Łagów (powiat świebodziński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Łagów
Widok na centrum miejscowości
Widok na centrum miejscowości
Państwo  Polska
Województwo lubuskie
Powiat świebodziński
Gmina Łagów
Liczba ludności (2011) 1588[1]
Strefa numeracyjna (+48) 68
Kod pocztowy 66-220
Tablice rejestracyjne FSW
SIMC 0911434
Położenie na mapie gminy Łagów
Mapa lokalizacyjna gminy Łagów
Łagów
Łagów
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łagów
Łagów
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Łagów
Łagów
Położenie na mapie powiatu świebodzińskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu świebodzińskiego
Łagów
Łagów
Ziemia52°19′57″N 15°17′37″E/52,332500 15,293611
Strona internetowa miejscowości

Łagów (Łagów Lubuski, niem. Lagow[2]) – wieś o charakterze miejskim w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie świebodzińskim, w gminie Łagów, na północ od szosy E30, na terenie Łagowskiego Parku Krajobrazowego.

Informacje ogólne[edytuj | edytuj kod]

Wieś jest siedzibą gminy. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa zielonogórskiego. Łagów prawa miejskie posiadał w latach 1808–1931. Obecnie jest miejscowością wypoczynkową i turystyczną, usytuowaną nad dwoma jeziorami Pojezierza Łagowskiego: Trześniowskim (186 ha) i Łagowskim (82 ha). Jej najstarsza część położona jest na przesmyku między tymi jeziorami. W Łagowie znajduje się zamek joannitów.

Herb gminy Łagów, bazujący na dawnym herbie miasta Łagów

Symbole[edytuj | edytuj kod]

  • Nieoficjalny herb Łagowa przedstawia czerwoną tarczę herbową oraz biały krzyż maltański, używany przez zakon joannitów w Łagowie. Takie same krzyże znajdują się na wieży zamku.
  • Flaga wsi przedstawia herb Łagowa, na białym polu. Flagę można zobaczyć na wieży Zamku Joannitów.
  • Dewizą wsi jest Perła Ziemi Lubuskiej, oznaczająca, że Łagów jest najładniejszą miejscowością tego regionu.


Przesmyk między Jeziorem Trześniowskiem a Łagowskim

Jeziora[edytuj | edytuj kod]

Na terenie wsi Łagów znajdują się dwa jeziora: Łagowskie i Trześniowskie (Ciecz). Łączy je przesmyk znajdujący się w centrum wsi.

Odległości[edytuj | edytuj kod]

Odległości od innych miast Polski (w linii prostej od centrum):

Historia[edytuj | edytuj kod]

Łagów na historycznej mapie Wielkopolski sporządzonej w 1888 według danych zaczerpniętych z Kodeksu dyplomatycznego
 Osobny artykuł: Kalendarium historii Łagowa.

Dawna historia Łagowa związana jest z osadą kultury łużyckiej na Sokolej Górze położonej na zachód od jeziora Trześniowskiego, według potwierdzonych źródeł zasiedlonej w 1220 roku.

Własność zakonów[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze zapisane informacje o tym przysiółku pochodzą z 1251. Pierwotnie wieś była własnością templariuszy, a od 1285 była siedzibą komandorii tego zakonu. W 1300 osada została przejęta przez panów brandenburskich, oraz tego samego roku sprzedana Albertowi von Klepitz przez trzech margrabiów. Niedługo potem margrabia rządzący tamtymi terenami sprzedał Łagów zakonowi joannitów, który miał największy wpływ na rozwój wsi. Wkrótce zakon joannitów obejmował już pobliskie wioski (Wielowieś, Sieniawa, Boryszyn, Templewo, Sulęcin). Przed wybudowaniem zamku w Łagowie mieściła się siedziba komandorii zakonu. Budowę zamku rozpoczęto w XIV wieku. Zamek został postawiony na wzgórzu. W latach 1758 i 1842 wieża zamku została uszkodzona przez pożary.

Panowanie innych krajów[edytuj | edytuj kod]

W 1640 wieś została zajęta przez Szwedów oraz niedalekich Brandenburczyków. Jedne z najlepszych czasów dla Łagowa było panowanie Krystiana Ludwika, który dał wsi prawo do pobierania akcyzy oraz urządzanie jarmarków (Jarmark Joannitów). Łagów miał prawa do przyjęcia praw miejskich i stało się to w 1727. Ostatnim margrabią rządzącym Łagowem był Fryderyk von Hessen-Philippsthal. W 1819 zamek został nadany rodzinie Zastrow, zaś teren miasta przechodził z rąk do rąk. W 1895 w Łagowie urodził się Gerhard Domagk, niemiecki biochemik, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny z 1939.

Jednym z ważniejszych wydarzeń gospodarczych była budowa linii kolejowej Toporów – Międzyrzecz w 1909, ze stacją w Łagowie. Obecnie linia kolejowa jest czynna na odcinku Toporów – Łagów – Sieniawa Lubuska w ruchu towarowym. Mimo tego miasto nie rozwinęło się i ze względu na niewielkie rozmiary (w 1905 roku liczyło 428 mieszkańców[3]) 16 maja 1931 Łagów utracił prawa miejskie[4]. Dzięki połączeniu zaczął zaznaczać się jednak wzrost roli Łagowa jako ośrodka wypoczynkowego.

