Międzychód

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy miasta wielkopolskiego. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.
Międzychód
Rynek i fontanna
Rynek i fontanna
Herb
Herb Międzychodu
Państwo  Polska
Województwo  wielkopolskie
Powiat międzychodzki
Gmina Międzychód
gmina miejsko-wiejska
Prawa miejskie koniec XIV wieku
Burmistrz Krzysztof Wolny
Powierzchnia 6,98 km²
Wysokość 37 m n.p.m.
Populacja (2009)
• liczba ludności
• gęstość

10 915
1564 os./km²
Strefa numeracyjna
(+48) 95
Kod pocztowy 64-400
Tablice rejestracyjne PMI
Położenie na mapie powiatu międzychodzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu międzychodzkiego
Międzychód
Międzychód
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Międzychód
Międzychód
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Międzychód
Międzychód
Ziemia 52°36′03,60″N 15°53′23,58″E/52,601000 15,889883
TERC
(TERYT)
4303914034
Hasło promocyjne: Miasto z pompą[1]
Urząd miejski
ul. Piłsudskiego 2
64-400 Międzychód
Strona internetowa

Międzychód (niem. Birnbaum) – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie międzychodzkim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Międzychód. W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do woj. gorzowskiego. Położone nad Wartą w Kotlinie Gorzowskiej. Po roku 1998 nastąpił powrót miasta w granice województwa wielkopolskiego.

Według danych z 30 czerwca 2013, miasto liczyło 10 847 mieszkańców[2].

Nazwa miasta[edytuj]

Przyjmuje się, że nazwa miasta wzięła swój początek z "chodzenia między brodami", Międzybród - Międzychód, chociaż nie ma żadnych przesłanek, by istniały w tym miejscu jakieś przeprawy przez rzekę Wartę.

Od średniowiecza równolegle z polską używana była niemiecka nazwa miasta (Birnbaum). Oznacza ona gruszę, co znalazło swoje odzwierciedlenie w herbie miejskim.

Historia[edytuj]

Międzychód, położony w granicach historycznej Wielkopolski, uzyskał prawa miejskie prawdopodobnie przed 1378 r.

W wyniku II rozbioru Rzeczypospolitej w 1793, miasto przeszło w posiadanie Prus.

Na mocy traktatu wersalskiego Międzychód ponownie znalazł się w granicach Polski, stanowiąc w latach 19201939 najdalej wysunięte na zachód miasto II Rzeczypospolitej (granica z Rzeszą Niemiecką przebiegała ok. 4 km na zachód od miasta). Miasto częściowo rozbudowuje się, chociaż daje się odczuć stagnację. Piękne krajobrazy przyciągają turystów i wędkarzy (kraina 100 jezior). Na terenach należących do Międzychodu od 2001 trwają prace nad wydobyciem ropy naftowej oraz gazu. Pierwsze próbne odwierty (Sowia Góra, Lubiatów) zakończyły się pomyślnie.

Dzielnice i przedmieścia[edytuj]

Hotel Pod Białym Orłem

Miasto jest jednolitą gminą o statusie miejskim, bez prawnego podziału jej terytorium na dzielnice i osiedla, czyli na jednostki pomocnicze gminy. Jednakże w mieście istnieje zwyczajowy podział poszczególnych jego części wynikający ze względu na położenie tych terenów oraz z pewnych uwarunkowań historycznych i urbanistycznych. Dzielnice nie stanowią oficjalnego podziału administracyjnego miasta. Są to nazwy zwyczajowe, które są powszechnie używane przez mieszkańców.

Dzielnice:

  • Stare Miasto
  • Nowe Miasto
  • Port
  • Lipowiec
  • Letnisko
  • Mała Wielowieś
  • Bocianie Gniazdo
  • Ostrawy
  • Słodowy Młyn

Przedmieścia (i ich części) leżące poza granicami miasta, stanowiące integralną część organizmu miejskiego:

  • Stare Bielsko
  • Nowe Bielsko
  • Osiedle Lubuskie (Bielsko) zwane Olminem lub Lotniskiem
  • Dzięcielin
  • Wielowieś
  • Przedlesie
  • Zielona Chojna (Bielsko)
  • Gorzyń
  • Muchocin
  • Gorzycko Stare

Demografia[edytuj]

  • Piramida wieku mieszkańców Międzychodu w 2014 roku[3].


