Nitrochem

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Zakłady Chemiczne „Nitro-Chem” SA
Ilustracja
Biurowiec
Forma prawna spółka akcyjna
Data założenia 1992 (1948)
Lokalizacja 85-862 Bydgoszcz
ul. Theodora Wulffa 18
nitrochem@nitrochem.com.pl
Siedziba Bydgoszcz
Numer KRS 0000006791
Prezes Tomasz Ptaszyński
Branża chemiczna, zbrojeniowa
Produkty materiały wybuchowe, elaboracja, chemikalia
Zatrudnienie 344
Kapitał zakładowy 15 293 980,00 PLN
Położenie na mapie Bydgoszczy
Mapa lokalizacyjna Bydgoszczy
Zakłady Chemiczne „Nitro-Chem” SA
Zakłady Chemiczne „Nitro-Chem” SA
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Zakłady Chemiczne „Nitro-Chem” SA
Zakłady Chemiczne „Nitro-Chem” SA
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Zakłady Chemiczne „Nitro-Chem” SA
Zakłady Chemiczne „Nitro-Chem” SA
Ziemia53°05′12,1″N 18°06′01,1″E/53,086700 18,100300
Strona internetowa
Brama wjazdowa na teren przedsiębiorstwa (wspólna z firmą Zachem S.A.)
Trotyl – jeden z produktów zakładu

Zakłady Chemiczne Nitro-Chem SAprzedsiębiorstwo chemiczne i zbrojeniowe z siedzibą w Bydgoszczy. Należy do Polskiego Holdingu Obronnego.

Historia[edytuj]

Przedsiębiorstwo znajduje się na terenie dawnej fabryki DAG Fabrik Bromberg (1939-1945), wzniesionej przez władze III Rzeszy, przeznaczonej do produkcji materiałów wybuchowych i elaboracji amunicji na potrzeby Wehrmachtu. W 1945 na polecenie Komisji Trofeów Wojennych Armii Czerwonej, żołnierze radzieccy wywieźli wszystkie urządzenia techniczne do ZSRR. Pozostały jedynie puste budynki produkcyjne i socjalne, linie technologiczne (nitrocelulozy, nitrogliceryny, prochu, trotylu i nitrozwiązków) oraz setki kilometrów dróg wewnętrznych, bocznic kolejowych i sieci podziemnych i napowietrznych. Latem 1945 po wycofaniu Armii Czerwonej, na terenie fabryki stacjonowały oddziały Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a zakład przejął Centralny Zarząd Przemysłu Zbrojeniowego w Warszawie.

W części obiektów pofabrycznych, położonych na wschód od magistrali węglowej utworzono Państwową Wytwórnię Prochu w Łęgnowie, przemianowaną w 1951 na Wytwórnię Chemiczną nr 9, którą w 1959 przekształcono w Zakłady Chemiczne Zachem w Bydgoszczy. Wykorzystywały one część istniejącej po DAG Fabrik Bromberg infrastruktury, a oprócz produkcji cywilnej prowadziły ściśle tajną produkcję materiałów wybuchowych dla armii państw Układu Warszawskiego. Od 1948 produkowano trotyl, zaś w 1950 także heksogen. W 1952 doszło do potężnej eksplozji na linii produkcyjnej trotylu, w wyniku której zginęło 15 pracowników, 84 zostało rannych, a skutki wybuchu (potłuczone szyby w oknach) były odczuwalne w promieniu 10 km[1]. W 1968 nastąpił kolejny wybuch, mniejszy i nie tak tragiczny w skutkach[2]. W kolejnych latach dokonywano rozbudowy przedsiębiorstwa, dywersyfikacji produkcji oraz wymiany wyposażenia linii technologicznych na nowoczesne, bezpieczne i niezawodne instalacje. W 1990 roku przychody Zachemu z produkcji materiałów wybuchowych wynosiły tylko ok. 5% sprzedaży całego zakładu.

1 stycznia 1992 roku jednolity dotąd zakład podzielono na dwa niezależne przedsiębiorstwa: ,,Nitro-Chem” w części wschodniej, który prowadził produkcję materiałów wybuchowych i ,,Zachem” w części zachodniej, prowadzący produkcję cywilną. 24 października 1994 zakład przekształcono w spółkę Skarbu Państwa[3]. W latach 90. produkowano m.in. chloronitrobenzen, chlorodinitrobenzen, trinitrotoluen, pentryt, nitrobenzen[4]. Oprócz materiałów wybuchowych wytwarzano półprodukty do produkcji barwników oraz przemysłu farmaceutycznego. Jako produkty uboczne otrzymywano m.in.: kwas siarkowy, kwas azotowy, naftalen, pentryt flegmatyzowany, pentaerytrol[4]. W tym okresie możliwości produkcyjne zakładu wykraczały znacznie ponad potrzeby gospodarki kraju. Wykorzystanie mocy produkcyjnych w 1992 wynosiło ok. 20%[4]. Zakład był krajowym monopolistą w zakresie produkcji trinitrotoluenu, pentrytu, chloronitrobenzenu i pochodnych nitrobenzenu oraz elaboracji określonych typów pocisków dla sił zbrojnych[4]. Sieci technologiczne, energetyczne, wodociągowe i kanalizacyjne, bazę transportową współużytkowano razem z Zakładami Chemicznymi Zachem[4].

