Biały Bór (gmina)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Biały Bór
gmina miejsko-wiejska
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo zachodniopomorskie
Powiat szczecinecki
TERYT - TERC10 4324415033 - 4324415035
Burmistrz Paweł Mikołajewski
Powierzchnia 269,93 km²
Populacja (31.12.2016)
• liczba ludności

5302[1]
• gęstość 19,6 os./km²
Urbanizacja 41,3%
Nr kierunkowy 94
Tablice rejestracyjne ZSZ
Adres urzędu:
ul. Roli-Żymierskiego 10
78-425 Biały Bór
Szczegółowy podział administracyjny
Plan gminy Biały Bór
Liczba sołectw 17
Liczba miejscowości 43
Położenie na mapie powiatu
Biały Bór gm.png
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Biały Bór
Biały Bór
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Biały Bór
Biały Bór
Ziemia53°54′N 16°50′E/53,898611 16,837778
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Portal Polska

Biały Bórgmina miejsko-wiejska w województwie zachodniopomorskim, w północno-wschodniej części powiatu szczecineckiego. Siedzibą gminy jest miasto Biały Bór. Według danych z 31 grudnia 2016 r. gmina miała 5302 mieszkańców[1].

Miejsce w województwie (na 114 gmin):
powierzchnia 25., ludność 74.

Położenie[edytuj]

Znak na granicy gminy

Według danych z 1 stycznia 2009 powierzchnia gminy wynosi 269,93 km²[2]. Gmina stanowi 15,3% powierzchni powiatu.

W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie koszalińskim.

Sąsiednie gminy:

w województwie pomorskim:

Demografia[edytuj]

Według danych z 31 grudnia 2016 r. gmina miała 5302 mieszkańców, co stanowiło 6,8% ludności powiatu[1]. Gęstość zaludnienia wynosi 19,6 osoby na km².

Dane z 31 grudnia 2016 r.[1]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
Jednostka osób  % osób  % osób  %
Populacja 5302 100 2642 49,83 2660 50,17
Miasto 2170 40,93 1133 21,37 1037 19,56
Obszar wiejski 3132 59,07 1509 28,46 1623 30,61

W 2002 roku w powszechnym spisie ludności na 5280 mieszkańców gminy Biały Bór przeważająca większość zdeklarowała narodowość polską. Największą grupą obywateli polskich należącą do mniejszości narodowej lub etnicznej była mniejszość ukraińska, do której należało 560 osób, stanowiących 10,6% ogółu mieszkańców gminy[3].

Mniejszości narodowe i etniczne (obywatele polscy) w 2002 r. w gminie Biały Bór[3]
Mniejszość Liczba osób Procentowy udział w gminie Liczba osób deklarujących używanie w kontaktach domowych języka mniejszości Procentowy udział w gminie
Mniejszość ukraińska 560 10,606% 491 9,299%
Mniejszość niemiecka 13 0,246% 35 0,663%
  • Piramida wieku mieszkańców gminy Biały Bór w 2014 roku[4].


Piramida wieku Gmina Bialy Bor.png

Przyroda i turystyka[edytuj]

Kościół w centrum Białego Boru

Gmina leży na Pojezierzu Bytowskim oraz Równinie Charzykowskiej. Jest to najdalej na wschód położona gmina w województwie. Przez gminę przepływa rzeka Biała (dopływ Czernicy i Gwdy), która tworzy 3 duże jeziora: Cieszęcino, Łobez i Bielsko. W granicach gminy dwa rezerwaty przyrody wodno-florystyczne: „Jezioro Głębokie” i „Jezioro Iłowatka”, dwa pomnikowe głazy, w lesie, 3 km na zachód-północny zachód od Sępolna Wielkiego i 3 km na północny zachód od Sępolna Małego. W gminie znajduje się najwyżej położony obszar województwa. Przez gminę prowadzi znakowany zielony turystyczny Szlak Wzniesień Moreny Czołowej. Tereny leśne zajmują 49% powierzchni gminy, a użytki rolne 39%.

Komunikacja[edytuj]

Przez obszar gminy prowadzą drogi krajowe: droga krajowa nr 20 ze Stargardu do Gdyni, łącząca Biały Bór z Miastkiem (16 km) i ze Szczecinkiem (29 km) oraz droga krajowa nr 25 do Bobolic (18 km) i przez Rzeczenicę (25 km) do Człuchowa (45 km).

Biały Bór uzyskał połączenie kolejowe w 1878 r. po połączeniu Szczecinka ze Słupskiem przez Miastko oraz Korzybie. Linia ta jest niezelektryfikowana. Czynne są 2 stacje: Biały Bór i Drzonowo.

W gminie czynne są 2 urzędy pocztowe: Drzonowo (nr 78-421) i Biały Bór (nr 78-425).

