Pepin Krótki
![]() Pepin na miniaturze z epoki | |
![]() | |
król Franków | |
Okres | |
---|---|
Poprzednik | |
Następca | |
Dane biograficzne | |
Dynastia | |
Data urodzenia | |
Data śmierci | |
Ojciec | |
Matka | |
Żona | |
Dzieci |
Pepin Krótki zwany też Pepinem Małym, Pepinem Młodszym i Pepinem III, fr. Pepin le Bref (ur. 714 prawdopodobnie w Jupille koło Liège, zm. 24 września 768 w Saint-Denis) – król Franków od roku 751, majordom Neustrii i Burgundii (741–751) oraz Austrazji (747–751); majordom Childeryka III, ostatniego króla Franków z dynastii Merowingów. Był synem Karola Młota i Chrotrudy (Rotrudy) oraz ojcem Karola Wielkiego[1].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Pepin dorastał w klasztorze w Saint-Denis[2]. Po śmierci ojca został majordomem królestwa wraz z bratem Karlomanem. Objął Neustrię i Burgundię. Przeciwko władzy obu braci wystąpił trzeci syn Karola Młota Griffo, syn Swanhildy bawarskiej. Obaj bracia zamknęli jednak Griffona w zamku Chèvremont w pobliżu Liège[3]. 15 sierpnia 747 roku Karloman zrezygnował z władzy i został mnichem w klasztorze na Monte Cassino. Pepin przejął faktycznie całą władzę w królestwie Franków.
Pepin dokonał zamachu stanu, detronizując króla Childeryka III i został konsekrowany na króla Franków przez świętego Bonifacego (w listopadzie lub podczas Bożego Narodzenia w 751 roku) jako pierwszy władca z dynastii Karolingów[4][5]. Wcześniej od papieża Zachariasza otrzymał poparcie w formie rozporządzenia, by tytuły królewskie nadawano tym, którzy realnie sprawują władzę[5]. Jego prawo do władzy pozostawało jednak wciąż dyskusyjne, dlatego zawarł sojusz z papiestwem, zaproponowany przez kolejnego papieża, Stefana II, który odwiedzał go dwukrotnie w Galii[1]. Zalegalizował on jego władzę przez namaszczenie w bazylice Saint-Denis pod Paryżem[5] w 754 r[1].
Był to akt niezwykłej wagi dla losów państwa papieskiego i stosunków państwo – kościół w następnych wiekach. Kościelne powiązania Karolingów sprzyjały formułowaniu idei o szczególnym posłannictwie Franków jako ludu bożego. Jednocześnie spotkanie Pepina ze Stefanem II dało początek rytualnym formom kontaktów wzajemnych, które z różnym nasileniem obowiązywały w Europie przez resztę średniowiecza[6].
Latem 754 roku w pierwszej wyprawie na Longobardów Pepin pokonał ich króla Aistulfa i zmusił do oddania papieżowi okręgu Rawenny[1]. Jednak już w 756 roku Aistulf złamał pokój i napadł na papiestwo. Pepin po raz drugi przekroczył Alpy i pokonał Longobardów[1]. Wsparł jednocześnie ideę utworzenia nowego państwa kościelnego – Patrimonium Sancti Petri (Ojcowizna Świętego Piotra) – które przetrwało aż do 1870 roku. Od tej chwili Karolingowie zajęli miejsce cesarzy bizantyńskich jako opiekunów Kościoła i wiary[7].
W latach 752–760, korzystając z przejściowej słabości Umajjadów i al-Andalus, prowadził kampanię przeciw Maurom, pozyskując dla Franków tereny po północnej stronie Pirenejów (Septymanię), w tym Narbonę (w 759 roku) oraz tereny obecnego Roussillon (760)[1]. W kampanii tej podporządkował także kwestionującą wcześniej zwierzchność Merowingów Akwitanię[1].
W 740 roku poślubił swoją kuzynkę, Bertradę z Laonu, córkę hrabiego Laon Heriberta (Chariberta). Pepin Krótki i Bertrada mieli trójkę dzieci: Karola Wielkiego (742 lub 747–814) i Karlomana (751–771), którzy zgodnie z wolą ojca podzielili państwo między siebie po jego śmierci[1]. Ze związku tego urodziła się również córka Gizela, która została zakonnicą.
Miał dziewiętnaścioro dzieci: dziesięcioro z czterech małżeństw oraz dziewięcioro nieślubnych.
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f g h Czapliński, Galos i Korta 1981 ↓, s. 65–67.
- ↑ Riché 1997 ↓, s. 51.
- ↑ Riché 1997 ↓, s. 53.
- ↑ Fałkowski 2011 ↓, s. 70.
- ↑ a b c Weinfurter 2013 ↓, s. 20.
- ↑ Gerd Althoff: Symbolika władzy w średniowieczu. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011.
- ↑ Jan Baszkiewicz: Historia Francji. Ossolineum, 1978, s. 25.
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Pierre Riché: Karolingowie: Ród który stworzył Europę. Warszawa: Dom Wydawniczy Volumen, 1997. ISBN 83-86857-13-7.
- Rozdział I. Państwo Franków. W: Stefan Weinfurter: Niemcy w średniowieczu 500–1500. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2013. ISBN 978-83-01-17326-5.
- Wojciech Fałkowski: Wielki Król. Ideologiczne podstawy władzy Karola Wielkiego. Towarzystwo Naukowe Societas Vistulana, 2011. ISBN 978-83-933736-0-4.
- Władysław Czapliński, Adam Galos, Wacław Korta: Historia Niemiec. Wrocław: Wydawnictwo Ossolineum, 1981. ISBN 83-04-00444-5.
- ISNI: 0000000104764815
- VIAF: 264661907, 620145857009422921112, 924159474330727662460, 71159234587703372208, 599159234120903370855, 280159474182827661550, 268159474185627661671
- LCCN: n84128337
- GND: 118594540
- BnF: 119958511
- SUDOC: 028043758
- NKC: jx20060322008
- DBNL: pepi005
- NTA: 070934460
- PLWABN: 9810689222905606
- NUKAT: n2014045133
- J9U: 987007322051705171
- BNC: 000621937