W 2003 wdrożono systemów zarządzania jakością wg norm ISO 9001 i AQAP 2110, a w 2006 przedsiębiorstwo przystąpiło do grupy kapitałowej Bumar (od 2013 Polski Holding Obronny) zrzeszającej wiodące firmy reprezentujące polski przemysł obronny[3]. W 2008 dokonano modernizacji linii technologicznej do produkcji wysokoenergetycznych materiałów wybuchowych (RDX, HMX), zaś w 2011 po wykorzystaniu środków z Unii Europejskiej uruchomiono instalację do produkcji folii z tworzyw sztucznych według własnej technologii.

Po wejściu Polski do NATO spółka nastawiła działalność na eksport wyrobów za granicę, głównie do krajów Sojuszu, a później także do Azji. Budowie międzynarodowej marki zakładu pomogła umowa offsetowa z Lockheed Martin w 2013, związana z kontraktem na samoloty F-16[5]. Po wygaśnięciu zobowiązań offsetowych przedłużono umowy z zakładem, która uzyskała certyfikaty dostawcy dla Armii USA[5]. Wyroby Nitrochemu ceniono za wysoką jakość, co umożliwiało bezproblemowe elaborowanie amunicji. W 2015 ukończono budowę w Wietnamie licencyjnej linii technologicznej do produkcji TNT[5]. Inwestowano również w badania rozwój, dzięki czemu zbudowano nową linię technologiczną mało wrażliwych materiałów wybuchowych nowej generacji[5]. Wśród inwestycji proekologicznych, największe znaczenie miało zamknięcie obiegu wody technologicznej oraz rozpoczęcie budowy własnej oczyszczalni ścieków[5]. W 2015 przedsiębiorstwo otrzymało 30 mln zł na uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej[6] oraz modernizację linii technologicznych produkcji trotylu, heksogenu i oktogenu[7]. Inwestycję sfinansowano z Funduszu Restrukturyzacji Przedsiębiorców, w ramach którego Ministerstwo Skarbu Państwa udzieliło spółce wsparcia nie będącego pomocą publiczną.

W 2015 obroty spółki przekroczyły 150 mln zł, a 85% przychodów uzyskano z eksportu[5]. Firma jest największym w krajach NATO producentem trotylu (10 tys. ton rocznie[8]) i eksportowym prymusem w polskiej branży zbrojeniowej[5].

Infrastruktura produkcyjna[edytuj]

Produkty[edytuj]

  • Materiały wybuchowetrotyl (TNT), heksogen (RDX), oktogen (HMX), kompozycje na bazie ww. materiałów oraz tritonalu i dinitrotoluenu;
  • Cywilne środki strzałowe - pobudzacze trotylowe prasowane, ładunki zalewane na bazie trotylu, pobudzacze prasowane na bazie kompozycji materiałów wybuchowych;
  • Amunicja i usługi elaboracji - pociski i głowice bojowe, amunicja saperska, miny przeciwpancerne, bomby lotnicze, granaty chemiczne (dymne, łzawiące), usługi elaboracji;
  • Produkty chemiczne – dinitrotoluen;
  • Folie z tworzyw sztucznych – polipropylenowa i poliestrowa

Logistyka i rynki zbytu[edytuj]

Przedsiębiorstwo specjalizuje się w produkcji eksportowej materiałów wybuchowych (75% produkcji). Specyfika transportu materiałów niebezpiecznych wymaga specjalnej obsługi logistycznej, które zapewnia Wewnętrzna Służba Ochrony. Spółka sprzedaje swoje wyroby m.in. do USA, Kanady, Francji, Wielkiej Brytanii, Hiszpanii, Izraela, a także dla Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i pozostałych służb mundurowych oraz innych spółek z Grupy Bumar. Wśród odbiorców wyrobów Nitrochemu znajdują się m.in. Dyno Nobel (górnictwo), amerykański koncern zbrojeniowy General Dynamic, izraelski Rafael Advanced Defense Systems, państwowy przemysł surowców skalnych Algierii, koncerny kanadyjskie, górnicze i drogowe koncerny z Południowej Afryki, przedsiębiorcy ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Korei Płd. i Turcji[5]. Od 2009 jest głównym dostawcą trotylu dla amerykańskiego potentata amunicyjnego ATK[9].