Czasy współczesne[edytuj | edytuj kod]

W 1945 niezniszczona poważniej miejscowość została włączona do Polski. Jej dotychczasowych mieszkańców wysiedlono do Niemiec. Mimo głębokich zmian Łagów utrzymał swoją rekreacyjną funkcję, potwierdzoną budową ośrodków wypoczynkowych.

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Brama Marchijska
Brama Polska
 Osobny artykuł: Zabytki Łagowa.

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[5]:

  • zespół urbanistyczno-krajobrazowy
  • kościół parafialny pod wezwaniem św. Jana Chrzciciela, z XIX wieku, przebudowany w 1876
  • zespół zamkowy z murami obronnymi, z XIV wieku
    • zamek joannitów, założony na planie czworoboku z narożną, wysoką na 35 metrów wieżą. Wewnątrz sala gotycka ze sklepieniem wspartym na jednym filarze i sala z barokowym kominkiem z około 1740. Obecnie hotel.
  • Brama Marchijska, zwana też Niemiecką lub Berlińską, murowano-szachulcowa, pochodząca z XVI-XVIII wieku, druga brama obronna Łagowa. W dolnej części murowana, w górnej szachulcowa,
  • Brama Polska, zwana też Poznańską, murowano-szachulcowa, jedna z obronnych bram Łagowa pochodząca z XV wieku, przebudowana w XVI wieku,
  • dom przy ul. Bolesława Chrobrego 13, z XVIII wieku
  • dom przy ul. Bolesława Chrobrego 41, szachulcowy, z XVIII/XIX wieku
  • dom przy ul. Kościuszki 9, z częścią gospodarczą, z XVIII wieku
  • willa „Zameczek”, ul. Sulęcińska 11, z początku XX wieku, przebudowana w latach 1960–1970
  • dom przy ul. Zamkowej 4 w Łagowie, z XVIII wieku.

Transport kolejowy[edytuj | edytuj kod]

Wiadukt

W latach 1907–1909 wybudowano linię kolejową z Toporowa do Międzyrzecza. Łączyła ona powstałe już wcześniej linie kolejowe Frankfurt – Poznań (1870) i MiędzyrzeczMiędzychód (1887). Uroczyste otwarcie linii kolejowej nastąpiło w dniu 1 sierpnia 1909. Z powodu urozmaiconej rzeźby terenu, budowniczowie łagowskiej kolei często stawali przed dużymi problemami. Widoczne ślady rozwiązań inżynieryjnych to liczne nasypy, wykopy i wiadukty. Najciekawszą jednak budowlą jest znajdujący się w Łagowie wiadukt rozpięty nad drogą do Żelechowa (ul. Mostowa). Wiadukt powstał w 1909. Różnica między powierzchnią drogi a poziomem torów wynosi 25 m. Cały wiadukt ma długość 40 m. Obiekt został zbudowany z cegieł, tylko kapinosy, na których wspierają się metalowe barierki, wykonano z granitu. Obiekt znakomicie wpisuje się w krajobraz historycznego miasta, tworząc trzy łuki nad przebiegającą pod nim drogą. Z wiaduktu w kierunku zachodnim roztacza się piękny widok na zamek i centralną część miejscowości. W północnej części miejscowości (ul. Dworcowa) znajduje się nieczynna łagowska stacja kolejowa. Obecnie linią kolejową odbywają się sporadyczne kursy pociągów.

Imprezy[edytuj | edytuj kod]

  • Lubuskie Lato Filmowe – najstarszy polski festiwal filmowy (od 1969)
  • Plenery Malarskie ZPAP
  • Dni Łagowa
    • Biegi Uliczne Łagowskiego Lata – część Dni Łagowa
  • Flamenco na Zamku – konkurs tańca
  • Rock Blues i Motocykle – zlot motocyklowy organizowany co roku w pierwszy weekend lipca przez klub 96MC Poland
  • Maluchowa Majówka – zlot polskich Fiatów 126p

Amfiteatr

Amfiteatr
Filmik prezentujący atrakcje turystyczne Łagowa

W parku krajobrazowym sąsiadującym z zamkiem nad Jeziorem Trześniowskim amfiteatr z 1969. W amfiteatrze nad Jeziorem Trześniowskim co roku odbywają się pokazy filmów – Lubuskie Lato Filmowe.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Od 2006 w Łagowie funkcjonuje piłkarski Klub Sportowy „Iskra” Łagów. W sezonie 2016/2017 klub występuje po raz pierwszy w rozgrywkach A-klasy[6].

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj | edytuj kod]

Łagowianie[edytuj | edytuj kod]

  • Gerhard Domagk (1895–1964), niemiecki pionier medycyny, noblista
  • Leon Stanisław Pinecki (1892–1949), polski sportowiec, zapaśnik, pochowany na cmentarzu w Łagowie. We wsi znajduje się ulica nazwana jego imieniem.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-07-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (26 czerwca 2015)].
  2. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  3. Gemeindelexikon für das Königreich Preußen: auf Grund der Materialen der Volkszählung vom 1. Dezember 1905 und anderer amtlicher Quellen; v. 03, dcms.lds.org [dostęp 2018-08-23].
  4. http://www.territorial.de/index.htm
  5. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego – stan na 31.12.2012 r. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 71. [dostęp 16.2.13].
  6. 90minut.pl: Iskra Łagów (k. Świebodzina). [dostęp 2016-07-20].
  7. Dane według wyszukiwarki zborów, na oficjalnej stronie Świadków Jehowy jw.org [dostęp 2014-06-04].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]