Odoaker

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Odoaker
Odovacar Ravenna 477.jpg
Władca Italii
Okres panowania od 476
do 493
Poprzednik Romulus Augustulus
Następca Teodoryk Wielki
Dane biograficzne
Urodziny 435
Śmierć 493
Ojciec Edicon

Odoaker nazywany także Odoacer (ok. 433-493) – wódz germański, prawdopodobnie z plemienia Herulów lub Skirów[1].

Solid Odoakra, wybity w dowód uznania zwierzchności Zenona

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Zakres geograficzny władzy Odoakra w r. 480.

Odoaker był synem księcia Skirów Edicona. W młodości został oficerem w świcie Attyli. Później był pretorianinem w służbie cesarstwa zachodniorzymskiego i doszedł do najwyższych stopni wojskowych - magister militum. Stanął na czele spisku wojska i 23 sierpnia 476 został obwołany królem barbarzyńskich oddziałów zbrojnych w Italii. 4 września 476 zdetronizował ostatniego cesarza zachodniorzymskiego Romulusa Augustulusa i wygnał go do dzisiejszego Neapolu (do villi Castellum Lucullanum). W 480 odesłał insygnia cesarskie do Konstantynopola, cesarzowi Zenonowi na znak, że czuje się zależny od władzy cesarzy wschodniorzymskich. W zamian zażądał przyznania mu tytułu patrycjusza. Cesarz Zenon odpowiedział, że Odoaker musi przedłożyć swoje żądania byłemu cesarzowi Juliuszowi Neposowi i przywrócić mu tron cesarstwa zachodniorzymskiego. W liście Zenon zwracał się do Odoakra tytułując go patrycjuszem, tak więc Odoaker uznał, że osiągnął swój cel, czyli podstawę do formalnego sprawowania władzy w Italii jako reprezentant cesarzy wschodniorzymskich. Dla podkreślenia tej sytuacji wybijał na podległym sobie terytorium monety z wizerunkami cesarzy wschodniorzymskich, a nawet przebywającego w Dalmacji cesarza Neposa. Odoaker zachował rzymską armię i administrację. Po śmierci Neposa (480) włączył Dalmację do rządzonego przez siebie państwa. Następnie zdobył Sycylię pokonując Wandalów. Kolejne sukcesy Odoakra w walce z plemionami Rugiów zaniepokoiły cesarza Zenona, który wykorzystując pretekst skargi syna zabitego przez Odoakra króla Rugiów zachęcił króla Ostrogotów Teodoryka do zaatakowania Italii. 28 sierpnia 489[2] wojska Odoakra przegrały bitwę nad rzeką Isonzo, w wyniku czego Teodoryk opanował północne Włochy. Odoaker bronił się jeszcze do marca 493 w dobrze ufortyfikowanej Rawennie. W wyniku zawartego ostatecznie porozumienia obaj wodzowie mieli sprawować władzę wspólnie. Po kilku dniach Odoaker został jednak razem z żoną, bratem Onuflem i synem Telą zamordowany przez swego rywala podczas uroczystej uczty.

Przypisy

  1. Jerzy Strzelczyk, Goci – rzeczywistość i legenda, Warszawa 1984, s. 124
  2. Józef Andrzej Gierowski: Historia Włoch. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1986, s. 26. ISBN 83-04-01943-4.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Źródła historyczne[edytuj | edytuj kod]

  • Paweł Diakon, Historia Rzymska, Historia Longobardów, przekład I. Lewandowski, Dom Wydawniczy PAX, Warszawa 1995.
  • Jordanes, O pochodzeniu i dziejach Gotów, [w:]Edward Zwolski, Kasjodor i Jordanes. Historia gocka czyli Scytyjska Europa, Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Lublin 1984.
  • Eugipiusz, Żywot św. Seweryna. Reguła, przeł. i opr. ks. Kazimierz Obrycki, z serii: „źródła monastyczne” nr 13, Wydawnictwo Benedyktynów, Tyniec-Kraków 1996. ISBN 83-85433-36-8
  • Excerpta Valesiana (Anonymus Valesianus), przeł. i oprac. Lidia Winniczuk, [w:] „Meander” R. 17 (1962), s. 163-172 i 327-337.

Opracowania[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Rajman, Encyklopedia średniowiecza, Wyd. Zielona Sowa, Kraków 2006.
  • Praca zbiorowa, Historia powszechna Tom 7 Od upadku cesarstwa rzymskiego do ekspansji islamu. Karol Wielki, Mediaset Group SA, 2007, ss. 42-43, ISBN 978-84-9819-814-0
  • Marek Wilczyński, Germanie w służbie zachodniorzymskiej w V w. n.e. Studium historyczno-prosopograficzne, Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, Kraków 2001., ISBN 83-7271-059-7
  • Herwig Wolfram, Historia Gotów, przeł. Renata Darda-Staab, Irena Dębek, Krystyna Berger, z serii: „Narody i Cywilizacje”, Dom Wydawniczy Bellona, Wydawnictwo MARABUT, Warszawa-Gdańsk 2003.
  • Władcy i wodzowie starożytności. Słownik, pod red. P. Iwaszkiewicz, W. Łoś, M. Stępień, Warszawa 1998.