Bogusław Linda
| Bogusław Linda | |||||||||
| Imię i nazwisko | Bogusław Linda | ||||||||
| Data i miejsce urodzenia | 27 czerwca 1952 Toruń |
||||||||
| Zawód | aktor teatralny i filmowy, reżyser filmowy i teatralny, scenarzysta filmowy i teatralny | ||||||||
| Współmałżonek | Lidia Popiel | ||||||||
| Lata aktywności | od 1973 | ||||||||
|
|||||||||
| Odznaczenia | |||||||||
Bogusław Linda (ur. 27 czerwca 1952 w Toruniu) – polski aktor, reżyser, scenarzysta teatralny i filmowy oraz pedagog.
Spis treści |
Biografia [edytuj]
Ukończył II Liceum Ogólnokształcące w Toruniu. Absolwent Krakowskiej PWST, współzałożyciel i wykładowca Warszawskiej Szkoły Filmowej.
Jako student nawiązał kontakt z krakowskim Teatrem Starym, jego debiutem okazał się Mikołka w Zbrodnii i karze Dostojowskiego (reż. Maciej Prus, 1977). W latach 1978-1981 grał w Teatrze Współczesnym we Wrocławiu w takich sztukach jak Czarodziejska góra Manna oraz w Ameryce Kafki (1980). Na początku lat 80. XX wieku był aktorem w warszawskim Teatrze Studio.
Jego pierwszą ważną rolą była w Gorączce w reżyserii Agnieszki Holland, gdzie wcielił się w postać anarchisty Gryziaka (1980). Następnie zagrał m.in. w Kobiecie samotnej (1981) tej samej reżyserki, w Człowieku z żelaza Andrzeja Wajdy, w Przypadku Krzysztofa Kieślowskiego (1981) i Matce królów Janusza Zaorskiego (1982), grając bohaterów naznaczonych egzystencjalnym niepokojem, zmuszonych do beznadziejnych zmagań z wrogą rzeczywistością[1].
Aktorskie emploi wrażliwca próbował przełamać w filmie Jacka Bromskiego Zabij mnie, glino (1987), gdzie zagrał groźnego przestępcę Jerzego Malika. W 1992 roku wcielił się w postać Franza Maurera, ubeka z zasadami, w Psach Władysława Pasikowskiego. Ta rola ukształtowała wizerunek Lindy jako cynicznego „twardziela”. Ugruntowały go role w filmach Psy II, Sara, Pułapka, Demony wojny wg Goi. W filmie Sara aktor wykonał cover piosenki Leonarda Cohena I’m Your Man[2].
W latach 90. XX w. uznanie krytyki przyniosły mu role sztukmistrza Stygmy w Jańciu Wodniku Jana Jakuba Kolskiego (1993), Michała Suleckiego – ojca walczącego o prawo wychowywania swojej córeczki w Tacie Macieja Ślesickiego (1995), księdza Robaka w Panu Tadeuszu Andrzeja Wajdy (1999). W 1996 podczas Festiwalu Gwiazd w Międzyzdrojach odcisnął dłoń na Promenadzie Gwiazd.
W 2001 roku na ekrany polskich kin wszedł obraz Reich w reżyserii Władysława Pasikowskiego. W filmie Bogusław zagrał gangstera Alexa u boku Mirosława Baki i Aleksandry Nieśpielak. Była to siódma produkcja, w której aktor współpracował z reżyserem Pasikowskim. Po tej roli artysta rozpoczął próby ucieczki od wizerunku twardziela z bronią.
W tym samym roku aktor wcielił się także w rolę Petroniusza. Rolę rzymskiego namiestnika powierzył mu Jerzy Kawalerowicz. Na ekrany polskich kin wszedł także jego drugi film Sezon na leszcza. Aktor zagrał w nim w rolę policjanta, którego zostawiła żona. Był to jednocześnie film drogi opowiadający o młodych przestępcach, którzy napadli na bank. Role główne odegrali Anna Przybylska, Gabriel Fleszar, Edyta Olszówka oraz Marian Dziędziel.
