Ernest Wettyn

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ernest Wettyn
ilustracja
książę elektor Saksonii
Okres panowania od 1464
do 26 sierpnia 1486
landgraf Turyngii
Okres panowania od 1482
do 26 sierpnia 1486
Dane biograficzne
Dynastia Wettynowie
Data i miejsce urodzenia 24 marca 1441
Miśnia
Data i miejsce śmierci 26 sierpnia 1486
Colditz
Ojciec Fryderyk II Łagodny
Matka Małgorzata Habsburg
Żona Elżbieta Wittelsbach
Dzieci Krystyna,
Fryderyk,
Ernest,
Albrecht,
Jan,
Małgorzata,
Wolfgang

Ernest (ur. 24 marca 1441 r. w Miśni, zm. 26 sierpnia 1486 r. w Colditz) – od 1464 r. książę saski (do 1485 r. wraz z młodszym bratem Albrechtem) i elektor Rzeszy Niemieckiej z dynastii Wettinów.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był drugim z synów elektora saskiego Fryderyka II Łagodnego oraz Małgorzaty, córki Ernesta Żelaznego z dynastii Habsburgów, najstarszym z żyjących w chwili śmierci ojca. Jeszcze przed objęciem tronu, w 1455 stał się (wraz z bratem Albrechtem) obiektem porwania przez mającego do jego ojca pretensje finansowe rycerza Kunza von Kauffungen. Porywacz, zdążający w kierunku granicy czeskiej został jednak schwytany, a dzieci Fryderyka Łagodnego uwolnione.

Po śmierci ojca w 1464 r. odziedziczył władzę w Saksonii wraz ze swoim młodszym bratem Albrechtem (początkowo niepełnoletnim), przy czym Ernestowi, jako starszemu przypadła godność elektora Rzeszy. Ernest poświęcił się przede wszystkim sprawom wewnętrznym, sprawnie administrując swoim krajom. W sprawach Rzeszy popierał on (wbrew antyhusyckiemu stanowisku Kościoła i ludności swego kraju) husyckiego króla czeskiego Jerzego z Podiebradów, co stanowiło kontynuację układu zawartego jeszcze przez jego ojca w 1459 r. Później starał się zbliżyć do króla węgierskiego Macieja Korwina, próbując jednak jednocześnie utrzymać ścisłe związku z cesarzem Fryderykiem III Habsburgiem, swoim wujem.

W okresie swoich rządów poczynił liczne nabytki terytorialne oraz starał się umocnić stanowisko Wettinów w Rzeszy. W 1472 r. nabył Żagań, a w 1477 r. Żary, Beeskow i Storkow. Te działania, a także uzyskanie dla swojego syna Ernesta w 1476 r. arcybiskupstwa Magdeburga (na dodatek ten ostatni w 1479 r. został też koadiutorem biskupstwa w Halberstadt) wywołały konflikt z margrabiami brandenburskimi. W 1480 r. Ernest wybrał się w podróż do Rzymu. Jedną z jej konsekwencji było objęcie w 1482 r. przez kolejnego syna Ernesta, Albrechta, stanowiska arcybiskupa Moguncji (jednego z duchownych elektorów Rzeszy). W 1482 r. po śmierci stryja Wilhelma przyłączył do Saksonii Turyngię.

W 1485 r. zawarł z bratem Albrechtem (mimo ostrzeżeń tego ostatniego) układ w Lipsku, na mocy którego państwo saskie zostało między obu braci podzielone: Ernest, który był elektorem Rzeszy, otrzymał część Saksonii z Wittenbergą i Turyngię. Od obu braci pochodziły dwie linie dynastii wettińskiej (ernestyńska i albertyńska), które rządziły w swoich częściach (także je dalej dzieląc) przez kolejne stulecia. Podział oznaczał też osłabienie pozycji Wettinów w Rzeszy.

Rok po podziale, w 1486 r. Ernest zmarł wskutek upadku z konia. Jego następcą został jego najstarszy syn Fryderyk III Mądry.

Potomkowie[edytuj | edytuj kod]

19 września 1460 r. poślubił w Lipsku Elżbietę, córkę księcia bawarskiego Albrechta III, zmarłą w 1484 r. Ze związku tego pochodziły następujące dzieci:

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Karlheinz Blaschke: Ernst, Kurfürst von Sachsen. W: Neue Deutsche Biographie. T. 4. Berlin: Duncker & Humblot, 1959, s. 620. [dostęp 2010-01-08]. (niem.)
  • Heinrich Theodor Flathe: Ernst, Kurfürst von Sachsen. W: Allgemeine Deutsche Biographie. T. 6. Leipzig: Verlag von Dunckler & Humblot, 1877, s. 301–302. [dostęp 2010-01-08]. (niem.)