Alfabet koptyjski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Alfabet koptyjski
Ilustracja
Charakterystyka
Rodzaj

fonetyczny

Typ

pismo głoskowe (alfabet)

Kierunek pisma

od lewej do prawej, od góry do dołu

Języki pisma

język koptyjski

Historia
Systemy macierzyste

alfabet grecki, demotyka

Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Alfabet koptyjski – alfabetyczne pismo powstałe około I wieku naszej ery, służące do zapisu języka koptyjskiego.

Alfabet koptyjski[edytuj | edytuj kod]

Alfabet koptyjski składa się z 24 liter alfabetu greckiego oraz 6 dodatkowych symboli z demotyki[1].

Majuskuła Minuskuła Wartość liczbowa Wartość[2] Grecki odpowiednik
Coptic Alpha-maj.svg Coptic Alpha-min.svg 1 a Α, α
CopteBmaj.png Coptic Beta-min.svg 2 b Β, β
CopteCmaj.png Coptic Gamma-min.svg 3 g Γ, γ
CopteDmaj.png Coptic Dalda-min.svg 4 d Δ, δ
CopteEmaj.png Coptic Ei-min.svg 5 ě Ε, ε
Copte6.png Copte6.png 6 Ϛ, ϛ
(stigma)
CopteZmaj.png Coptic Zeta-min.svg 7 z Ζ, ζ
CopteYmaj.png Coptic Eta-min.svg 8 ē ê Η, η
CopteTHmaj.png Coptic Theta-min.svg 9 th Θ, θ
CopteImaj.png Coptic Iota-min.svg 10 i/j Ι, ι
CopteKmaj.png Coptic Kappa-min.svg 20 k Κ, κ
CopteLmaj.png Coptic Laula-min.svg 30 l Λ, λ
CopteMmaj.png Coptic Me-min.svg 40 m Μ, μ
CopteNmaj.png Coptic Ne-min.svg 50 n Ν, ν
CopteKSmaj.png Coptic Kxi-min.svg 60 ks Ξ, ξ
CopteOmaj.png Coptic Ou-min.svg 70 ǒ Ο, ο
CoptePmaj.png Coptic Pi-min.svg 80 p Π, π
CopteRmaj.png Coptic Ro-min.svg 100 r Ρ, ρ
CopteCCmaj.png Coptic Semma-min.svg 200 s Σ, σ, ς }
CopteTmaj.png Coptic Tau-min.svg 300 t Τ, τ
CopteUmaj.png Coptic He-min.svg 400 u/v/y Υ, υ
CopteVmaj.png Coptic Phi-min.svg 500 ph Φ, φ
CopteXmaj.png Coptic Khi-min.svg 600 k(h) Χ, χ
CoptePSmaj.png Coptic Pxi-min.svg 700 ps Ψ, ψ
CopteWmaj.png Coptic O-min.svg 800 ō ô Ω, ω
CopteSmaj.png Coptic Sai-min.svg š brak
CopteFmaj.png Coptic Fai-min.svg 90 f Ϙ, ϙ
(koppa)
CopteKHmaj.png Coptic Hai-min.svg h brak
CopteHmaj.png Coptic Hori-bar.svg brak
CopteJmaj.png Coptic Dandia-min.svg č brak
CopteTSHmaj.png Coptic Cima-min.svg c/kj Ϙ, ϙ
(koppa)
CopteTImaj.png Coptic Ti-min.svg ti brak
Coptic Ro-bar.svg Coptic Ro-bar.svg 900 brak

Litery z demotyki[edytuj | edytuj kod]

Litery z demotyki służyły do oznaczania egipskich fonemów, nieobecnych w języku greckim[1]

Hieroglify   Demotyki   Koptyjskie Wartość
SA
Demotique sh.png Coptic Sai-min.svg [ š ]
f
Demotique f.png Coptic Fai-min.svg [ f ]
F18
Y1
Demotique h.png Coptic Hori-bar.svg [ h ]
U29
Demotique j.png Coptic Dandia-min.svg [ č ]
k
Demotique tsh.png Coptic Cima-min.svg [ c/kj ]
D37
t
Demotique ti.png Coptic Ti-min.svg [ ti ]

Historia alfabetu koptyjskiego[edytuj | edytuj kod]

Pierwsze znane testy zapisane alfabetem starokoptyjskim powstały w I wieku naszej ery i służyły do zapisu tekstów magicznych. Dalszy rozwój pisma koptyjskiego był związany z przyjęciem chrześcijaństwa i tłumaczeniem Nowego Testamentu oraz tekstów biblijnych[3]. Używanie języka koptyjskiego zostało administracyjnie zakazane w 706 roku i język ten wymarł pomiędzy XV–XVII wiekiem. Obecnie język i pismo koptyjskie są używane jedynie jako język liturgiczny w kościele koptyjskim[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Davies 1998 ↓, s. 30.
  2. Majewicz 1989 ↓, s. [115].
  3. Davies 1998 ↓, s. 30-31.
  4. Majewicz 1989 ↓, s. 42.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]