Alfabet koptyjski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Alfabet koptyjski
Alfabet koptyjski
Rodzaj fonetyczny
Typ pismo głoskowe (alfabet)
Systemy macierzyste alfabet grecki, demotyka
Kierunek pisma od lewej do prawej, od góry do dołu
Języki pisma język koptyjski
Okres używania od ok. 200 roku p.n.e. do 18 wieku (nadal używany w kościele koptyjskim)

Alfabet koptyjski – alfabetyczne pismo powstałe około I wieku naszej ery, służące do zapisu języka koptyjskiego.

Alfabet koptyjski[edytuj]

Alfabet koptyjski składa się z 24 liter alfabetu greckiego oraz 6 dodatkowych symboli z demotyki[1].

Majuskuła Minuskuła Wartość liczbowa Wartość[2] Grecki odpowiednik
CopteAmaj.png CopteAmin.png 1 a Α, α
CopteBmaj.png CopteBmin.png 2 b Β, β
CopteCmaj.png CopteCmin.png 3 g Γ, γ
CopteDmaj.png CopteDmin.png 4 d Δ, δ
CopteEmaj.png CopteEmin.png 5 ě Ε, ε
Copte6.png Copte6.png 6 Ϛ, ϛ
(stigma)
CopteZmaj.png CopteZmin.png 7 z Ζ, ζ
CopteYmaj.png CopteYmin.png 8 ē ê Η, η
CopteTHmaj.png CopteTHmin.png 9 th Θ, θ
CopteImaj.png CopteImin.png i/j Yota Ι, ι
CopteKmaj.png CopteKmin.png 20 k Κ, κ
CopteLmaj.png CopteLmin.png 30 l Λ, λ
CopteMmaj.png CopteMmin.png 40 m Μ, μ
CopteNmaj.png CopteNmin.png 50 n Ν, ν
CopteKSmaj.png CopteKSmin.png 60 ks Ξ, ξ
CopteOmaj.png CopteOmin.png 70 ǒ Ο, ο
CoptePmaj.png CoptePmin.png 80 p Π, π
CopteRmaj.png CopteRmin.png 100 r Ρ, ρ
CopteCCmaj.png CopteCCmin.png 200 s Σ, σ, ς }
CopteTmaj.png CopteTmin.png 300 t Τ, τ
CopteUmaj.png CopteUmin.png 400 u/v/y Υ, υ
CopteVmaj.png CopteVmin.png 500 ph Φ, φ
CopteXmaj.png CopteXmin.png 600 k(h) Χ, χ
CoptePSmaj.png CoptePSmin.png 700 ps Ψ, ψ
CopteWmaj.png CopteWmin.png 800 ō ô Ω, ω
CopteSmaj.png CopteSmin.png š brak
CopteFmaj.png CopteFmin.png 90 f Ϙ, ϙ
(koppa)
CopteKHmaj.png CopteKHmin.png h brak
CopteHmaj.png CopteHmin.png brak
CopteJmaj.png CopteJmin.png č brak
CopteTSHmaj.png CopteTSHmin.png c/kj Ϙ, ϙ
(koppa)
CopteTImaj.png CopteTImin.png ti brak
Copte r barre.png Copte r barre.png 900 brak

Litery z demotyki[edytuj]

Litery z demotyki służyły do oznaczania egipskich fonemów, nieobecnych w języku greckim[1]

Hieroglify   Demotyki   Koptyjskie Wartość
SA
Demotique sh.png CopteSmin.png [ š ]
f
Demotique f.png CopteFmin.png [ f ]
F18
Y1
Demotique h.png CopteHmin.png [ h ]
U29
Demotique j.png CopteJmin.png [ č ]
k
Demotique tsh.png CopteTSHmin.png [ c/kj ]
D37
t
Demotique ti.png CopteTImin.png [ ti ]

Historia alfabetu koptyjskiego[edytuj]

Pierwsze znane testy zapisane alfabetem starokoptyjskim powstały w I wieku naszej ery i służyły do zapisu tekstów magicznych. Dalszy rozwój pisma koptyjskiego było związany z przyjęciem chrześcijaństwa i tłumaczeniem Nowego Testamentu oraz tekstów biblijnych[3]. Używanie języka koptyjskiego zostało administracyjnie zakazane w 706 roku i język ten wymarł pomiędzy XV-XVII wiekiem. Obecnie język i pismo koptyjskie są używane jedynie jako język liturgiczny w kościele koptyjskim[4]

Przypisy[edytuj]

  1. a b Davies 1998 ↓, s. 30.
  2. Majewicz 1989 ↓, s. [115].
  3. Davies 1998 ↓, s. 30-31.
  4. Majewicz 1989 ↓, s. 42.

Bibliografia[edytuj]