W 2005 roku wystąpił w polsko-amerykańskiej produkcji Summer Love. W tym samym roku nagrał z zespołem Świetliki płytę zatytułowaną Las putas melancólicas.
W 2005 roku aktor wcielił się w rolę komediową w filmie Czas surferów. Stworzył tam znakomitą kreację Jokera. Wystąpił także w serialach komediowych Dziki oraz Dziki 2: Pojedynek.
W 2006 roku Bogusław Linda spróbował swoich sił jako reżyser i nakręcił film Jasne błękitne okna. Obraz jest opowieścią o dwóch młodych dziewczynach, których losy przeplatają się z trudną sytuacją ekonomiczną Polski po upadku komunizmu. W rolach głównych zagrał sam aktor, Joanna Brodzik i Beata Kawka.
Trzy lata później aktor sprawdził się także w roli komediowej w filmie Randka w ciemno w reżyserii Wojciecha Wójcika. Linda zagrał tam rolę podrywacza Cezarego.
5 października 2009 roku z rąk sekretarza stanu w MKiDN Piotra Żuchowskiego odebrał Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[3].
1 kwietnia 2011 roku wszedł na ekrany kin film Trzy minuty. 21:37 w reżyserii Macieja Ślesickiego, gdzie wcielił się w rolę malarza.
19 kwietnia 2012 roku weszła do teatrów w Warszawie sztuka w jego reżyserii Merlin Mongoł. Był to debiut reżyserski polskiego aktora, jeśli chodzi o sztuki teatralne, a także powrót do pracy w teatrze, gdyż nie pokazywał się w nim od około 15 lat.
Został uhonorowany w Alei Gwiazd w swym rodzinnym mieście Toruniu (gdzie się uczył i mieszkał), gdzie na Rynku Staromiejskim odsłonił drugą z serii „katarzynek” – podpisów słynnych torunian.
Mąż modelki i fotografika Lidii Popiel, którą poznał na planie filmowym. Ma córkę Aleksandrę i dwóch synów.
Filmografia [edytuj]
Aktor [edytuj]
- 1973: Czarne chmury – jako halabardnik w Barbakanie
- 1976: Dagny – jako Stanisław Sierosławski
- 1977: Wodzirej – jako lekarz
- 1977: Pasja – jako mężczyzna w salonie krakowskim
- 1979: Wściekły – jako Zbigniew Zajdowski, kolega Ewy Okrzesikówny
- 1979: Janek – jako towarzysz ZWM
- 1980: Gorączka – jako Gryziak
- 1980: Punkt widzenia – jako Włodek Jakubowski
- 1981: Wolny strzelec – jako Rysiek
- 1981: Człowiek z żelaza – jako Dzidek
- 1981: Przypadek – jako Witek Długosz
- 1981: Kobieta samotna – jako Jacek Grochala
- 1981: Dreszcze – jako funkcjonariusz UB
- 1981: Wierne blizny – jako Mieczysław Szochowski „Miki”, kolega Madejskiego
- 1982: Danton – jako Louis de Saint-Just
- 1982: Matka Królów – jako Klemens Król
- 1982: Stracone złudzenia – jako Andras Daniel
- 1983: Eskimosce jest zimno – jako pianista Laci
- 1983: Synteza – jako sędzia Sądu Rady Narodów
- 1984: Ceremonia pogrzebowa – jako Stefan
- 1984: Płatki, kwiaty, wieńce – jako Kornel Tornoczy
- 1984: Człowiek do specjalnych poruczeń – jako urzędnik
- 1985: Rośliny trujące – jako Adam
- 1985: Tanie pieniądze – jako Tojfel
- 1986: Biała wizytówka – jako książę Bolko
- 1986: Magnat – jako książę Bolko
- 1986: Maskarada – jako Jacek Burda
- 1986: W zawieszeniu – jako porucznik
- 1986: Inna wyspa – jako Andrzej, syn Karolki
- 1987: Zabij mnie, glino – jako gangster Jerzy Malik
- 1987: Kocham kino – jako Korwin
- 1987: Cienie – jako Edward
- 1988: Crimen – jako Tomasz Błudnicki
- 1988: Dekalog VII – jako Wojtek
