Przypadek (film)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Przypadek
Gatunek dramat psychologiczno-polityczny
Data premiery 10 stycznia 1987
Kraj produkcji Polska
Język polski
Czas trwania 114 min.
Reżyseria Krzysztof Kieślowski
Scenariusz Krzysztof Kieślowski
Główne role Bogusław Linda
Tadeusz Łomnicki
Zbigniew Zapasiewicz
Marzena Trybała
Muzyka Wojciech Kilar
Zdjęcia Krzysztof Pakulski
Scenografia Andrzej Rafał Waltenberger
Kostiumy Agnieszka Domaniecka
Montaż Elżbieta Kurkowska
Nagrody 12. Festiwal Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni

Przypadek (ang. Blind Chance, niem. Der Zufall möglicherweise) – dramat psychologiczno-polityczny produkcji polskiej z 1981 roku, w reżyserii Krzysztofa Kieślowskiego.

Historia filmu[edytuj | edytuj kod]

Zrealizowany w 1981 roku a zatrzymany przez cenzurę z powodu stanu wojennego film trafił na polskie ekrany dopiero po sześciu latach – 10 stycznia 1987 roku, na Festiwalu Filmowym w Cannes, jednak poza konkursem. Ówczesny dyrektor festiwalu nie pozwalał na udział filmu w konkursie przekonany, że nie zostanie on zrozumiany przez widownię. Stąd Kieślowski wyciął kilka niezrozumiałych politycznych scen i wysłał w ten sposób spreparowaną wersję z uwagą "dla francuskiej cenzury", co jednak nie wpłynęło na decyzję dyrektora festiwalu.

Opis fabuły[edytuj | edytuj kod]

Tłem akcji jest historia komunizmu w Polsce od zakończenia II wojny światowej, do początku lat 80. i narodzin „Solidarności” oraz walka komunistycznego reżimu z opozycją. Na przykładzie trzech wersji życiorysu głównego bohatera Witka Długosza, reżyser analizuje rolę przypadku i determinizmu jako czynników kształtujących los człowieka.

Witek urodził się w Poznaniu w czerwcu 1956 roku, w czasie strajków poznańskich. W chwili porodu umarła jego matka oraz brat bliźniak. Ojciec Witka brał udział w strajkach. Obaj przenoszą się do Łodzi, gdzie Witek uczy się i rozpoczyna studia medyczne. W trakcie piątego roku studiów umiera ojciec Witka, którego ostatnie słowa skierowane do syna brzmią: nic nie musisz! Witek traci powołanie do zawodu, bierze urlop dziekański i decyduje się na wyjazd do Warszawy. Udaje się w pośpiechu na dworzec.

W pierwszej wersji – bohater wskakuje do odjeżdżającego pociągu – tutaj poznaje Wernera, starego komunistę, i dzięki niemu zostaje wprowadzony w struktury środowiska partyjnego. Witek pod okiem Adama rozpoczyna karierę polityczną jako działacz ZSMP. Wraz z kolegami z młodzieżówki ma lecieć do Paryża, ale wybuchają strajki, działacze są potrzebni w terenie i w ostatniej chwili muszą zrezygnować z podróży.

W drugiej wersji – pech na dworcu i bójka z sokistą zaprowadza go przed sąd, gdzie zostaje skazany na roboty publiczne. W trakcie robót Witek zaprzyjaźnia się z Markiem i zasila szeregi solidarnościowej opozycji. Wśród opozycjonistów Witek poznaje m.in. księdza, który proponuje mu lot do Paryża na zjazd młodzieży katolickiej. Witek odmawia współpracy z SB, w związku z czym nie otrzymuje paszportu i do Paryża nie leci.

W trzeciej wersji – nieudana pogoń za pociągiem daje mu okazję do spotkania z koleżanką ze studiów. Witek powraca na studia, żeni się i wiedzie spokojne, udane zawodowo i prywatnie życie z dala od polityki. W wyniku zbiegu okoliczności ma polecieć zamiast dziekana na rok służbowo do Libii. Z przyczyn osobistych decyduje się na inny lot niż wcześniej planował – przez Paryż. Na lotnisku widzimy osoby, z którymi ma wyruszyć w podróż tym samym samolotem, znane z wcześniejszych wersji. Samolot eksploduje zaraz po starcie.

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Wersja pierwsza
Wersja druga
Wersja trzecia

Nagrody i festiwale[edytuj | edytuj kod]

Film został uznany przez amerykańskiego reżysera Martina Scorsese za jedno z arcydzieł polskiej kinematografii i w 2014 roku został wytypowany przez niego do prezentacji w Stanach Zjednoczonych oraz Kanadzie w ramach festiwalu polskich filmów Martin Scorsese Presents: Masterpieces of Polish Cinema[1][2].

Nawiązania[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]