Ernest Wettyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ernest Wettyn
ilustracja
książę elektor Saksonii
Okres panowania od 1464
do 26 sierpnia 1486
landgraf Turyngii
Okres panowania od 1482
do 26 sierpnia 1486
Dane biograficzne
Dynastia Wettynowie
Data i miejsce urodzenia 24 marca 1441
Miśnia
Data i miejsce śmierci 26 sierpnia 1486
Colditz
Ojciec Fryderyk II Łagodny
Matka Małgorzata Habsburg
Żona Elżbieta Wittelsbach
Dzieci Krystyna,
Fryderyk,
Ernest,
Albrecht,
Jan,
Małgorzata,
Wolfgang

Ernest (ur. 24 marca 1441 r. w Miśni, zm. 26 sierpnia 1486 r. w Colditz) – od 1464 r. książę saski (do 1485 r. wraz z młodszym bratem Albrechtem) i elektor Rzeszy Niemieckiej z dynastii Wettinów.

Życiorys[edytuj]

Był drugim z synów elektora saskiego Fryderyka II Łagodnego oraz Małgorzaty, córki Ernesta Żelaznego z dynastii Habsburgów, najstarszym z żyjących w chwili śmierci ojca. Jeszcze przed objęciem tronu, w 1455 stał się (wraz z bratem Albrechtem) obiektem porwania przez mającego do jego ojca pretensje finansowe rycerza Kunza von Kauffungen. Porywacz, zdążający w kierunku granicy czeskiej został jednak schwytany, a dzieci Fryderyka Łagodnego uwolnione.

Po śmierci ojca w 1464 r. odziedziczył władzę w Saksonii wraz ze swoim młodszym bratem Albrechtem (początkowo niepełnoletnim), przy czym Ernestowi, jako starszemu przypadła godność elektora Rzeszy. Ernest poświęcił się przede wszystkim sprawom wewnętrznym, sprawnie administrując swoim krajom. W sprawach Rzeszy popierał on (wbrew antyhusyckiemu stanowisku Kościoła i ludności swego kraju) husyckiego króla czeskiego Jerzego z Podiebradów, co stanowiło kontynuację układu zawartego jeszcze przez jego ojca w 1459 r. Później starał się zbliżyć do króla węgierskiego Macieja Korwina, próbując jednak jednocześnie utrzymać ścisłe związku z cesarzem Fryderykiem III Habsburgiem, swoim wujem.

W okresie swoich rządów poczynił liczne nabytki terytorialne oraz starał się umocnić stanowisko Wettinów w Rzeszy. W 1472 r. nabył Żagań, a w 1477 r. Żary, Beeskow i Storkow. Te działania, a także uzyskanie dla swojego syna Ernesta w 1476 r. arcybiskupstwa Magdeburga (na dodatek ten ostatni w 1479 r. został też koadiutorem biskupstwa w Halberstadt) wywołały konflikt z margrabiami brandenburskimi. W 1480 r. Ernest wybrał się w podróż do Rzymu. Jedną z jej konsekwencji było objęcie w 1482 r. przez kolejnego syna Ernesta, Albrechta, stanowiska arcybiskupa Moguncji (jednego z duchownych elektorów Rzeszy). W 1482 r. po śmierci stryja Wilhelma przyłączył do Saksonii Turyngię.

W 1485 r. zawarł z bratem Albrechtem (mimo ostrzeżeń tego ostatniego) układ w Lipsku, na mocy którego państwo saskie zostało między obu braci podzielone: Ernest, który był elektorem Rzeszy, otrzymał część Saksonii z Wittenbergą i Turyngię. Od obu braci pochodziły dwie linie dynastii wettińskiej (ernestyńska i albertyńska), które rządziły w swoich częściach (także je dalej dzieląc) przez kolejne stulecia. Podział oznaczał też osłabienie pozycji Wettinów w Rzeszy.

Rok po podziale, w 1486 r. Ernest zmarł wskutek upadku z konia. Jego następcą został jego najstarszy syn Fryderyk III Mądry.

Potomkowie[edytuj]

19 września 1460 r. poślubił w Lipsku Elżbietę, córkę księcia bawarskiego Albrechta III, zmarłą w 1484 r. Ze związku tego pochodziły następujące dzieci:

Bibliografia[edytuj]

  • Karlheinz Blaschke: Ernst, Kurfürst von Sachsen. W: Neue Deutsche Biographie. T. 4. Berlin: Duncker & Humblot, 1959, s. 620. [dostęp 2010-01-08]. (niem.)
  • Heinrich Theodor Flathe: Ernst, Kurfürst von Sachsen. W: Allgemeine Deutsche Biographie. T. 6. Leipzig: Verlag von Dunckler & Humblot, 1877, s. 301–302. [dostęp 2010-01-08]. (niem.)