Stołpce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Stołpce
Стоўбцы
Ilustracja
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo  Białoruś
Obwód miński
Rejon stołpecki
Populacja (2010)
• liczba ludności

15 400[1]
Kod pocztowy 222660
Położenie na mapie obwodu mińskiego
Mapa lokalizacyjna obwodu mińskiego
Stołpce
Stołpce
Położenie na mapie Białorusi
Mapa lokalizacyjna Białorusi
Stołpce
Stołpce
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Stołpce
Stołpce
Ziemia 53°29′N 26°44′E/53,483333 26,733333
Portal Portal Białoruś

Stołpce (biał. Стоўбцы, Stoubcy, ros. Столбцы, Stołbcy) – miasto na Białorusi, w obwodzie mińskim, centrum administracyjne rejonu stołpeckiego, położona przy trasie linii kolejowej WarszawaBrześćBaranowiczeMińsk.

Miasto liczy 15,4 tys. mieszkańców (2010). Stołpce położone są około 70 km na południowy zachód od Mińska.

Demografia[edytuj]

Historia[edytuj]

Okres Wielkiego Księstwa Litewskiego[edytuj]

Miasteczko założono w 1593 roku staraniem Halszki Kmicianki Słuszkowej, wdowy po staroście krzyczewskim Mikołaju Słuszce[2]. W ciągu następnych 200 lat stanowiły posiadłość rodziny Słuszków, następnie przechodząc do Czartoryskich.

Okres II Rzeczypospolitej[edytuj]

Były miastem stołecznym ówczesnego powiatu stołpeckiego w dawnym województwie nowogródzkim. W Stołpcach mieściła się ostatnia stacja kolejowa przed przedwojenną granicą polsko-radziecką. Siedziba stacjonowania polskich wojsk lotniczych, istniało duże lotnisko wojskowe.

W nocy z 3 na 4 sierpnia 1924 roku miasto zostało napadnięte przez uzbrojoną grupę dywersantów sowieckich, wcześniej dostarczonych na granicę polsko-sowiecką ciężarówkami Armii Czerwonej. Dywersanci zabili 7 policjantów i urzędnika starostwa, sterroryzowali i ograbili miejscowość. Był to najgłośniejszy, lecz nie jedyny przypadek napaści zbrojnych grup z ZSRR na terytorium Polski. Bezpośrednio po nim władze polskie podjęły decyzję o utworzeniu Korpusu Ochrony Pogranicza[3].

Za II Rzeczypospolitej miejscowość była siedzibą wiejskiej gminy Stołpce. W okresie od 17 maja do 30 września 1926 roku firma "J.Pawlikowski" z Warszawy wybudowała w Stołpcach nowy dworzec kolejowy. Do 17 września 1939 roku miasto było garnizonem macierzystym batalionu KOP „Stołpce”, 9 szwadronu kawalerii KOP[4] i i placówki wywiadowcza KOP nr 5.

II wojna światowa[edytuj]

W czasie niemieckiej okupacji w latach 1943–1944 w Stołpcach działała podziemna polska szkoła. Tajne nauczanie prowadził były sędzia Sądu Grodzkiego A. Rhode (lub J. Rhode). Lekcje odbywały się według przedwojennego programu polskich szkół gimnazjalnych, co drugi dzień, w mieszkaniu J. Urbanowicza. Nauczyciel zginął na oczach swoich uczniów w okolicach dnia 6 lipca 1944 roku, podczas wielodniowego oblężenia miasta przez wojska sowieckie[5].

Zabytki[edytuj]

Galeria[edytuj]

Osoby związane ze Stołpcami[edytuj]

Przypisy

  1. Численность населения по Республике Беларусь, областям и г. Минску (тысяч человек) на 1 января 2010 года (ros.)
  2. А. Латушкін. Заснаванне г. Стоўбцы (Свержна) // Верхняе Панямонне, Вып. 1, Мінск 2012, с. 7-29
  3. Tomasz Głowiński: Geneza Korpusu Ochrony Pogranicza. W: Zapomniany garnizon. Oddziały Korpusu Ochrony Pogranicza w Iwieńcu w latach 1924–1939. s. 11.
  4. Prochwicz, Konstankiewicz i Rutkiewicz 2003 ↓, s. 23.
  5. Tajne nauczanie polskie w czasie okupacji niemieckiej 1941–1944. W: Oświata... s. 76–77.

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]