Wikipedia:Strona główna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Main Page)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Weź udział w Miesiącu Wyróżnionego Artykułu – inicjatywie polegającej na poprawie jakości artykułów i ilustracji!

Czy wiesz…

Z nowych i ostatnio rozbudowanych artykułów w Wikipedii:

Black butter of Jersey.png
Least Bittern Toronto 2018-05-26-6.jpg

…że czarne masło (na zdjęciu) wcale nie jest masłem?

…jak odróżnić jamrajokształtne od innych torbaczy?

…kto jest autorem opowiadania Sześć dni w Tatrach?

…jakiej wiedzy dotyczącej bączka amerykańskiego (na zdjęciu) nie można uzyskać z powodu braku materiału do badań?

…z którego roku pochodzi cerkiewnosłowiański psałterz kijowski?

…jak długo trwa niezwykle krótka ciąża krótkonosa wielkoogonowego?

…który polski piłkarz ręczny jako jedyny jest trzykrotnym olimpijczykiem?

…co w 1920 roku wydarzyło się na torze kolarskim Garden City Velodroom?

gdzie w Petersburgu powstał w 1900 roku Instytut Medycyny Eksperymentalnej?

Wydarzenia

Kryzys migracyjny na granicy Białorusi z UEMistrzostwa Europy w piłce siatkowej mężczyznAlpha Condé

Zmarli: Dušan IvkovićCasimir Oyé-MbaClive SinclairNorm MacdonaldJurij SiedychAntony HewishBorisav JovićJózef KorpantyAbimael GuzmánCharles Konan BannyJorge SampaioWiesław GołasGene LittlesDietmar LorenzJahangir ButtMichael K. WilliamsNino Castelnuovo

Rocznice

17 września: imieniny obchodzą m.in.: Hildegarda, Robert i Zygmunta
Okrągłe, pięcioletnie rocznice:

Artykuł na medal

Velemlok čínský zoo praha 1.jpg

Salamandra olbrzymia chińska – gatunek płaza ogoniastego z rodziny skrytoskrzelnych, największy żyjący współcześnie płaz świata. Opisywany w chińskich legendach i księgach od czasów starożytnych, dla świata zachodniego zbadany i opisany po raz pierwszy w 1869 roku przez Armanda Davida. Pozycja taksonomiczna gatunku jest niepewna, potencjalnie stanowi zbiór kilku gatunków bliźniaczych. Płaz ten osiąga rozmiary do 1,8 metra długości i masę ponad 60 kilogramów. Cechuje się mocno zbudowanym, spłaszczonym ciałem i długim ogonem, a także prymitywną budową szkieletu. Jest to gatunek krytycznie zagrożony – populacja znacząco maleje począwszy od lat 50. XX wieku. Zagraża mu głównie gospodarka rabunkowa, a także utrata i modyfikacja środowiska oraz zmiany klimatu. Do najważniejszych działań ochronnych należą reintrodukcja oraz ochrona in situ polegająca głównie na tworzeniu rezerwatów przyrody. Czytaj więcej…

Dobry artykuł

ATP-3D-vdW.png

Metabolizm – całokształt reakcji chemicznych oraz związanych z nimi przemian energii zachodzących w żywych komórkach, stanowiący podstawę wszelkich zjawisk biologicznych. Procesy te pozwalają komórce na wzrost i rozmnażanie, zarządzanie swoją strukturą wewnętrzną oraz odpowiadanie na bodźce zewnętrzne. Reakcje chemiczne składające się na metabolizm są zorganizowane w szlaki metaboliczne. Są to szeregi reakcji, w których produkty jednej reakcji są używane jako substraty kolejnej reakcji, a w przekształceniach tych zwykle udział biorą enzymy. Enzymy pozwalają na przeprowadzenie reakcji, które w praktyce nie zaszłyby bez ich udziału, ponieważ byłyby termodynamicznie niekorzystne. Ich działanie polega na obniżaniu energii aktywacji i zwiększaniu szybkości reakcji, sprzęganiu ich z reakcjami spontanicznymi wyzwalającymi energię. Enzymy pozwalają na regulację szlaków metabolicznych w odpowiedzi na zmiany warunków wewnątrz komórki lub sygnały pochodzące spoza komórki. Genetycznie uwarunkowane możliwości metaboliczne danego organizmu decydują o zakwalifikowaniu danej substancji jako „przydatnej” lub „nieprzydatnej”, jej użyciu oraz przetworzeniu. Czytaj więcej…