Soczewkowanie grawitacyjne

Z Wikipedii

Skocz do: nawigacji, szukaj

Soczewkowanie grawitacyjne - zakrzywienie promieni świetlnych w polu grawitacyjnym masywnego ciała niebieskiego prowadzące do ich skupienia. Efektem soczewkowania grawitacyjnego jest zjawisko pojawiania się pozornych ciał niebieskich - obrazów ciał rzeczywistych.

Dwa obrazy (I+,I-) źródła (S') soczewkowanego przez punktową masę (L).

Dopiero w roku 1979 udało się po raz pierwszy dostrzec na niebie obiekt soczewkowany grawitacyjnie, a był nim kwazar. Ciała niebieskie powodujące ten efekt nazwano soczewkami grawitacyjnymi, a są nimi m.in. galaktyki i gromady galaktyk (zaliczane do soczewek rozciągłych).

Zdjęcie z Teleskopu Hubble'a na którym widoczne są efekty soczewkowania grawitacyjnego - wygięte w łuki obrazy galaktyk

Przejawem soczewkowania grawitacyjnego jest przede wszystkim pojaśnienie obrazu źródła, dzięki czemu jesteśmy w stanie obserwować obiekty, których normalnie byśmy nie zobaczyli. Innymi przejawami soczewkowania są np.:

  • powiększenie obrazu źródła,
  • obrócenie obrazu,
  • tworzenie obrazów podwójnych, potrójnych i poczwórnych.

Dzięki soczewkowaniu grawitacyjnemu możemy wyznaczyć wiele parametrów kosmologicznych, np. stała Hubble'a, stała kosmologiczna czy gęstość wszechświata.

Szczególnym przypadkiem soczewkowania jest tzw. mikrosoczewkowanie grawitacyjne.

Najsłynniejszą soczewką grawitacyjną jest krzyż Einsteina.

[edytuj] Zobacz też

Utwórz książkę