Vytautas Landsbergis

Vytautas Landsbergis
Data i miejsce urodzenia	18 października 1932 Kowno
Przewodniczący Sejmu
Przynależność polityczna	Związek Ojczyzny
Okres urzędowania	od 26 listopada 1996 do 18 października 2000
Poprzednik	Česlovas Juršėnas
Następca	Artūras Paulauskas
Głowa Państwa Litewskiego
Przynależność polityczna	Sąjūdis
Okres urzędowania	od 1990 do 1992
Poprzednik	Algirdas Brazauskas
Następca	Algirdas Brazauskas
Odznaczenia

Vytautas Landsbergis (ur. 18 października 1932 w Kownie) – litewski polityk i muzykolog, głowa Państwa Litewskiego w latach 1990–1992, poseł i eurodeputowany.

Życiorys

Ukończył w 1955 studia w Konserwatorium Litewskim (Akademii Muzycznej). W 1969 obronił doktorat z zakresu muzykologii. W 1994 został doktorem habilitowanym nauk humanistycznych.

Od 1952 do 1990 pracował jako nauczyciel. Od 1978 do 1990 był profesorem historii muzyki w Litewskiej Akademii Muzyki. Jest autorem nagradzanej monografii o litewskim kompozytorze Mikalojusie Čiurlionisie z 1975.

Od 1988 był zaangażowany w działalność Ruchu Niepodległości Litwy Sąjūdis, należał do grupy założycielskiej tej organizacji. Do 1990 kierował radą Sąjūdisu, od 1991 jest jego honorowym przewodniczącym.

W marcu 1989 uzyskał mandat w wyborach Zjazdu Deputowanych Ludowych ZSRR, a w lutym 1990 został członkiem Rady Najwyższej Litewskiej SRR. 11 marca 1990 wybrano go jej przewodniczącym (jednocześnie głową państwa), przewodniczył w tym dniu historycznej sesji parlamentu, na której proklamowano powstanie niepodległej Republiki Litewskiej. Pod jego przywództwem Litwa stawiła opór blokadzie i zbrojnej interwencji Armii Radzieckiej oraz uzyskała międzynarodowe uznanie niepodległości.

Po wygranych przez postkomunistów z LDDP wyborach w 1992, został liderem sejmowej opozycji. W 1993 na bazie znacznej części Sąjūdisu współtworzył nowe ugrupowanie pod nazwą Związek Ojczyzny (Litewscy Konserwatyści), którym kierował przez dziesięć lat. W kadencji 1996–2000 sprawował urząd przewodniczącego Sejmu. W 1998 bez powodzenia kandydował w wyborach prezydenckich, zajmując w nich trzecie miejsce z wynikiem 15,90%. Zasiadał także w parlamencie kolejnej kadencji.

W 2004 i 2009 uzyskiwał z ramienia konserwatystów mandat deputowanego do Parlamentu Europejskiego.

Odznaczenia

• Wielki Krzyż ze Złotą Kollaną Orderu Witolda Wielkiego (2003)
• Wielki Krzyż Orderu Witolda Wielkiego (1998)
• Wielki Oficer Legii Honorowej (Francja)
• Krzyż Wielki Orderu Honoru (Grecja)
• Wielki Oficer Orderu Trzech Gwiazd (Łotwa)
• Krzyż Wielki Norweskiego Orderu Zasługi (1998)
• Krzyż Wielki Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (1999)

Życie prywatne

Jest synem architekta Vytautasa Landsbergisa-Žemkalnisa (1893–1993). Żonaty z pianistką Gražiną Ručytė-Landsbergienė, z którą ma trójkę dzieci: córki Jūratė i Birutė oraz syna Vytautasa. Włada biegle językiem polskim.

Źródła

• Profil na stronie Parlamentu Europejskiego
• Nota biograficzna na stronie Sejmu Republiki Litewskiej (lit.)