Klub Hybrydy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Klub Hybrydy
Ilustracja
Budynek przy ul. Złotej 7/9, w którym mieści się Klub Hybrydy
Państwo  Polska
Województwo  mazowieckie
Miejscowość Warszawa
Adres ul. Złota 7/9
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Klub Hybrydy
Klub Hybrydy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Klub Hybrydy
Klub Hybrydy
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Klub Hybrydy
Klub Hybrydy
Ziemia52°13′57,778″N 21°00′42,660″E/52,232716 21,011850
Strona internetowa

Klub Hybrydy – jeden z najstarszych klubów studenckich w Polsce. „Hybrydy” działają z przerwami od końca lat 50. XX w. Przez wiele lat klub pełnił rolę centrum kultury studenckiej i matecznika artystycznego, z którego wyrosło wielu literatów, muzyków, twórców teatralnych i filmowych.

Historia[edytuj | edytuj kod]

W polskich realiach lat 50. istnienie klubu studenckiego było czymś nieznanym i do pomysłu jego stworzenia władze stolicy podchodziły z nieufnością. Andrzej Pniewski i Józef Waczków, ówcześni działacze studenccy, byli autorami koncepcji funkcjonowania klubu, dla którego znaleziono miejsce w zabytkowej kamienicy przy ul. Mokotowskiej 48[1]. Ponieważ w budynku tym mieszkał i tworzył Józef Ignacy Kraszewski, chciano ten fakt jakoś podkreślić. Andrzej Pniewski miał rzekomo wyszperać gdzieś mało znaną powieść Kraszewskiego zatytułowaną „Hybrydy” z 1869 i to ona dała nazwę klubowi[2]. Oficjalne otwarcie klubu miało miejsce 1 lutego 1957. Imprezę uświetniono koncertem jazzowym.

U początków swojej działalności klub „Hybrydy” organizował imprezy studenckie i „tańce” z orkiestrą na żywo, prowadził 4 bufety i udostępniał sale na trzech kondygnacjach: dwie na górze, sześć na dole i dwie w piwnicy. Zainstalowano w nim dwie szafy grające oraz urządzono salę bilardową – dużą rzadkość w tamtych czasach. W klubie działał Dyskusyjny Klub Filmowy, w którym odbywały się maratony filmowe. W budynku „Hybryd” spotykali się artyści związani z ruchem studenckim: muzycy, plastycy, filmowcy, literaci i aktorzy.

Od maja 1957 rozpoczął działalność Hot-Club Hybrydy, z którego wyszli m.in. Włodzimierz Nahorny, Michał Urbaniak, Tomasz Stańko. Hot-Club Hybrydy był głównym organizatorem pierwszego międzynarodowego festiwalu jazzowego „Jazz 58” (nazwa Jazz Jamboree przylgnęła do niego później), który odbył się w Warszawie w dawnej siedzibie klubu „Stodoła” przy ul. Emilii Plater.

W 1960 spiritus movens działalności artystycznej „Hybryd” stał się przybyły z Torunia Jerzy Leszin-Koperski. Objął on kierownictwo nowo powstałej Rady Programowo-Artystycznej. Klub stał się miejscem spotkań i dyskusji literackich, których efektem było m.in. stworzenie „Orientacji Poetyckiej Hybrydy” i grupy twórczej „Pokolenie 1960”. Z działalnością klubu związani byli wtedy m.in. Zbigniew Jerzyna, Krzysztof Gąsiorowski, Edward Stachura, Janusz Żernicki, Andrzej Zaniewski, Jarosław Markiewicz, Borowicz, Jerzy Górzański, Barbara Sadowska.

W 1960 ogłoszono powstanie Społecznego (Wielkiego) Teatru Poezji i Dramatu, a dzięki zaangażowaniu Debnela i Jana Pietrzaka powstała Eskadra Poezji Rewolucyjnej. W „Hybrydach” pojawiło się wiele osób zainteresowanych kabaretem literackim. Jan Pietrzak, Wojciech Młynarski, Johwed i Borowicz stworzyli skład I Rady Artystycznej Studenckiego Teatru Hybrydy. W 1962 teatr wystawił na 5-lecie klubu przedstawienie kabaretowe Kąpiel w Rubikonie oraz dramatyczną inscenizację Proces o cień osła. W latach 1962–1967 powstało w „Hybrydach” 18 premierowych realizacji teatralnych – m.in. utwory Krasińskiego, Krzysztonia, Obojewskiego. Scena kabaretowa „Hybryd” mogła się cieszyć nieco większą niż gdzie indziej w Polsce wolnością słowa. Po Pietrzaku i Młynarskim działali tu Stefan Friedmann, Jonasz Kofta, Jan Kreczmar.

