Roman Halicki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Roman Halicki
ilustracja
R. Halicki przyjmuje nuncjusza papieskiego[1]
książę halicki
Okres panowania od 1188, 1199
do 1189, 1205
Poprzednik Oleg Jarosławicz, Włodzimierz II Jarosławicz
Następca Włodzimierz II Jarosławicz
Dane biograficzne
Dynastia Rurykowicze
Data urodzenia 1155 - 1162
Data i miejsce śmierci 19 czerwca 1205
okolice Zawichostu
Ojciec Mścisław II Iziasławicz
Matka Agnieszka, córka Bolesława III Krzywoustego
Rodzeństwo Światosław Mścisławowicz
Małżeństwo Predsława Rurykówna, córka Ruryka II Rościsławowica
od 1177-1185
do 1196
Małżeństwo Anna-Eufrozyna

Roman Mścisławowicz, Roman II halicki (ukr. Роман Мстиславич) - (ur. między 1155 a 1162[2], zm. 19 czerwca 1205, okolice Zawichostu) – książę Nowogrodu Wielkiego w latach 1168-1170, książę włodzimiersko-wołyński w latach 1170-1199, od 1199 książę halicko-włodzimierski, od 1203 władca Kijowa, syn Mścisława II Iziasławicza z dynastii Rurykowiczów.

Życiorys[edytuj]

Był zapewne drugim w kolejności[3] synem wielkiego księcia kijowskiego Mścisława II Iziasławicza i Agnieszki, córki księcia polskiego Bolesława III Krzywoustego. Imię dostał być może na cześć Romana Rościsławowica, księcia smoleńskiego, który mógł być także jego ojcem chrzestnym[4].

Po śmierci swojego brata Światosława Mścisławowicza, dzięki interwencji Kazimierza II Sprawiedliwego, został w 1183 roku władcą Brześcia. Walcząc Bitwie Mozgawskiej w 1195 roku po stronie Leszka I Białego odniósł ciężkie rany. Przeprowadził serię zwycięskich kampanii przeciwko Połowcom w latach 1197-1198, 1201, 1204. W 1199 opanował Halicz, a brak kontrakcji ze strony węgierskiej spowodowany był być może sojuszem, przypieczętowanym małżeństwem Romana z bizantynką Marią(?)[5]. Prowadził aktywną politykę zagraniczną, obiecując królowi Niemiec Filipowi Szwabskiemu pomoc zbrojną przeciwko Welfom. Pokonany przez wojska księcia krakowskiego Leszka I Białego, poległ w bitwie pod Zawichostem 19 czerwca 1205. Pierwotnie pochowany, zapewne 22 czerwca, w Sandomierzu[6],. Jego zwłoki zostały wykupione przez Rusinów za wielką cenę srebra, następnie ekshumowane. Spoczęły prawie na pewno w którejś z cerkwi we Włodzimierzu Wołyńskim, jednak raczej nie w tamtejszej cerkwi katedralnej[7].

Małżeństwa[edytuj]

Pierwszą jego żoną została, zapewne między rokiem 1177/1178 a 1185[8], Predsława Rurykówna, córka Ruryka II Rościsławowica, księcia kijowskiego i owruckiego. Małżeństwo to zostało zerwane przez Romana najprawdopodobniej jesienią 1196, choć być może stało się to dopiero zimą 1198/1199[9]. Powód porzucenia żony przez Romana był jak najbardziej polityczny. Ruryk Rościsławowic odebrał Romanowi przyznane mu po 25 lipca 1194 grody: Torczesk, Trepol, Korsuń, Bogusław. Roman zarzucił Rurykowi spiskowanie przeciwko niemu z Wsiewołodem III Wielkie Gniazdo, po czym obawiając się interwencji teścia uszedł do Polski, gdzie uczestniczył w bitwie nad Mozgawą, w której został ranny. Być może pewien wpływ na odsunięcie Predsławy miał również fakt braku potomstwa męskiego[9]. Po odprawieniu swojej pierwszej żony, najpóźniej w 1199 Roman ożenił się po raz wtóry z osobą nieznanego pochodzenia, zapewne bizantyńskiego[10], być może o imieniu Maria[11] lub Eufrozyna[12].

Potomstwo[edytuj]

Z pierwszej żony, Predsławy:

Z drugiej żony, Marii(?):

Genealogia[edytuj]

Izasław II
ur. 1096
zm. 13 XI 1154
NN
ur. ?
zm. 1151
Bolesław III Krzywousty
ur. 20 VIII 1086
zm. 28 X 1138
Salomea z Bergu
ur. 1093–1101
zm. 27 VII 1144
         
     
  Mścisław Izjasławowic
ur. 15 IV 1132–1135
zm. 19 VIII 1170
Agnieszka
ur. 1137
zm. po 1182
     
   
1
Predsława
ur. ?
zm. ?
OO    w okr. 1177/1178–1185
Roman II halicki
( ur. w okr. 1155–1162
 zm. 19 VI 1205)
2
Maria?
ur. ok. 1185-1187
zm. między I 1254 a 1290
OO    najp. 1199
                   
                   
   1    2    2    2    
Fedora (Teodora)
ur. ok. 1182-1184
zm. po 1241
Helena?
 ur. 1199-1201
 zm. po wiośnie/lecie 1241
Daniel halicki
ur. 1201
 zm. 1264
Wasylko
ur. 1203
 zm. 1269


Przypisy

  1. Obraz pędzla Nikołaja Newrewa z 1875 r.
  2. chociaż nie można wykluczyć, że urodził się już w 1152. Dąbrowski 2002 ↓, przypis 47, s. 25
  3. Dąbrowski 2002 ↓, przypis 43, s. 23n..
  4. Dąbrowski 2002 ↓, s. 25n.
  5. Dąbrowski 2002 ↓, s. 43.
  6. Dąbrowski 2002 ↓, przypis 55, s. 27n..
  7. Dąbrowski 2002 ↓, przypis 59, s. 28. Miejscem spoczynku raczej nie była cerkiew Bogurodzicy w Haliczu.
  8. Dąbrowski 2002 ↓, s. 30.
  9. a b Dąbrowski 2002 ↓, s. 33
  10. Dąbrowski 2002 ↓, s. 34-40.
  11. Dąbrowski 2002 ↓, s. 42.
  12. Aleksander Maiorov, Eufrozyna Halicka. Córka imperatora bizantyńskiego na Rusi Halicko-Wołyńskiej (ok. 1176-1180 - po 1253), Kraków: Avalon 2016.
  13. Istnieje bardzo mało prawdopodobna możliwość, że była córką Romana z pierwszego małżeństwa. Dąbrowski 2002 ↓, s. 51-52

Bibliografia[edytuj]


Poprzednik
Włodzimierz II Jarosławicz
Alex K Halych 2.svg książę halicki
1187-1188
Alex K Halych 2.svg Następca
Włodzimierz II Jarosławicz