- 1988: Chichot Pana Boga – jako pomocnik Rosena
- 1988: Inny świat – jako ojcec Jensa
- 1989: Porno – jako Miki
- 1989: Ostatni dzwonek – jako członek jury Festiwalu Młodych Teatrów w Gdańsku
- 1989: Sztuka kochania – jako Lewacki
- 1990: Pasażerowie na gapę – jako Piotr
- 1990: Urodziny Kaja
- 1990: Kanalia – jako Zbych
- 1991: In flagranti – jako doktor Adam Nowak
- 1991: Kroll – jako porucznik Arek
- 1992: Sauna – jako Janek, Polak
- 1992: Psy – jako Franz Maurer
- 1992: Wszystko, co najważniejsze – jako Bogucki
- 1992: Pamiętnik znaleziony w garbie – jako Ewald
- 1993: Magneto – jako dyrektor
- 1993: Jańcio Wodnik – jako Stygma
- 1993: Obcy musi fruwać – jako scenarzysta Kamil Budziński
- 1993: Pora na czarownice – jako ksiądz Jan
- 1994: Miasto prywatne – jako Pawik
- 1994: Psy 2. Ostatnia krew – jako Franz Maurer
- 1995: Prowokator – jako Artur Herling
- 1995: Tato – jako Michał
- 1996: Słodko gorzki – jako Kamiński
- 1996: Szamanka – jako Michał
- 1997: Sara – jako Leon
- 1997: Pułapka – jako Szuster
- 1997: Szczęśliwego Nowego Jorku – jako Janek „Serfer”
- 1998: Demony wojny wg Goi – jako major Keller
- 1998: Billboard – jako Śliski
- 1998: Złoto dezerterów – jako Rudy
- 1998: Zabić Sekala – jako Sekal
- 1999: Pan Tadeusz – jako Jacek Soplica/Ksiądz Robak
- 1999: Operacja Samum – jako Broński
- 2000: Sezon na leszcza – jako policjant
- 2001: Quo vadis – jako Petroniusz
- 2001: Stacja – jako gangster
- 2001: Reich – jako Alex
- 2002: Segment '76 – jako Marks
- 2002: Haker – jako Tosiek, palacz w kotłowni / jako on sam
- 2002: Quo vadis – jako Petroniusz
- 2003: Tak czy nie? – jako Sławomir Melanowski
- 2004: Dziki – jako Ptasior
- 2005: Dziki 2: Pojedynek – jako Marian Ptaszyński „Ptasior”
- 2005: Czas surferów – jako Dżoker
- 2006: Jasminum – jako aktor Zeman
- 2006: Letnia miłość – jako szeryf
- 2006: Jasne błękitne okna – jako Artur, mąż Beaty
- 2007–2008: I kto tu rządzi? – jako Tomek Czajka
- 2007: Prawo miasta – jako ojciec Jagi
- 2009: Podezření
- 2009: Randka w ciemno – jako Cezary
- 2010: Trzy minuty. 21:37 – jako malarz
- 2010: Kajínek – jako Dolezal
- 2010: Ratownicy – jako Jan Tarnowski
- 2010: Mika i Alfred – jako naczelnik Ugro
- 2011: 1920 Bitwa Warszawska – jako płk Bolesław Wieniawa-Długoszowski
- 2011: Sztos 2 – jako gangster „Królik”
- 2012: Paradoks – jako Marek Kaszowski
Scenarzysta filmowy [edytuj]
Scenarzysta teatralny [edytuj]
- 2012 – Merlin Mongoł (Teatr Ateneum)
Reżyser filmowy [edytuj]
Reżyser teatralny [edytuj]
- 2012 – Merlin Mongoł (Teatr Ateneum)
Gościnnie [edytuj]
- 1997-1998: 13 posterunek – jako gwiazdor
- 2003-2006: Fala zbrodni – jako Pietia
Polski dubbing [edytuj]
- 1990: Seszele – jako Uśmiechnięty, wysłannik pani Grażyny (rola Grzegorza Ciechowskiego)
- 2001: Głupki z Kosmosu – jako Bolok
- 2006: Heroes of Might and Magic V – jako: Agrael / Raelag
- 2010: God of War III – jako Kratos
- 2010: God of War: Duch Sparty – jako Kratos
- 2011: Jeż Jerzy – we własnej osobie
- 2012: PlayStation All-Stars Battle Royale – jako Kratos
- 2013: God of War: Wstąpienie – jako Kratos
Pedagog [edytuj]
Pedagog i założyciel Warszawskiej Szkoły Filmowej.
