Plan Wschód

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Inne znaczenia Ten artykuł dotyczy Planu operacyjnego "Wschód". Zobacz też: inne plany wojskowe oznaczone kryptonimem "W".

Plan operacyjny "Wschód"polski plan obronny, przygotowywany na wypadek wojny ze Związkiem Radzieckim.

Plan wojny obronnej ze wschodnim sąsiadem, w odróżnieniu od Planu Zachód był opracowywany przez cały okres II RP. Plan Wschód nie zachował się jednak w formie jednolitego dokumentu, nieznane są też jego dokładne założenia. 19 marca 1936 Szefem Wydziału Wschód został ppłk dypl. Leopold Okulicki, do dnia 21 marca 1939.

Do jego opracowania przystąpiono w 1935. Początkowo do jego opracowania wykorzystywano wcześniejsze studia operacyjne prowadzone na kierunkach ewentualnych zagrożeń ze strony Armii Czerwonej. Prace planistyczne zakończono w 1938. W tym też roku, wobec interwencji dyplomatycznej ZSRR wobec Polski[1] i przesunięciami sowieckich jednostek wojskowych w kierunku granicy z Polską, przystąpiono do prac związanych z uruchomieniem planu operacyjnego Wschód. Wykonano dokumenty operacyjne. W wyniku działań dyplomatycznych konflikt został zażegnany.

Założenia planu[edytuj | edytuj kod]

W 1936 nowy Generalny Inspektor Sił Zbrojnych gen. Edward Śmigły-Rydz wydał wytyczne do opracowania planu. Miał to być plan defensywny z elementami obrony manewrowej. Należało tak prowadzić działania, by kanalizować uderzenia nieprzyjaciela na dogodnych, wybranych przez siebie kierunkach, zadać mu jak największe straty i stwarzać warunki do rozstrzygnięć przez stosowanie zwrotów zaczepnych. Dużą zatem rolę miały spełniać odwody strategiczne. Przewidywano prowadzenie operacji zaczepnych zarówno na wybranych kierunkach operacyjnych jak i w skali strategicznej. W obu przypadkach planowano działanie sił sojuszniczych.

Szczegółowy plan działania w fazie walk nadgranicznych przewidywał prowadzenie działań opóźniających przez oddziały osłonowe połączone z rozpoznaniem jego sił i głównych kierunków uderzeń. Po wprowadzeniu przez przeciwnika do walki drugich rzutów operacyjnych, jednostki polskie miały zorganizować obronę na linii rzek: Stryj, dalej przez rejon Lwowa, wzdłuż Styru i Jasiołdy, Kanału Ogińskiego, Szczary i Niemna do granicy litewskiej. Była to rubież ostatecznego oporu. Pod jej osłoną planowano odtworzyć odwody strategiczne - na Podlasiu i w Małopolsce.

Zadania związków operacyjnych

Armia "Podole" miała bronić pasa o szerokości 180 km od granicy z Rumunią do Derkał. Armia "Wołyń" miała bronić ok. 150 km odcinek od Dederkał do Horynia, a Samodzielna Grupa Operacyjna "Polesie" do wysokości Klecka

Około 120 km odcinka do Puszczy Nalibockiej broniła Armia "Baranowicze". Na 200 kilometrach bronić się miała Armia "Wilno". Jej pas obrony sięgał granicy z Łotwą. Pierwszorzutowe armie posiadałyby łącznie osiemnaście dywizji piechoty, osiem brygad kawalerii oraz prawie wszystkie jednostki KOP-u. Odwodowe związki operacyjne liczyły dwanaście dywizji piechoty, a siedem dywizji rezerwowych stanowiłoby odwód Naczelnego Wodza.

Planowany skład organizacyjny[edytuj | edytuj kod]

Prawdopodobnie przygotowywano następujące związki operacyjne (od północy):

Armie rezerwowe

Cztery pierwszorzutowe armie i samodzielna grupa operacyjna liczyła łącznie osiemnaście dywizji piechoty, osiem brygad kawalerii. W ich składzie znaleźć się miały niemal wszystkie jednostki KOP-u i kilka Obrony Narodowej. Dwanaście pozostałych aktywnych dywizji piechoty przewidziano dla odwodowych związków operacyjnych. Siedem dywizji rezerwowych stanowiłoby dyspozycyjną rezerwę Naczelnego Wodza. Nie przewidziano możliwości utworzenia dowództw Frontów.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Plan Zachód

Przypisy

  1. Kryzys polsko sowiecki powstał w wyniku pogarszających się stosunków polsko-litewskich oraz niemiecko-czechosłowackich.
  2. gen. broni Kazimierz Sosnkowski prawdopodobnie przewidziany był na dowódcę Odwodu Głównego NW
  3. Cz. Grzelak Kampania Polska s.63

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]