W 1963 poeci z „Hybryd” wydali trzy numery miesięcznika „Widzenia”. W tym samym roku nastąpił jednak rozpad „Orientacji Poetyckiej Hybryd”. Dopiero w 1966 klub na nowo zaczął skupiać u siebie młodych poetów – powołane zostało „Forum Poetów Hybryd”. Z tamtych czasów pochodzi wiele debiutanckich tomików oraz pisma „Orientacja” i „Nowe Widzenia”. W październiku tego samego roku Teatr Hybrydy odniósł sukces zdobywając główną nagrodę festiwalu teatrów studenckich „Warszawska Nike”.

W 1967 muzyczny Hot-Club obchodził 10-lecie, z Teatru Hybrydy odeszli Pietrzak i Kofta, a klub podupadał. W listopadzie 1968 podjęto próbę uaktywnienia działalności poszukując „następców Młynarskiego, Kofty, Pietrzaka”. „Hybrydy” stały się klubem studentów Uniwersytetu Warszawskiego wraz z nadejściem nowych działaczy i bywalców. Nowymi propozycjami była „Giełda Plastyków”, „Forum Poetów” i „Studio Piosenki”. Na antenie programu III Polskiego Radia dwa razy w miesiącu nadawano audycję „Wieczory w Hybrydach”, które prowadził Maciej Pietrzak. Mimo tego klub przechodził wyraźny kryzys. W 1973 nastąpiło zawieszenie działalności klubu.

Klub wznowiono 10 października 1977 w nowym lokalu przy ul. Kniewskiego 7/9 (obecnie ul. Złota). Powstało Studio Piosenki, Galeria nad Szatnią, Hot-Club, DKF, Teatr „Nie prasować”, Galeria Fotografii, Klub Literacki. Od 1978 w Hybrydach organizowany jest Ogólnopolski Przegląd Piosenki Autorskiej. Od 1978-1982 działał w klubie SOD Studencki Ośrodek Dyskusyjny „Od Siwaka do Bujaka”, w którym odbyło się wiele spotkań i paneli dyskusyjnych z czołowymi przedstawicielami ówczesnego podziemia politycznego KOR-u i zdelegalizowanych struktur NSZZ Solidarność, członkami KC PZPR, a następnie z wybitnymi przedstawicielami kultury, sztuki i nauki; inicjatorem SOD-u oraz głównym prowadzącym spotkania dyskusyjne był ówczesny sekretarz programowy klubu Marek Różycki jr.

W drugiej połowie lat 80. ówczesny szef klubu, Sławek „Gąsior” Rogowski, chroniąc młodych muzyków przed represjami władz komunistycznych, stworzył warunki, w których znalazły swoje miejsce do prób zespoły związane z ruchem punk, m.in.: Kult, Izrael, Dezerter, Armia, T.Love[3].

Po 1989 klub przejęło Stowarzyszenie Hybrydy, które w marcu 1996 zostało z niego usunięte. Klub został przejęty przez Uniwersytet Warszawski; w imieniu uczelni zarządza nim Fundacja Universitatis Varsoviensis[4]. W 2005 został reaktywowany Teatr Hybrydy, którego szefem został Maciej Dzięciołowski.

Bibliografia i fonografia przedmiotowa[edytuj | edytuj kod]

  • Hybrydy 1957–2002 – czteropłytowe wydawnictwo prezentujące wyjątki z historii Studenckiego Klubu Hybrydy, Warner Music Poland, Polskie Radio 2002, nr kat. 5046626452
  • 25-lecie klubu Hybrydy, Uniwersytet Warszawski, Warszawa 1982
  • Zawsze piękni, zawsze dwudziestoletni – wspomnienia, pod redakcją Piotra Bakala i Sławomira Rogowskiego, Fundacja na rzecz Studentów i Absolwentów Uniwersytetu Warszawskiego „Uniwersitatis Warsoviensis”, Warszawa 2007

Literatura przedmiotu:

  • Pamiętajcie o...: Hybrydy, oprac. i red. Andrzej Wójtowicz, Sławek Rogowski ; współpr. Jan Borkowski, Karol Majewski, Warszawa 2002, Filmar, ​ISBN 83-909572-7-2​.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 269. ISBN 83-01-08836-2.
  2. Hybrydy. Powieść współczesna. [dostęp 2020-03-22].
  3. Zespoły te wymienia Muniek Staszczyk w książce Mikołaja Lizuta: Punk Rock Later, s. 91, Wydawnictwo Sic!, Warszawa 2003, ​ISBN 83-88807-31-5​.
  4. Historia Hybryd. hybrydy.com.pl. [dostęp 2018-02-15].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]