Dyskografia [edytuj]
- 2005 – Las putas melancólicas, wraz z grupą Świetliki.
Reklama [edytuj]
- Papierosy West (1996)
- Firma odzieżowa Americanos
- Firma odzieżowa Big Star[potrzebne źródło]
- Sieć typu fast food Burger King pod hasłem „Burger King – my way”
- Otwarty fundusz emerytalny Winterthur
- Ogólnopolska kampania społeczna „Pij mleko! Będziesz wielki”
- Pharmaton Geriavit
Nagrody filmowe i nominacje [edytuj]
- 2012: Złota Kaczka w kategorii: Najlepszy aktor filmów sensacyjnych.
- 2001: Nagroda Złote Lwy 26 FPFF dla filmu Sezon na leszcza w kategorii: najlepszy film komediowy.
- 2001: Srebrny Bilet dla filmu Sezon na leszcza, nagroda Stowarzyszenia „Kina Polskie”.
- 2000: Nominacja: Orły w kategorii: najlepsza główna rola męska; za rok 1999 dla filmy Pan Tadeusz
- 1995: Nagroda Złote Lwy 20 FPFF w kategorii:pierwszoplanowa rola męska w filmie Tato
- 1994: Nagroda „Valenciennes” w kategorii: najlepsza główna rola męska w filmie Psy
- 1992: Nagroda Złote Lwy 17 FPFF w kategorii:pierwszoplanowa rola męska w filmie Psy
- 1991: Nagroda na Festiwal Młodości w Kijowie za film In flagranti'
- 1991: Nagroda Złote Lwy 16 FPFF za rolę w filmie Kroll
- 1991: Nagroda Złote Lwy 16 FPFF za rolę w filmie In flagranti'
- 1991: Nagroda Złote Lwy 16 FPFF za rolę w filmie Kanalia
- 1988: Nagroda Szefa Kinematografii za rolę w filmie Zabij mnie, glino
- 1988: Nagroda Złote Lwy 13 FPFF za rolę w filmie Kobieta samotna
- 1987: Nagroda Złote Lwy 12 FPFF za rolę w filmie Przypadek
- 1987: Nagroda Złote Lwy 12 FPFF za rolę w filmie Magnat
- 1981: Nagroda Złote Lwy 8 FPFF za rolę w filmie Gorączka
Przypisy [edytuj]
- ↑ B. Kosecka, Bogusław Linda, s. 337.
- ↑ Sara w bazie filmpolski.pl
- ↑ Gloria Artis dla aktorów. tvp.info, 5 października 2009. [dostęp 2012-12-29].
Bibliografia [edytuj]
- Kosecka B., Bogusław Linda, [w:] Słownik filmu pod. R. Syski, Kraków 2005, s. 337-338.
- Wakar J., Wyblakły uśmiech Bogusława Lindy, „Kultura” (dodatek do „Dziennik. Europa-Polska-Świat”), nr z dn. 12.01.2007, s. 76-77.
- Zawiśliński S., Powiedzmy Linda, Warszawa, Taurus, 1994.
Linki zewnętrzne [edytuj]
- Bogusław Linda w bazie Internet Movie Database (IMDb) (ang.)
- Bogusław Linda w bazie filmweb.pl
- Bogusław Linda w bazie filmpolski.pl
- Bogusław Linda w bazie stopklatka.pl
- Zdjęcia Bogusława Lindy w serwisie Fototeka Filmoteki Narodowej
- Polscy aktorzy filmowi
- Polscy reżyserzy filmowi
- Polscy pedagodzy
- Wykładowcy uczelni w Polsce
- Najlepsi aktorzy pierwszoplanowi na FPFF
- Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie
- Odznaczeni Srebrnym Medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis
- Ludzie związani z Toruniem
- Urodzeni w 1952
