edytuj] Morfologia
- Łodyga
- Silnie skrócona, dorasta do 1,2 m.
- Liście
- Długie, sztywne, kłujące, na łodydze ułożone spiralnie.
- Kwiaty
- Niepozorne, ciasno stłoczone, sześciodzielne, fioletowe.
- Owoc
- Rozwija się ze zrośniętych szypułek kwiatowych, przysadek, działek kielicha i zalążni. Owoce są beznasienne, o masie 1–2 kg, czasem 5 kg, o barwie brunatnozielonej, po dojrzeniu złotawożółte. Pióropusz liści ponad owocem nosi nazwę korony.
[edytuj] Biologia
Owoc dojrzewa w okresie letnim. Obecnie dzięki opryskom kwasem naftylooctowym reguluje się rozwój roślin, aby plantacje dawały plon w ciągu całego roku. Pierwszy plon zbiera się po 18–24 miesiącach od założenia plantacji.
[edytuj] Zastosowanie
- Roślina uprawna - ananas był uprawiany w Ameryce na długo przed przybyciem Kolumba. Największe uprawy mają Chiny, Hawaje, Filipiny, Brazylia i Meksyk. W Europie na pocz. XVIII wieku rozwinęła się, zwłaszcza w Anglii, uprawa ananasa w szklarniach, która przetrwała do następnego stulecia. Pionierem jej w Polsce był w tym samym wieku brat króla Stanisława Augusta, podkomorzy Stanisław Poniatowski, który założył szklarnie z ananasami w warszawskich ogrodach Frascati. Ich roczna wydajność wynosiła 5000 owoców[2].
- Rozmnażanie: przez sadzonki zielne.
- Sztuka kulinarna - duże soczyste i aromatyczne owoce nadają się do spożycia zarówno w stanie surowym jak i po przetworzeniu (soki, dżemy, kompoty). Zawierają enzym ułatwiający trawienie (bromelina).
- Roślina lecznicza
- Surowiec: owoce, liście.
- Skład: owoce są bardzo bogate w cukry, których mogą zawierać do 14%. Poza tym w ich składzie znajdują się spore ilości witaminy C (do 40 mg%), kwasy organiczne, związki miedzi i potasu, oraz enzym bromelina o działaniu proteolitycznym.
Niedojrzałe owoce i sok z liści (mający właściwości przeciwrobacze) są absolutnie zakazane kobietom ciężarnym, mogą bowiem spowodować poronienie[potrzebne źródło].
| Najwięksi producenci ananasów (2009) (w tys. ton) |
|
|---|---|
| 2 198 | |
| 1 894 | |
| 1 870 | |
| 1 558 | |
| 1 477 | |
| 1 471 | |
| 1 341 | |
| 898 | |
| 685 | |
| 460 | |
| Łącznie na świecie | |
Przypisy
- ↑ Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-11-06].
- ↑ Janina, Szczepan A. Pieniążek: Owoce krain dalekich. Warszawa: 1981.
[edytuj] Bibliografia
- Andrzej Sarwa: Wielki leksykon roślin leczniczych. Warszawa: 2002.