Sylvius Leopold Weiss

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Sylvius Leopold Weiss

Sylvius (zamiennie Silvius, Sylvio, Silvio) Leopold (Leopoldus) Weiss (ur. 12 października 1687 prawdopodobnie w Grodkowie (Grottkau), zm. 16 października 1750 w Dreźnie) – śląski kompozytor i lutnista.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Jego ojcem był Johann Jacob (1662-1754), matką Anna Margaretha. Miał brata Sigimunda oraz siostrę Juliannę Margarethę. Cała rodzina muzykowała, nie tylko na lutni.

Sylvius Weiss był żonaty, miał siedmioro dzieci, w tym syna Johanna Adolfa Faustinusa (1741-1814). Weiss pierwsze lata życia spędził we Wrocławiu. Jego pierwszym nauczycielem był ojciec. W wieku 7 lat grał przed Leopoldem I Habsburgiem (1640-1705) o czym wspomina większość leksykonów i książek muzycznych z tego okresu.

W kwietniu 1706 wyjechał wraz z Karolem Filipem III Wittelsbachem na dwór brata tego ostatniego – Jana Wilhelma Wittelsbacha (1658-1716) – gdzie Weiss wykonał Sonatę c-moll nr 7. Sonata ta uznawana jest za najwcześniejszy utwór S. L. Weissa, a poprzedzająca ją fantazja jest obecnie chyba najbardziej znaną kompozycją tego artysty.[potrzebne źródło] Po miesiącu muzyk wrócił do Wrocławia. W lipcu otrzymał zaproszenie od Karola III Filipa Wittelsbacha (1661-1742) na rejs prywatnym, specjalnie dla Karola Filipa zbudowanego, statkiem po Odrze na trasie Brzeg-Wrocław. W Brzegu istniała orkiestra Karola III Filipa. Bardzo możliwe, iż S. L. Weiss był jej członkiem kiedy jego ojciec i brat wyjechali do Innsbrucku (kiedy Karol został księciem Palatynatu po śmierci swojego brata Jana Wilhelma w 1716 r.

Z kolei w 1708 r. lub wcześniej S.L. Weiss poznał Aleksandra Benedykta Sobieskiego (1677-1714), który później objął go swoim artystycznym mecenatem i umożliwił mu wyjazd do Rzymu w 1708 lub 1710 gdzie przybywał do śmierci Aleksandra Sobieskiego w 1714. W stolicy Włoch związany był z teatrem Marii Kazimiery d’Arquien (1641-1716) współpracując z muzykami takimi jak Alessandro Scarlatti (1660-1725), Domenico Scarlatti (1685-1757) czy Arcangelo Corelli (1653-1713), a także protektorami sztuki np. kardynałem Pietro Ottobonim. Być może spotkał się również z Georgiem Friedrichem Händlem (1685-1759), a także lutnistą pracującym w straży papieskiej – Julienem Bloivinem.

Po powrocie z Rzymu S. L. Weiss miał problemy ze znalezieniem pracy. Krótki czas przebywał na dworze Karola III Filipa Wittelsbacha. Następnie w 1718 r. otrzymał posadę w drezdeńskiej kapeli Augusta II Mocnego (1670-1733) kierowanej przez Johanna Adolfa Hassego (1699-1783), w której pozostał do śmierci. Był w owym czasie najlepiej opłacanym muzykiem w zespole. Zabiegały o niego liczne zespoły działające przy dworach w całej Europie. Wcześniej, bo w 1716 r. odwiedził lutniczy warsztat Thomasa Edlingera w Pradze, co przyniosło efekt w postaci nowego modelu lutni 13-chórowej. W 1739 S. L. Weiss spotkał się z Johannem Sebastianem Bachem (1685-1750) i odbyli tam słynny „pojedynek” na improwizowanie fantazji i fug, z czego nie było wyraźnego przegranego. Silvius Leopold Weiss pochowany został 19 października 1750 na Starym Cmentarzu Katolickim w Dreźnie.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Na twórczość Sylviusa Leopolda Weissa składa się ponad 850 utworów, z czego większość to rękopisy (ponad 60) rozproszone po bibliotekach niemalże całego świata. Znacząca większość przeznaczona jest głownie na lutnię solo oraz różne składy kameralne. Największe zbiory utworów, w tym rękopisów, S. L. Weissa znajdują się w Londynie oraz Dreźnie. Biblioteka Jagiellońska posiada manuskrypty PL-Kj Mus. ms. 40620 Menueta c-moll i PL-Kj Mus. ms. 40633 „Gigue a-moll” na f. 18v i f. 21v. W polskich zbiorach znajduje się również dziesięć tabulatur rękopisów związanych ze zbiorem zachowanych dwunastu z trzynastu rękopisów powiązanych z Opactwem Cysterskim w Krzeszowie, w których odnaleźć można utwory Weissa.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Grzegorz Joachimiak. Najlepiej opłacany muzyk. „Twoja Muza”. 6 (37), s. 22, 12 2009. Adam Wojciechowski – redaktor naczelny. Warszawa: Twoje Zdrowie. ISSN 17317975 (pol.).