Tomasz Kowalski (wspinacz)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Tomasz Kowalski
Data i miejsce urodzenia 7 kwietnia 1985
Dąbrowa Górnicza, Polska
Data i miejsce śmierci 6 marca 2013
Broad Peak w Karakorum
Przyczyna śmierci choroba wysokościowa
Miejsce spoczynku Broad Peak
Zawód alpinista, podróżnik, sportowiec
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi
Strona internetowa

Tomasz Kowalski (ur. 7 kwietnia 1985 w Dąbrowie Górniczej, zm. 6 marca 2013 na grani Broad Peak w Karakorum[1][2]) – polski alpinista, himalaista, uczestnik pierwszego zimowego wejścia na Broad Peak.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był zdobywcą 6 z 9 szczytów Korony Ziemi: Mont Blanc (2004), Kilimandżaro (2006), Elbrus (2008), Aconcagua (2009, trawers solo), Góra Kościuszki (2010), Denali (McKinley, 2010, trawers). Organizator i uczestnik kilkunastu wypraw górskich, m.in. w Alpach, Andach, Alasce oraz Pamirze i Tienszanie.

W latach 2001–2006 był członkiem KW Katowice, a później KW Warszawa.

Wspinał się w skałkach Jury Krakowsko-Częstochowskiej, w Sokolikach, w Tatrach latem i zimą, w Alpach, Andach, górach Alaski, Kanady, Afryki, w Kaukazie, Tienszanie, Pamirze.

5 marca 2013 roku Tomasz Kowalski, Adam Bielecki, Maciej Berbeka oraz Artur Małek dokonali pierwszego zimowego wejścia na Broad Peak (8047 m n.p.m.)[3].

Broad Peak[edytuj | edytuj kod]

5 marca 2013, podczas ataku szczytowego na Broad Peak, Adam Bielecki odłączył się od reszty grupy szczytowej. Szedł swoim tempem, nie zważając na wolniejszy krok partnerów. Ten sam błąd popełnił Artur Małek. Przez to grupa szczytowa została rozbita na dwóch pojedynczych uczestników i jeden zespół (Berbeka – Kowalski).

Został opracowany Raport Zespołu Wypadkowego na zlecenie Polskiego Związku Alpinizmu[4]. Według raportu Bielecki odpowiada za świadome zerwanie integralności grupy i zlekceważenie obowiązującej taktyki ataku szczytowego. Zespół Wypadkowy uznał, że Bielecki i Małek poprzez nadanie własnego tempa i zostawienie partnerów bez kontaktu wzrokowego postąpili wbrew zasadom etyki w górach i wytycznym Polskiego Himalaizmu Zimowego.

Tomasz Kowalski połączył się przez radio z bazą główną o godz. 20:40 czasu miejscowego, informując, iż jest dopiero na wierzchołku Rocky Summit (8028 m; już wówczas miał poważne objawy choroby wysokościowej). Berbeka i Kowalski nie zdołali powrócić na noc do obozu IV, co zmusiło ich do biwakowania bez sprzętu w ekstremalnych warunkach. Kowalski biwakował na grani na wysokości około 7960 m n.p.m., a Berbeka najprawdopodobniej na przełęczy na 7900 m n.p.m. W przeciwieństwie do Tomasza Kowalskiego Berbeka był widziany następnego dnia rano na ścianie pod przełęczą, która prowadziła do obozu szturmowego. Karim Hayat, Pakistańczyk poszukujący zaginionych, nie trafił na żaden ślad. 8 marca 2013 roku Krzysztof Wielicki poinformował, że uznaje ich za zmarłych. W lipcu 2013 na wąskiej grani na wysokości około 7960 m n.p.m. Jacek Berbeka, który zorganizował wyprawę poszukiwawczą, wraz z Jackiem Jawieniem odnaleźli ciało Tomasza Kowalskiego i przenieśli go niżej (około 15 metrów nad siodło przełęczy). W roku 2014 na prośbę rodziców Tomka, podczas wyprawy „Broad Peak Memorial Expediton” Karim Hayat i Naseer Uddin przenieśli ciało w inne miejsce i pochowali. Ciała Macieja Berbeki nie odnaleziono.