Piramida wieku Miedzychod.png

Zabytki[edytuj]

 Osobny artykuł: Zabytki Międzychodu.
  • kościół pw. Męczeństwa św. Jana Chrzciciela z XVI w.; wzmiankowany po raz pierwszy w 1404, w latach 1555-1589 w rękach luteran. W 1591 z cegły palonej zbudowano nowy, istniejący do dzisiaj kościół (obecnie część między chórem a amboną), który w 1635 spłonął razem z miastem. Obecny transept i prezbiterium dobudowano do wcześniejszej budowli w latach 1902-1904. Wieża kościelna dwukrotnie była uszkadzana przez czynniki atmosferyczne - w 1672 ucierpiała na skutek huraganu, a w 1706 uderzył w nią piorun.
  • przykościelny zabytkowy cmentarz z barokowymi płytami nagrobkowymi z XVIII w. (przy poewangelickim kościele pw. Niepokalanego Serca Maryi, dziś siedzibie parafii rzymskokatolickiej),
  • płyta nagrobna Krzysztofa Unruha z XVIIw. w kościele pw. Niepokalanego Serca Maryi,
  • "Laufpompa" - głębinowa studnia artezyjska w centrum miasta ujęta w ozdobną żeliwną pompę z 1912,
  • Muzeum Regionalne,
  • wrzecionowaty układ przestrzenny starego miasta,
  • domy "szczytowe" wzdłuż ulicy Rynkowej.

Atrakcje przyrodnicze[edytuj]

  • rezerwat przyrody “Kolno Międzychodzkie“ (pow.14 ha) - prastare dęby nad Jeziorem Koleńskim
  • rezerwat przyrody “Dolina Kamionki“
  • dąb na Placu Kościuszki - pomnik przyrody
  • fragmenty Pszczewskiego Parku Krajobrazowego
  • Królewska Góra (116 m n.p.m.), w pobliżu wsi Dormowo
  • Puszcza Notecka, z najwyższym wzniesieniem Wielką Sową 93 m n.p.m. i najstarszym drzewem-dębem o obwodzie ok. 8 m.
Jezioro Miejskie w Międzychodzie
Jezioro Miejskie w Międzychodzie

Gospodarka[edytuj]

W Międzychodzie i okolicach działa kilka znaczących firm. Jedną z najbardziej znanych jest zakład przetwórstwa owocowo-warzywnego Pomona. W Międzychodzie produkowano keczup "Międzychód". Po przejęciu fabryki przez Pudliszki wyrób ten przestał być produkowany. Od lutego 2012 roku zakład spożywczy wszedł w skład grupy kapitałowej POZ BRUK. Inne duże firmy to "MHM Paech" (zakład budowlany), "GRENEX" (produkcja maszyn rolniczych), "Schedpol" (produkcja styropianu),"MARBO" (produkcja odlewanych kształtek tapicerskich z miękkiego poliuretanu oraz produkcja metalowych szkieletów foteli samochodowych,kolejowych i biurowych) czy "DOSO".

W okolicach miasta silnie rozwinięte jest rolnictwo. Charakterystyczne dla gminy są rozległe pola uprawne ziemniaków i pomidorów.

Sport[edytuj]

Na terenie Międzychodu działają liczne kluby sportowe m.in. MMA DEVIL Fight Club (sporty walki), MKS Sokół MARBO Międzychód (koszykówka) występujący w ogólnopolskiej II lidze mężczyzn, UKS MIKST Międzychód (koszykówka), Miejski Ludowy Klub Sportowy „Warta” Międzychód założony w 1924 roku i występujący w IV lidze[4], KTS Jeziorak (tenis stołowy), Wilki Międzychód.

