Józef Kałuża

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Józef Kałuża
Ilustracja
Pełne imię i nazwisko Józef Ignacy Kałuża
Data i miejsce urodzenia 11 lutego 1896
Przemyśl, Austro-Węgry
Data i miejsce śmierci 11 października 1944
Kraków, Generalne Gubernatorstwo
Wzrost 166 cm
Pozycja środkowy napastnik
Kariera juniorska
Lata Klub
Polonia Kraków
1909–1911 RKS Kraków
1911–1912 Cracovia
Kariera seniorska
Lata Klub Wyst. Gole
1912–1931 Cracovia 97 (84)
Kariera reprezentacyjna
Lata Reprezentacja Wyst. Gole
1921–1928  Polska 16 (7)
Kariera trenerska
Lata Klub
1927–1928 Cracovia
1930 Legia Warszawa
1931 Polska (zastępstwo)
1932–1939 Polska

Józef Ignacy Kałuża (ur. 11 lutego 1896 w Przemyślu, zm. 11 października 1944 w Krakowie) – polski piłkarz (środkowy napastnik), trener i działacz sportowy.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i wykształcenie[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 11 lutego 1896 w Przemyślu w rodzinie Andrzeja i Magdaleny Paterów[1]. W 1905 zamieszkał w Krakowie. W latach 1911–1915 uczęszczał do seminarium nauczycielskiego. Do 1917 odbywał służbę wojskową Armii Austro-Węgier. Od 1917 roku był nauczycielem w Szkole Powszechnej im. Stefana Żółkiewskiego w Krakowie[1].

Piłka nożna[edytuj | edytuj kod]

Piłkę nożną zaczął uprawiać w 1908 roku w klubie szkolnym Polonia. Następnie przez sezony 1909–1911 reprezentował barwy Robotniczego Klubu Sportowego Czarni Kraków[1]. W 1911 został zawodnikiem Cracovii i do 1931 był związany z tym klubem[1]. W latach 1921–1928 występował w reprezentacji Polski[2]. Zdobył dla niej siedem bramek.

W całej swojej karierze klubowej w Cracovii strzelił 465 bramek w 404 meczach. 103[potrzebny przypis] z tych spotkań to pojedynki w oficjalnych rozgrywkach: mistrzostwach Galicji, klasie A, nieligowych mistrzostwach Polski i w ekstraklasie. Zadebiutował w Cracovii 7 kwietnia 1912, a po raz ostatni wystąpił 25 maja 1931. Po zakończeniu kariery piłkarskiej został trenerem i w 1932 został wybrany selekcjonerem reprezentacji Polski. Reprezentacja pod jego kierownictwem osiągnęła sukcesy, którym długo nie mogli dorównać jego następcy. W 1936 jego reprezentacja zajęła 4. miejsce na olimpiadzie w Berlinie[2]. Także pod wodzą Kałuży po raz pierwszy reprezentacja Polski zagrała na mistrzostwach świata w 1938, gdzie uległa Brazylijczykom. Jako trener reprezentacji Polski poprowadził ostatni jej mecz przed II wojną światową, wygrane 4:2 spotkanie z Węgrami, ówczesnymi wicemistrzami świata.

Podczas wojny jako jeden z nielicznych członków PZPN pozostał w kraju. Zmarł w 1944 z powodu ciężkiej choroby – zapalenia opon mózgowych[3]. Szczepionka, która mogłaby mu pomóc, była wówczas nieosiągalna z powodu wojny. Został pochowany na Nowym Cmentarzu Podgórskim w Krakowie. Na cześć zmarłego w Krakowie piłkarza w 1946 PZPN ufundował Puchar im. Józefa Kałuży, a o jego zdobycie ubiegały się reprezentacje najsilniejszych okręgów. Po kilku latach zaniechano rozgrywania tego pucharu.

Jego imię noszą ulice w Krakowie (w pobliżu Błoń, przy której znajduje się stadion Cracovii), w Tenczynku oraz w Przemyślu (obok dawnego stadionu Polonii na ul. Sportowej). 11 października 2017 przed stadionem Cracovii odsłonięto pomnik Kałuży, trzeci tego typu monument w Polsce (po posągach Kazimierza Deyny i Kazimierza Górskiego)[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Wryk 2015 ↓, s. 275.
  2. a b Wryk 2015 ↓, s. 276.
  3. Piłkarz, trener, dziennikarz. „Gazeta Wyborcza, Magazyn Krakowski”, s. 10, 29 lipca 2016. 
  4. Cracovia. Odsłonięto pomnik Józefa Kałuży

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Józef Hałys: Polska Piłka Nożna. Kraków: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1986, s. 906-908. ISBN 83-03-00804-8.
  • Andrzej Gowarzewski: Mistrzostwa Polski. Ludzie (1918–1939). 100 lat prawdziwej historii (1), Wydawnictwo GiA, Katowice 2017.
  • Ryszard Wryk: Olimpijczycy Drugiej Rzeczypospolitej. Poznań: Nauka i Innowacje, 2015, s. 275-277. ISBN 978-83-64864-22-3.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]