Ochrona[edytuj]

Przedsiębiorstwo należy do branży zbrojeniowej i podlega specjalnym procedurom NATO, Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Ministerstwa Gospodarki. Jest chronione przez bramy, ogrodzenia i wały ochronne, a do hal produkcyjnych prowadzą kręte tunele (z uwagi na bezpieczeństwo w razie eksplozji). Firma zajmuje łącznie 150 hektarów powierzchni.

Sponsoring[edytuj]

Od 2013 firma była sponsorem strategicznym występującej w PlusLidze drużyny siatkarskiej Łuczniczka Bydgoszcz. Wspiera także sport młodzieżowy, imprezy sportowe i kulturalne oraz jednostki medyczne[10].

Osiągnięcia[edytuj]

  • Puchar Ministra Gospodarki za „Najlepszy wyrób eksportowy 1997 roku” na VI Międzynarodowym Salonie Przemysłu Obronnego w Kielcach (1998)
  • Srebrny medal w konkursie „Top Firm 2004” organizowanym przez polską Organizację Handlową na najlepszego polskiego eksportera na rynek amerykański (2004)
  • Nagroda Gospodarcza Wojewody Kujawsko-Pomorskiego (2006)
  • Certyfikat „Przejrzysta Firma” przyznany przez firmę Dun and Bradstreet we współpracy z Getin Bankiem za prowadzenie jawnej polityki informacyjnej i propagowanie dobrych praktyk biznesowych w tej sferze (2008)
  • Godło „Europejski Standard 2009” za prowadzenie aktywnej polityki rozwoju zarządzania jakością, innowacyjność i dbałość o rozwój pracowników (2010)
  • Nagroda Ministra Gospodarki dla najlepszego eksportera sektora obronnego (2010)
  • Certyfikat „Najwyższa Jakość – Firma Roku 2010”
  • Tytuł „Pracodawca roku regionu kujawsko-pomorskiego (2011)
  • Tytuł „Jakość Roku 2010”
  • Tytuł Innowacyjnej Firmy 2011
  • Złoty Medal Międzynarodowych Targów Techniki Pakowania i Logistyki Taropak 2012
  • Tytuł Mecenasa Bydgoskiego Sportu – 2012, 2013
  • I miejsce w rankingu Złotej Setki Pomorza i Kujaw 2013 – Filar regionu, Duża najbardziej innowacyjna firma regionu

Przypisy

  1. Maciej Jasiński "Wielka eksplozja trotylu wstrząsnęła całym miastem" http://bydgoszcz.gazeta.pl/kapusciska/56,112595,12881250,Wielka_eksplozja_trotylu_wstrzasnela_calym_miastem.html [dostęp 20.11.2012]
  2. Bacciarelli Krystyna: Przemiana wilka w czerwonego kapturka. Kalendarz Bydgoski 1996
  3. a b http://www.nitrochem.com.pl/firma/historia-i-czasy-obecne dostęp 22-09-2016
  4. a b c d e Wanda Wasilewska: Utworzenie Zakładów Chemicznych „NITRO-CHEM" w Bydgoszczy [w:] Przemysł Chemiczny 9/1993 Czasopismo Stowarzyszenia Inżynierów i Techników Przemysłu Chemicznego. http://www.sigma-not.pl/publikacja-42655-utworzenie-zak%C5%82ad%C3%B3w-chemicznych-%22nitro-chem%22-w-bydgoszczy-przemysl-chemiczny-1993-9.html
  5. a b c d e f g h http://www.rp.pl/Przemysl-Obronny/305189854-Bydgoski-Nitro-Chem-zawojowal-swoim-trotylem-Europe-Afryke--i-Ameryke.html dostęp 22-09-2016
  6. http://www.bydgoszcz.pl/miasto/aktualnosci/aktualnosci-2015-czerwiec/Wa_ne_wsparcie_dla_Bydgoszczy.aspx dostęp 22-09-2016
  7. http://www.bydgoszcz.pl/miasto/aktualnosci/aktualnosci-2015-lipiec/_Nitro_Chem___inwestuje_w_nowoczesne_technologie.aspx dostęp 22-09-2016
  8. http://tvn24bis.pl/z-kraju,74/trotyl-z-nitro-chem-na-calym-swiecie,645053.html dostęp 22-09-2016
  9. http://www.strefabiznesu.pomorska.pl/artykul/wybuchowy-biznes-w-bydgoskim-nitro-chemie-ich-trotyl-i-heksogen-znaja-na-calym-swiecie-wideo dostęp 11-03-2011
  10. http://www.luczniczkabydgoszcz.pl/rozgrywkimlodziezowe/Nitro-chem_sponsorem_strategicznym_Dobra_atmosfera_w_zespole,23251 dostęp 22-09-2016

Zobacz też[edytuj]

Bibliografia[edytuj]