Szczerzec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy osiedla. Zobacz też: dawna wieś w rejonie jaworowskim.
Szczerzec
ilustracja
Herb
Herb
Państwo  Ukraina
Obwód Flag of Lviv Oblast.png lwowski
Rejon pustomycki
Powierzchnia 2,49 km²
Wysokość 268 m n.p.m.
Populacja (2006)
• liczba ludności

5.496
Kod pocztowy 81161
Położenie na mapie obwodu lwowskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu lwowskiego
Szczerzec
Szczerzec
Położenie na mapie Ukrainy
Mapa lokalizacyjna Ukrainy
Szczerzec
Szczerzec
Ziemia49°38′34,79″N 23°51′11,38″E/49,642997 23,853161
Portal Portal Ukraina
Cerkiew pw. Narodzenia Bogurodzicy
Cerkiew pw. św. Trójcy z XVI w.
Kościół pw. św. Stanisława

Szczerzec (ukr. Щирець) – osiedle typu miejskiego w rejonie pustomyckim obwodu lwowskiego Ukrainy.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Najprawdopodobniej już w XII wieku istniał tutaj ruski gród warowny, który został zniszczony podczas najazdów tatarskich w XIII w.

W 1391 r. Jan Tarnowski, wojewoda sandomierski i starosta ruski ufundował parafię katolicką, a w 1397 miejscowość otrzymała prawa miejskie z rąk króla Polski Władysława Jagiełły.

W XVI i XVII wieku miejscowość kilkakrotnie była niszczona przez najazdy tatarskie, oraz przez wielki pożar w 1638 roku. W tym okresie Szczerzec zasłynął z wyrobu gipsu i wapna.

W 1772 w wyniku pierwszego rozbioru Polski miasto (należące wtedy do Potockich) weszło w skład cesarstwa austriackiego. W XIX wieku działały tutaj kamieniołomy i fabryka gipsu.

W czerwcu 1941 roku około trzydziestu więźniów zostało zamordowanych przez NKWD w Szczercu, a ich zwłoki ukryto w stodole miejscowego probostwa[1]. Pod okupacją niemiecką w Polsce Szczerzec został pozbawiony praw miejskich, stając się siedzibą wiejskiej gminy Szczerzec[2]. Niemcy wywieźli prawie całą ludność żydowską do obozu zagłady w Bełżcu. 2 kwietnia 1944 roku miejscowość została napadnięta przez nacjonalistów ukraińskich, którzy zamordowali kilkudziesięciu Polaków.

Przez miasto przepływa potok Szczerek.

Obecnie Szczerzec jest jednym z większych skupisk ludności polskiej, działa tutaj oddział Towarzystwa Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej[3].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

  • kościół rzymskokatolicki pw. św. Stanisława, murowany o charakterze obronnym, najprawdopodobniej z przełomu XIV/XV wieku, czynny nieprzerwanie przez cały okres po II wojnie światowej. Nad wejściem marmurowa tablica z 1934 roku upamiętniająca 500-tną rocznicę śmierci Władysława Jagiełły, nieco wyżej druga tablica z 1910 roku z czarnego marmuru upamiętniająca 500-tną rocznicę bitwy pod Grunwaldem. We wnętrzu kościoła znajduje się niemal kompletne przedwojenne wyposażenie, oraz wmurowana w 1996 roku tablica upamiętniająca generała Stanisława Maczka
  • cerkiew pw. św. Trójcy z XVI wieku, z przylegającą do niego XVI wieczną drewnianą dzwonnicą
  • cerkiew pw. Narodzenia Bogurodzicy, najprawdopodobniej z XVI wieku, po raz pierwszy odbudowana w 1662 po najazdach tatarskich, obecny wygląd otrzymała w 1892, gruntownie odnowiona ze składek dobroczynnych w latach 30 XX wieku ze niszczeń wojennych. Położona na wschód od Szczerca na wzgórzu nad ul. Zolotohirską do Piasek.
  • cmentarz katolicki, założony najprawdopodobniej z końcem XVIII wieku

W dwudziestoleciu międzywojennym w Szczercu istniał pomnik wystawiony przez architekta A. Stobieckiego, upamiętniający poległych Polaków podczas Wielkiej Wojny.

Urodzeni w Szczercu[edytuj | edytuj kod]

Starostowie szczerzeccy[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Jerzy Węgierski: Lwów pod okupacją sowiecką 1939–1941. Warszawa: Editions Spotkania, 1991, s. 277. ISBN 83-85195-15-7.
  2. Amtliches Gemeinde- und Dorfverzeichnis fuer das GG
  3. Towarzystwo Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]