Pomnik św. Jana Nepomucena na Ostrowie Tumskim

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pomnik św. Jana Nepomucena
na Ostrowie Tumskim
(Obiekt zabytkowy.svg nr 36 z 29.03.1949)
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Wrocław
Miejsce Ostrów Tumski
Styl architektoniczny barok
Projektant Christoph Tausch (odkuta przez Jana Jerzego Urbańskiego)
Całkowita wysokość 9,5 m
Data budowy 17301732
Położenie na mapie Wrocławia
Mapa lokalizacyjna Wrocławia
Pomnik św. Jana Nepomucena na Ostrowie Tumskim ( nr 36 z 29.03.1949)
Pomnik św. Jana Nepomucena
na Ostrowie Tumskim
(Obiekt zabytkowy.svg nr 36 z 29.03.1949)
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pomnik św. Jana Nepomucena na Ostrowie Tumskim ( nr 36 z 29.03.1949)
Pomnik św. Jana Nepomucena
na Ostrowie Tumskim
(Obiekt zabytkowy.svg nr 36 z 29.03.1949)
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Pomnik św. Jana Nepomucena na Ostrowie Tumskim ( nr 36 z 29.03.1949)
Pomnik św. Jana Nepomucena
na Ostrowie Tumskim
(Obiekt zabytkowy.svg nr 36 z 29.03.1949)
51,114751°N 17,043950°E/51,114751 17,043950

Pomnik św. Jana NepomucenaXVIII wieczna rzeźba (nepomuk) autorstwa Jana Jerzego Urbańskiego przedstawiająca Jana Nepomucena.

Pomnik został wykonany w latach 1730–1732 na zlecenie wrocławskiej kapituły katedralnej. Projektantem był Christoph Tausch a autorami byli Urbański wraz z Johannem Albrechtem Siegwitzem i Johannem Adamem Karingerem. Umieszczony został na placu Kościelnym, przed kolegiackim kościołem św. Krzyża i katolickim sierocińcem Orphanotropheum, na Ostrowie Tumskim we Wrocławiu. Według kroniki pomnik został odsłonięty w maju 1732 roku i kosztował 2049 florenów. Jest największym na świecie pomnikiem Jana Nepomucena.

Płaskorzeźby na cokole pomnika
Scena zrzucenia Jana Nepomucena z mostu do Wełtawy
Kanonik odmawia różaniec
Scena spowiedzi królowej Zofii
Scena przesłuchania Jana Nepomucena przez króla Wacława IV Luksemburskiego

Opis pomnika[edytuj | edytuj kod]

Pomnik został wykonany z piaskowca, w stylu barokowym, na planie zbliżonym do krzyża greckiego. Ma około 9,5 metra wysokości. Na podstawie znajduje się cokół o kwadratowym zarysie, na którym umieszczone zostały cztery sceny z życia Jana Nepomucena. Na pierwszej spowiada królową Zofię, żonę króla Czech Wacława IV Luksemburskiego. Na drugiej płaskorzeźbie święty wspiera się na kosturze idąc pątniczą ścieżką. Kolejna scena przedstawia moment przesłuchania Nepomucena przez króla Wacława, a ostatnia wrzucenie go do Wełtawy. Nad płaskorzeźbami znajdują się kartusze z inskrypcją fundacyjną i z komentarzami teologicznymi. W dolnej części cokołu, w jego narożnikach, znajdują się postacie siedzących aniołków. Ponad nimi przedstawiono półpostacie anielskich atlantów, podtrzymujących piramidalną bryłę, na której znajduje się postać Nepomucena stojącego na chmurach z ręką wzniesioną ku górze i trzymającą krucyfiks. Z obłoków wystają główki kolejnych aniołków. Nad głową świętego znajdują się gwiazdy, które mają nawiązywać do gwiazd, które ukazały się na niebie podczas egzekucji męczennika. Cały pomnik otoczony jest kamienną balustradą.

We Wrocławiu znajdują się jeszcze cztery pomniki przedstawiające Jana Nepomucena: na placu Świętojańskim oraz przy ul. gen. Romualda Traugutta, ul. Osobowickiej i ul. Szewskiej oraz rzeźba przy ul. Parafialnej.

Legenda[edytuj | edytuj kod]

Wśród głów aniołów przedstawionych tradycyjnie z kręconymi loczkami znajdują się dwie głowy zupełnie łyse. Według legendy, mistrz Urbański, gdy pomnik był prawie gotowy, ostatnie głowy pozostawił do wyrzeźbienia swojemu uczniowi Gotfrydowi. Ten, ciesząc się z niedawnych narodzin swojego syn i korzystając z nieobecności rzeźbiarza, postanowił wyrzeźbić główkę swojego potomka. Na drugi dzień mistrz przyszedł sprawdzić wykonanie zadania i ujrzał wśród kędzierzawych aniołów jedną główkę zupełnie łysego dziecka. Rozgniewany wyrzucił z pracy swojego pomocnika. Nieszczęśnik wrócił do domu i opowiedział wszystko swojej żonie. Ta, rozzłoszczona lekkomyślnym działaniem męża, postanowiła sama naprawić jego błąd i poprosić mistrza o wybaczenie. Rzeźbiarz nie chciał z nią rozmawiać ale gdy zobaczył chłopczyka i jego roześmianą i ufną twarzyczkę, wzruszył się, a następnie przyjął z powrotem do pracy Gotfryda. By zachować proporcję w rzeźbie nakazał po drugiej stronie umieścić równie łysą główkę drugiego aniołka.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]