Język minnański

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
閩南語
Bân-lâm-gú
Obszar Tajwan, ChRL i inne kraje Azji Wschodniej
Liczba mówiących 46 mln[1]
Pismo/alfabet Pe̍h-ōe-jī i pismo chińskie
Klasyfikacja genetyczna
Status oficjalny
język urzędowy Tajwan
Ethnologue 6a żywy
Kody języka
Kod ISO 639-3 nan
IETF nan
Glottolog minn1241, minn1240
Ethnologue nan
WALS chz, hok
SIL nan
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Wikipedia w języku minnańskim
Słownik języka minnańskiego
w Wikisłowniku
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.
Język minnański
ilustracja
Nazwa chińska
Pismo uproszczone 闽南语
Pismo tradycyjne 閩南語
Hanyu pinyin Mǐnnányǔ

Język minnański, minnan lub tajwański – język lub grupa blisko spokrewnionych języków (dialektów) wywodzących się z południa chińskiej prowincji Fujian. Język minnański należy do grupy min języków chińskich. Określenie Minnan oznacza południową część prowincji Fujian – Min (閩) to krótka nazwa prowincji, a nan (南) oznacza „południe”. Obecnie minnański używany jest przede wszystkim na Tajwanie, gdzie jest językiem ojczystym dla 80% mieszkańców i gdzie używa się go obok oficjalnego języka mandaryńskiego. Minnański jest używany także we wschodnim Guangdongu (region Chaoshan), na wyspie Hajnan oraz w niektórych przybrzeżnych regionach prowincji Zhejiang i zachodniego Guangdongu, a także przez potomków emigrantów pochodzących z tych regionów (dominujący wśród Chińczyków w Azji Południowo-Wschodniej: Singapur, Malezja, Tajlandia, Filipiny).

Dialekty minnańskie

Główne odmiany[edytuj | edytuj kod]

Najważniejsze dialekty języka minnan obejmują:

  • xiamen posiadający dwie odmiany: amoy (miasto Xiamen) i fujian (hokkien), używany na Tajwanie
  • leizhou – używany na półwyspie Leizhou
  • chaoshan – posiadający dwie odmiany: teochew (chaozhou) oraz shantou
  • hainan – na wyspie Hajnan
  • longdu
  • zhenan min[2]

Niektóre z tych dialektów cieszą się statusem standardów (odmian prestiżowych): w Fujianie i na Tajwanie standardem jest dialekt miasta Xiamen, we wschodnim Guangdongu dialekt Shantou (dawniej bardzo do niego zbliżony dialekt Chaozhou), na Hainanie – dialekt Haikou. Niekiedy nazwy „język minnan” używa się wyłącznie do określania odmian fujiańsko-tajwańskich, a inne dialekty traktowane są jako odrębne języki.

Systemy zapisu[edytuj | edytuj kod]

W formie pisanej język minnan funkcjonuje niemal wyłącznie na Tajwanie, gdzie do jego zapisu używa się pisma chińskiego z użyciem dodatkowych znaków do zapisu słów nie spotykanych w standardowej chińszczyźnie lub alfabetu łacińskiego (transkrypcja Pe̍h-ōe-jī). Po 1949 r. minnański był na Tajwanie dyskryminowany, władze Republiki Chińskiej faworyzowały język mandaryński, nazywany językiem krajowym (国语). Uczniowie w szkołach byli karani za używanie minnańskiego na lekcjach.

W ostatnich latach minnański cieszy się rosnącą autonomią, używa się go w programach radiowych i telewizyjnych. Po niemal 50 latach oddzielenia od Chin, w odmiennych realiach politycznych, ewolucja języka sprawiła, że język minnański na Tajwanie różni się od tego używanego w prowincji Fujian. W mniejszym stopniu podobny proces dotknął także tajwańskiego wariantu mandaryńskiego.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Chinese, Min Nan (ang.). ethnologue.com. [dostęp 2010-12-16].
  2. Mĭn Nán (Southern Min) (ang.). omniglot.com. [dostęp 2010-12-16].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]