Waldemar Wielki (margrabia brandenburski)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Waldemar Wielki
margrabia brandenburski
Max Unger, Pomnik Waldemara Wielkiego w Berlinie, 1894
margrabia Brandenburgii-Stendal
Okres panowania od 1304
do 1319
Poprzednik Jan IV
Następca Henryk II Dziecię
margrabia Brandenburgii-Salzwedel
Okres panowania od 1317
do 1319
Poprzednik Jan V
Następca Henryk II Dziecię
Dane biograficzne
Dynastia askańska
Urodziny ok. 1280
Śmierć 14 sierpnia 1319
Mieszkowice
Ojciec Konrad
Matka Konstancja Przemysłówna
Żona Agnieszka brandenburska

Waldemar Wielki (ur. ok. 1280; zm. 14 sierpnia 1319 w Mieszkowicach) – w latach 1309-1319 margrabia brandenburski, od 1302 wspórządca, od 1309 opiekun kuzyna Henryka II.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Waldemar był synem Konrada I i Konstancji wielkopolskiej, córki księcia Przemysła I.

Na mocy układu w Myśliborzu w 1309 zrezygnował z roszczeń do Pomorza Gdańskiego na rzecz Zakonu krzyżackiego w zamian za 10 000 srebrnych marek. Pozostawił sobie Słupsk i Sławno. W 1317 przekazał te tereny wraz z Darłowem księciu Warcisławowi IV.

W 1312 prowadził wojnę z margrabią Miśni Fryderykiem I, wziął go do niewoli i zmusił do podpisania 14 kwietnia 1312 układu w Tangermünde. W 1316 zajął Drezno, a w 1319 Sulechów i Świebodzin.

W 1315 zdobył ziemię stargardzką. Przegrał jednak bitwę pod Gransee z Henrykiem II meklemburskim i musiał na mocy pokoju w Templin 25 listopada 1317 zwrócić mu zajęty obszar.

W 1317, po śmierci Jana V – ostatniego przedstawiciela drugiej linii brandenburskich Askańczyków, margrabiów na Salzwedel – przejął dziedzictwo po nim.

W 1309 Waldemar poślubił Agnieszkę brandenburską (1297-1334), córkę margrabiego Hermana. Małżeństwo było bezpotomne. Jego następcą został kuzyn Henryk II Dziecię, który zmarł już w 1320. Na nim wygasła askańska linia margrabiów brandenburskich.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Albrecht II
 
 
 
 
 
 
 
Jan I Askańczyk
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Mechtylda (Matylda)
 
 
 
 
 
 
 
Konrad
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Waldemar II Zwycięski
 
 
 
 
 
 
 
Zofia
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Berengaria
 
 
 
 
 
 
 
Waldemar Wielki
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Władysław Odonic
 
 
 
 
 
 
 
Przemysł I
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Jadwiga
 
 
 
 
 
 
 
Konstancja Przemysłówna
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Henryk II Pobożny
 
 
 
 
 
 
 
Elżbieta wrocławska
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Anna Przemyślidka
 
 
 
 
 
 

Fałszywy Waldemar[edytuj | edytuj kod]

 Osobny artykuł: Fałszywy Waldemar.

Hochsztapler, podający się za zmarłego w 1319 margrabiego Waldemara, pojawił się w 1348 na dworze arcybiskupa Magdeburga jako pielgrzym powracający z Ziemi Świętej. Uzyskał on poparcie arcybiskupa oraz wkrótce licznych sprzymierzeńców włączając króla Karola IV. W celu uzyskania władzy rozpętał wojnę domową, która ogarnęła cała Marchię Brandenburską. Po początkowych sukcesach militarnych, został zmuszony do odwrotu, głównie po tym, gdy w 1350 Karol IV oficjalnie uznał go za oszusta, a Wittelsbachowie zawiązali koalicję z królem duńskim Waldemarem IV i książętami pomorskimi. Konsekwentna i kompromisowa polityka Ludwika Rzymskiego doprowadziła w 1358 do zupełnej likwidacji sprawy Samozwańca, czego ostatecznym wyrazem było zawarcie pokoju z książętami anhalckimi, najwytrwalszymi sprzymierzeńcami pseudo-Waldemara.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Uta Lehnert: Der Kaiser und die Siegesallee: Réclame Royale. Berlin: Dietrich Reimer Verlag, 1998. ISBN 3-496-01189-0.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]