Zabytki[edytuj]

  • neogotycki kościół św. Michała Archanioła z 1878 r. z zachowanym późnobarokowym ołtarzem głównym i amboną z 1731 r. (Biały Bór, Rynek)
  • kamień pamiątkowy poświęcony ofiarom I wojny światowej (plac Jana Pawła II, Biały Bór)
  • pomnik ofiar I wojny światowej (Biskupice, Kaliska, Sępolno Wielkie)
  • tablica pamiątkowa poświęcona porucznikowi Humelowi z IX Pułku Huzarii, który zginął w trakcie lotu balonem nad Morzem Północnym (cmentarz Sępolno Wielkie)
  • pomnik Tarasa Szewczenki – ukraińskiego poety i malarza, patrona szkoły ukraińskiej (Biały Bór, ul. Dworcowa)
  • pomnik poświęcony cesarzowi Fryderykowi III (park miejski w Białym Borze) – w tej chwili pozostał jedynie cokół
  • pomnik Bohaterów Armii Radzieckiej (park miejski Biały Bór)
  • rezerwat przyrody Jezioro Iłowatka – wodny, jezioro lobeliowe, oligotroficzne (Cybulin)
  • rezerwat przyrody Jezioro Głębokie (Linowo)
  • ścieżkę przyrodniczo – leśną wokół jeziora Łobez z pomnikiem K. Russa (niemiecki poeta i lekarz żyjący w Białym Borze), odcinek Wału Pomorskiego udostępniony do zwiedzania (Biały Bór)
  • dawny gmach sądu grodzkiego w stylu neogotyckim z 1878 r. (Biały Bór, ul. Sądowa)
  • plenerową wystawę rzeźb w drewnie – teren Białego Boru
  • cerkiew greckokatolicka (Narodzenia Przenajświętszej Bogurodzicy) autorstwa prof. Jerzego Nowosielskiego – perła architektury sakralnej (Biały Bór, ul. Ks. Bazylego Hrynyka)
  • nowy kościół wyznania rzymskokatolickiego (Biały Bór, ul. Żymierskiego)
  • plenery wykorzystane do nakręcenia filmowych scen batalistycznych („Pan Wołodyjowski”, „Mazepa”, „Karino”)
  • kościół wyznania rzymskokatolickiego w Stepieniu
  • kościół pw. św. Mikołaja w Kazimierzu z 1617 r.
  • grodzisko nizinne tzw. "majdan wklęsły" VIII-IX w., 300 m na zachód od wsi Kazimierz

Administracja i samorząd[edytuj]

W 2016 r. wykonane wydatki budżetu gminy Biały Bór wynosiły 24,7 mln zł, a dochody budżetu 25,3 mln zł. Zobowiązania samorządu (dług publiczny) według stanu na koniec 2016 r. wynosiły 16,2 mln zł, co stanowiło 64,2% poziomu dochodów[5].

Gmina Biały Bór jest obszarem właściwości Sądu Rejonowego w Szczecinku. Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych i sprawy gospodarcze są rozpatrywane Sąd Rejonowy w Koszalinie[6]. Gmina jest obszarem właściwości Sądu Okręgowego w Koszalinie[7]. Gmina (właśc. powiat szczecinecki) jest obszarem właściwości miejscowej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie[8].

Mieszkańcy gminy Biały Bór z mieszkańcami gminy wiejskiej Szczecinek wybierają 3 z 19 radnych do Rady Powiatu Szczecineckiego, a radnych do Sejmiku Województwa Zachodniopomorskiego w okręgu nr 4. Posłów na Sejm wybierają z okręgu wyborczego nr 40, senatora z okręgu nr 100, a posłów do Parlamentu Europejskiego z okręgu nr 13.

Gmina Biały Bór utworzyła 17 sołectw (jednostek pomocniczych). Sołectwa w gminie: Biała, Biały Dwór, Bielica, Biskupice, Brzeźnica, Dyminek, Drzonowo, Grabowo, Kaliska, Kazimierz, Kołtki, Przybrda, Sępolno Małe, Sępolno Wielkie, Stepień, Świerszczewo i Trzebiele.

Miejscowości[edytuj]

Wsie
Biała, Bielica, Biskupice, Brzeźnica, Drzonowo, Dyminek, Grabowo, Kaliska, Kazimierz, Kołtki, Sępolno Małe, Sępolno Wielkie.
Osady
Bagniewko, Białka, Biały Dwór, Borzęcino, Cybulin, Dalkowo, Dołgie, Donimierz, Gostkowo, Jawory, Kamienna, Kierzkowo, Koleśnik, Kosobudy, Linowo, Lubiesz, Łukowo, Miłkowo, Miłobądz, Pierzchowo, Ponikwa, Przybrda, Radzewo, Rosłonki, Rzyszczewko, Stepień, Stepno, Świerczewo, Świerszczewo, Trzebiele, Wodnik, Zduny.

Przypisy

  1. a b c d Ludność. Stan i struktura ludności oraz ruch naturalny w przekroju terytorialnym w 2016 r. (Stan w dniu 31 XII 2016 r.). Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2017-05-30. ISSN 2451-2087.
  2. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r.. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013-07-26. ISSN 1505-5507.
  3. a b Mniejszości według województw, powiatów i gmin w 2002 r.. W: Wyniki Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2002. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2008-07-15.
  4. http://www.polskawliczbach.pl/gmina_Bialy_Bor, w oparciu o dane GUS.
  5. Działalność informacyjno-szkoleniowa » Analizy budżetów jednostek samorządu terytorialnego » Archiwum » 2016 r. » Analizy budżetów JST » Wykonanie budżetów jst IV kwartał 2016 r. /Tabele: 5, 6, 7. Regionalna Izba Obrachunkowa w Szczecinie. [dostęp 2017-08-19].
  6. Zarządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 czerwca 2012 r. w sprawie utworzenia wydziałów w sądach rejonowych (Dz. Urz. Min. Sprawiedliwości z 2012 r. poz. 95, s. 19)
  7. Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 października 2012 r. ws. ustalenia siedzib i obszarów właściwości sądów apelacyjnych, sądów okręgowych i sądów rejonowych (Dz.U. z 2012 r. Nr 0, poz. 1223)
  8. Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. ws. obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. z 2003 r. Nr 198, poz. 1925)