Rafael Moneo

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
José Rafael Moneo
Rafael Moneo 01m.jpg
Rafael Moneo
Imiona i nazwisko José Rafael Moneo Vallés
Data i miejsce urodzenia ur. 9 maja 1937 w Tudeli
Narodowość Hiszpania
Dziedzina sztuki Architektura
Ważne dzieła Muzeum Sztuki Rzymskiej w Meridzie, Ratusz w Murcji
Galeria w Wikimedia Commons Galeria w Wikimedia Commons
Muzeum Sztuki Rzymskiej w Meridzie, 1980-85
Dworzec Atocha w Madrycie, 1985-88
Ratusz w Murcji 1991-98
Kursaal sala kongresowa w San Sebastian, 1990-99
Katedra Lady of Angels w Los Angeles 1996-2002
Szpital O'Donnell, Madryt, 1996-2003
Rozbudowa Muzeum Prado w Madrycie, 2007
Teatr Rzymski, Kartagena 2008

José Rafael Moneo Vallés (ur. 9 maja 1937 w Tudeli) – hiszpański architekt, laureat wielu prestiżowych nagród międzynarodowych, m.in. Nagrody Pritzkera w 1996, a w 2001 nagrody Miesa van der Rohe.

Młodość[edytuj | edytuj kod]

José Rafael Moneo urodził się w małej miejscowości Tudela w prowincji Nawarra w Hiszpanii w maju 1937 roku. Jego matka pochodziła z Aragón, zaś ojciec pochodził z Tudeli i pracował przez całe życie jako inżynier przemysłowy. Początkowo Moneo interesowała głównie filozofia i malarstwo jednak z czasem postanowił pójść w ślady ojca i zaczął się interesować architekturą. W 1954 opuścił Tudelę i rozpoczął studia architektoniczne na Uniwersytecie w Madrycie. Wielce szanował swojego profesora historii architektury,Leopoldo Torres Balbás, który miał na niego istotny wpływ. W czasie studiów pracował u architekta Francisco Javier Sáenz de Oiza. “Chciałem zostać architektem w takim samym stylu jak Oiza z całym jego entuzjazmem kierującym nim w pracy.” W 1961 ukończył studia. Po ukończeniu studiów udał się do Hellebaeck w Danii, aby pracować u Jørna Utzona przy projekcie Opery w Sydney w Australii, a po ukończeniu pracy zwiedził całą Skandynawię. Po powrocie do Madrytu wygrał konkurs na pobyt w Akademii Hiszpańskiej w Rzymie. Spędził w Rzymie dwa lata ze swoją świeżo poślubioną żoną Belén Feduchi, córką architekta Luisa Feduchi. "Było wspaniale być z nią w Rzymie, z osobą która dzieliła mój entuzjazm do architektury bez bycia architektem. Ten czas był fundamentalny dla mojej kariery. Pozwolił mi studiować, podróżować, odwiedzać szkoły, poznać takie osoby jak Zevie, Tafuri, Portoghesi i innych, ale przede wszystkim poznać istotę tego miasta, mającego znaczący wkład do mojej edukacji jako architekta. Życie w Akademii pozwoliło mi na zawarcie wielkich przyjaźni z muzykami, malarzami i rzeźbiarzami." W 1965 uzyskał stopień doktorski i założył własne biuro.

Kariera[edytuj | edytuj kod]

W 1966 rozpoczął pracę na Uniwersytecie Technicznym w Madrycie na wydziale Architektury i rozpoczął pisać artykuły. W 1976 Moneo został zaproszony na stypendium do Instytutu Architektury i Urbanistyki oraz aby uczyć w Cooper Union School of Architecture w Nowym Jorku. W ciągu następnych lat bywał wizytującym profesorem na Uniwersytetach Princeton i Harvardzie, oraz w Lozannie w Szwajcarii. W 1980 roku został dziekanem Szkoły Architektury w Madrycie na okres pięciu lat, a następnie od 1984 do 1990 dziekanem, a następnie profesor w Szkole Designu na Uniwersytecie Harvarda. Od 1991 aktywność naukowa Moneo został poszerzona do szeregu sympozjów i wykładów w instytutach w Stanach Zjednoczonych Uniwersytetu w Chicago, Columbia, Princeton, Yale, Tulane, Rhode Island School of Design; w Anglii Architectural Association School i Royal Institute of British Architects w Londynie, i w Szkole Uniwersyteckiej Architektury w Cambridge; w Japonii na Uniwersytecie Nihon; Academii Sztuki Współczesnej w Wiedniu w Austrii; w Royal Academy w Kopenhadzie w Danii; w Muzeum w Luwrze w Paryżu we Francji oraz Uniwersytecie Pontificia w Santiago w Chile.

Moneo jest członkiem "the American Academy of Arts and Sciences" i "the Accademia di San Luca di Roma". Jest członkiem honorowym Amerykańskiego Instytutu Architektury (the American Institute of Architects) i Królewskiego Instytutu Brytyjskich Architektów (the Royal Institute of British Architects).

Architektura Moneo cechuje się poszukiwaniem relacji przestrzennych, proporcji, problematyką rastra, daleka jest natomiast od funkcjonalizmu.

W 2007 odwiedził Kraków, a w 2009 był jurorem konkursu na gmach Muzeum Historii Polski w Warszawie[1].

Główne dzieła[edytuj | edytuj kod]

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • 1986 Nagroda Pritzkera
  • 1992 Złoty Medal za osiągnięcia w sztuce od rządu hiszpańskiego
  • 1993 Doktorat Honoris Causa od Leuven University
  • 1993 Nagroda Pamiątkowa Arnolda W. Brunnera od Amerykańskie Akademii Sztuki
  • 1993 Nagroda Księżniczki Viany od Rządu Prowincji Nawarry
  • 1993 Nagroda Schocka od Fundacji Schocka i Królewskiej Akademii Szatuki w Sztokholmie (Schock Prize in the Visual Arts)
  • 1994 a Laurea ad Honorem od Szkoły Architektury w Wenecji
  • 2001 Nagroda Miesa van der Rohe

Przypisy

  1. Pokazać historię Polski w muzeum - lipiec 2009. Muzeum Historii Polski. [dostęp 2011-04-14].

Galeria fotografii[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]