Oświata[edytuj]

Gimnazjum Nr 1 przy ul. Iczka 3
Liceum ogólnokształcące im. Jarosława Dąbrowskiego przy ul. gen. Sikorskiego 27

Miasto zapewnia nauczanie na 3 poziomach nauczania:

  • Poziom podstawowy - 3 szkoły podstawowe[5]:
    • Szkoła Podstawowa Nr 1, ul. 17 Stycznia 92,
    • Szkoła Podstawowa Nr 2, ul. Gorzycka 1,
    • Specjalna Szkoła Podstawowa, ul. Gwardii Ludowej 6b (przy Zespole Szkół nr 1).
  • Poziom gimnazjalny - 2 gimnazja[6]:
    • Gimnazjum Nr 1, ul. Iczka 3,
    • Gimnazjum Nr 2, ul. Gorzycka 1.
  • Szkoły średnie[7]:
    • Zasadnicza Szkoła Zawodowa w Zespole Szkół nr 2, ul. Bolesława Chrobrego 13.
    • 3 technika:
      • Zespół Szkół Nr 1, ul. Gwardii Ludowej 6,
      • Zespół Szkół Nr 2, ul. Chrobrego 13,
      • Zespół Szkół Nr 3, ul. Dworcowa 24.
    • Liceum Ogólnokształcące im. Jarosława Dąbrowskiego, ul. Generała Sikorskiego 27.

Dla starszych osób w Międzychodzkim Domu Kultury odbywają się sesje Uniwersytetu Trzeciego Wieku.

Transport[edytuj]

Zespół dworca kolejowego stacji Międzychód
"Dwie siostrzyczki" z wolsztyńskiej parowozowni na paradzie lokomotyw w Międzychodzie

Przez Międzychód przebiegają drogi wojewódzkie 160 Miedzichowo - Suchań i 182 Międzychód - Ujście.

Międzychód był również węzłem kolejowym, a pierwszą linię otwarto już w 1887 roku[8]. Przez stację przebiegają linie kolejowe 363 Rokietnica - Skwierzyna, 368 Szamotuły - Międzychód i dalej do Rzepina oraz 373 Międzychód - Lewiczynek (dalszy odcinek tej linii do Zbąszynia jest częściowo rozebrany). Pasażerski ruch kolejowy odbywa się tylko w sezonie letnim[9]. Pociąg RYBAK łączy Sieraków i Międzychód z Poznaniem Głównym. W sierpniu na dworcu organizowana jest Parada Lokomotyw[10].

Główny przystanek komunikacji autobusowej PKS znajduje się na Placu Kościuszki, a miasto posiada połączenia m.in. z Poznaniem, Gorzowem Wlkp., Sulęcinem, Zieloną Górą, Szamotułami, Sierakowem, a w sezonie letnim również z Kołobrzegiem[11]. W Bielsku znajduje się również zajezdnia autobusowa PKS.

W 2013 przy ul. Szpitalnej oddano do użytku sanitarne lądowisko Międzychód-Szpital.

Wspólnoty wyznaniowe[edytuj]

Współpraca[edytuj]

Miejscowości partnerskie:

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. strona gminy Międzychód.
  2. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym (Stan w dniu 30 czerwca 2013 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013-06, s. 121. ISSN 1734-6118. [dostęp 30 października 2013].
  3. http://www.polskawliczbach.pl/Miedzychod, w oparciu o dane GUS.
  4. 90minut.pl: Miejski Ludowy Klub Piłkarski Warta w Międzychodzie (pol.). [dostęp 24 listopada 2010].
  5. UG w Międzychodzie: Szkoły podstawowe (pol.). 2010. [dostęp 2010-11-29].
  6. UG w Międzychodzie: Gimnazja (pol.). 2010. [dostęp 2010-11-29].
  7. UG w Międzychodzie: Szkoły średnie (pol.). 2010. [dostęp 2010-11-29].
  8. Historia stacji Międzychód w Bazie Kolejowej.
  9. Rozkład jazdy letniego pociągu Rybak. [dostęp 2015-02-28].
  10. Pociągi na III Paradę Lokomotyw w Międzychodzie. [dostęp 2015-02-28].
  11. PKS Gorzów: Rozkład jazdy autobusów PKS. [dostęp 2015-02-28].
  12. Dane według raportów wyszukiwarki zborów (www.jw.org) z 8 czerwca 2014.

Linki zewnętrzne[edytuj]