Powstanie praskie

Powstanie praskie II wojna światowa, front wschodni
Marszałek Iwan Koniew w wyzwolonej Pradze
Czas	5-8 maja 1945
Miejsce	Praga i okolice
Terytorium	Protektorat Czech i Moraw
Wynik	zwycięstwo aliantów, wyzwolenie Pragi
Strony konfliktu III Rzesza Czechosłowacja ROA ZSRR Dowódcy Karl Hermann Frank Rudolf Toussaint Carl Friedrich von Pückler-Burghauss Otakar Machotka Siergiej Buniaczenko Siły 40 000 żołnierzy 30 000 żołnierzy 18 000 żołnierzy Straty 1000 zabitych 1500 zabitych 300 zabitych 30 zabitych w Pradze
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Powstanie praskie (czes. Pražské povstání) – wystąpienia ludności czeskiej Protektoratu Czech i Moraw przeciw administracji niemieckiej, oraz kolaboracyjnemu rządowi i administracji czeskiej trwające od 5 do 8 maja 1945 roku.

Przebieg

Żywiołowe starcia ludności z wojskami okupacyjnymi, które rozpoczęły się w Pradze 4 maja, przeobraziły się w dniu następnym w ogólne powstanie kierowane przez komunistów. W dawnej stolicy Czechosłowacji rozgorzały zacięte walki, przy czym już pod koniec 7 maja sytuacja powstańców stała się krytyczna. 8 maja czołgi hitlerowskie wtargnęły na ulice śródmieścia Pragi. Wobec takiej sytuacji Stawka Najwyższego Naczelnego Dowództwa Armii Czerwonej zażądała od wszystkich wojsk maksymalnego zwiększenia tempa pościgu.

Z godziny na godzinę sytuacja powstańców w Pradze była wprost katastrofalna. Pomocy siłom czechosłowackim udzieliła dywizja ROA, lecz mimo tego Niemcy dławili powstanie błyskawicznie. Opanowali centrum miasta i rozpoczęli represje wobec powstańców i ludności. Do akcji wkroczyły działa samobieżne, miotacze ognia i SS-mani z pobliskiego poligonu w Benešovie tworzący Kampfgruppe Wallenstein. Jednocześnie czołgi Armii Czerwonej i jej sojuszników przebyły do wieczora 7 maja, zajmując Jaroměřice nad Rokytnou i Igławę. Następnego dnia prawe skrzydło 1 Frontu Ukraińskiego wkroczyło na terytorium Czech na głębokość 40 km, zajęto tego samego dnia Drezno. Wieczorem Niemcy podjęli pertraktacje z powstańcami i zaczęli się wycofywać w stronę Amerykanów, wkraczających na ziemie czeskie od strony Bawarii. W nocy pierwsze oddziały sowieckie wkroczyły do Pragi. Atak na Pragę z wielu kierunków udaremnił wycofanie się większości sił Grupy Armii "Środek". Strach przed radzieckimi wojskami spowodował dalsze walki i przedzieranie się Niemców przez linie sowieckie do 11 maja. Z milionowej armii feldmarszałka Schörnera do Amerykanów dotarło tylko 140 tysięcy.

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Uczestnicy walk

Czeski Komitet Narodowy

• grupy KPCz
• grupy opozycji prawicowej wierne rządowi emigracyjnemu w Londynie (Obrona Narodu)
• 1. batalion Wojsk Rządowych
• Czeskie Bataliony Porządkowo-Ochronne Żandarmerii i Policji Protektoratu

wsparte przez ROA:

• 600. Dywizję Grenadierów Pancernych

Siły okupacyjne

• Waffen-SS, SS, Sipo, SD i Orpo:
• 31 Ochotnicza Dywizja Grenadierów SS Böhmen und Mähren
• 35 Dywizja Grenadierów Policji SS
• 4. Pułk Grenadierów Pancernych SS „Der Führer”
• Wehrmacht

Zobacz też

• operacja praska
• powstanie majowe ludu czeskiego

Linki zewnętrzne

• Powstanie praskie (cz.)