W raporcie zostały wykazane także niedociągnięcia techniczne i organizacyjne. Słabym punktem na wyprawie były radiotelefony, z których dwa uległy awarii w czasie ataku szczytowego, co uniemożliwiało kontakt uczestników wyprawy z kierownikiem. Za błąd Krzysztofa Wielickiego uznano brak wymuszenia na uczestnikach wyprawy i tragarzach wniesienia butli z tlenem do najwyżej położonego obozu. Berbeka, pomimo wieku 59 lat, nie przeszedł przed wyprawą sprawnościowych badań lekarskich, mimo tego wziął udział w wejściu na szczyt. Raport nie wykazuje żadnych nieprawidłowości postawy Kowalskiego i Berbeki.

Za główną, niewykazaną w żadnym źródle, przyczynę wypadku na Broad Peak uznaje się więc niewłaściwe przygotowanie wyprawy pod kątem technicznym i organizacyjnym.

Wejścia wysokogórskie[edytuj | edytuj kod]

Za osiągnięcie to otrzymał wyróżnienie w konkursie Kolosy[5].

Osiągnięcia[edytuj | edytuj kod]

Tomek Kowalski był ultramaratończykiem. Niektóre z biegów, które ukończył, to:

  • Stormy 50miler (Kanada),
  • Waldo 100 km w USA,
  • Bieg 7 dolin – 100 km,
  • Mt. Kinabalu International Climbathon Race (Borneo),
  • Bieg Rzeźnika 2007 i 2011,
  • Nocna Masakra 2010.

Zwycięzca wielu rajdów typu Adventure Race, m.in.

  • Wertepy Trail,
  • On Sight Adventure Race,
  • Mountain Touch Challenge,
  • Lycian Challange (Turcja).

Założyciel hostelu podróżniczego Poco Loco w Poznaniu[6]. Autor artykułów publikowanych w miesięcznikach „Góry”, „Extremium”, „Bieganie”. Podróżował po całym świecie, odwiedził łącznie ponad 30 krajów na 6 kontynentach. W latach 2009–2010 odbył półtoraroczną podróż dookoła świata.

Nagrody, odznaczenia i upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Tablice poświęcone osobom zmarłym
w górach na Tatrzańskim Cmentarzu Symbolicznym. Jasna tablica w środkowej części jest poświęcona Maciejowi Berbece i Tomkowi Kowalskiemu

Tomasz Kowalski został laureatem Nagrody im. Andrzeja Zawady. Otrzymał również wyróżnienie w kategorii Alpinizm na Kolosach 2012 za to, że przybliżył się do rekordu czasowego w zdobywaniu Śnieżnej Pantery[7].

25 kwietnia 2015 prezydent RP Bronisław Komorowski odznaczył Tomasza Kowalskiego pośmiertnie Złotym Krzyżem Zasługi „za zasługi dla rozwoju sportów wysokogórskich, za promowanie imienia Polski w świecie”[8].

Jego nazwisko zostało upamiętnione na Pomniku Alpinistów w Katowicach, odsłoniętym 28 października 2015 roku[9].

W zapowiedzianym na 2020 filmie Broad Peak w rolę Kowalskiego wcieli się Maciej Raniszewski[10].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Maciej Berbeka, T. Kowalski uznani za zmarłych. 10 marca 2013. [dostęp 10 marca 2013].
  2. Krzysztof Wielicki Kończy Wyprawę. [dostęp 2013-09-18].
  3. Berbeka i Kowalski uznani za zaginionych. polski-himalaizm-zimowy.wspinanie.pl, 6 marca 2013. [dostęp 7 marca 2013].
  4. Raport Zespołu Wypadkowego na zlecenie PZA. 2013-09-18.
  5. Polacy na Broad Peak. Hajzer ujawnia szczegóły. Małek schodzi do bazy. off.sport.pl, 6 marca 2013. [dostęp 8 marca 2013].
  6. Strona hostelu Poco Loco. [dostęp 2013-09-18].
  7. Blog Tomka Kowalskiego: Poco Loco magisterkowalski. magisterkowalski.blogspot.com. [dostęp 8 marca 2013].
  8. Odznaczenia na Kasprowym Wierchu. 2015-04-25. [dostęp 2015-04-25].
  9. Odsłonięto pomnik tragicznie zmarłych alpinistów Klubu Wysokogórskiego w Katowicach (pol.). wspinanie.pl, 2015-10-28. [dostęp 2015-12-22].
  10. Broad Peak w bazie filmpolski.pl

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]