Trzewiki wz. 919/MON

Trzewiki wz. 919/MON (pot. desanty, desanty-skoczki, nivy, józefy) − typ obuwia stosowanego w Siłach Zbrojnych RP. Obecnie wycofane z użytku przez WP zastąpione butami 926/MON oraz 933/MON.
Charakterystyka obuwia
[edytuj | edytuj kod]Charakteryzują się czarnym kolorem i wysoką cholewką sięgającą poza kostkę zakończoną miękkim pikowanym kołnierzem. Trzewiki są sznurowane i nie posiadają przyszytego spinacza tak jak opinacze.
Początkowo wprowadzone w 1992 i produkowane pod oznaczeniem wz. 598/MIWA[1], które były wzorowane na butach Bundeswehry, konkretnie na modelu Kampfschuh Modell 1971[2] z którego zaczerpnięto system szybkiego sznurowania "Mark" i ogólny krój buta. Obuwie ze względu na złe wyprofilowanie zapiętka nie zapewniało dobrej stabilizacji kostki przez co często dochodziło do jej skręcenia. Nie były lubiane przez żołnierzy, więc zostały zmodernizowane i wprowadzone do produkcji w 1997 jako trzewiki wz. 919/MON. Miały one zastąpić przestarzałe już wówczas opinacze, których założenie zajmowało sporo czasu, postawiono więc na system szybkiego sznurowania.
Obniżono pikowaną cholewkę o 3 cm względem poprzednika, który był tej samej wysokości co opinacze, oraz zmodernizowano zapiętek. Usunięto też jedną parę przelotek do sznurowadeł, obuwie posiadało 14 dziurek kaletniczych zamiast 16. Wewnątrz znajduje się plastikowa wkładka w postaci kratki zapewniająca stopie lepszą wymianę powietrza, jednak powodowała znaczny dyskomfort podczas dłuższego noszenia, więc żołnierze często wymieniali ją na filcową.
Produkowane z dobrej jakości skóry bydlęcej wodoodpornej, barwionej tylko na czarno. Z zewnątrz użyto skóry licowej, wewnątrz zaś skóry zamszowej. Język wszyty w systemie miechowym, jednak nie jest przyszyty do cholewki na całej jej wysokości. But szyty w systemie przeszywano-śrubowanym, wyposażony w gumową podeszwę (olejoodporną i antypoślizgową) typu "SALUT", posiadającą 5 otworów przeznaczonych do wbijania mosiężnych gwoździ, jednak w praktyce stosowano ich więcej, aby zwiększyć trwałość podeszwy. Ze względu na płytki i zaoblony bieżnik nie zapewniała dość dobrych właściwości terenowych, dlatego przez krótki okres Protektor S.A. produkował opinacze z podeszwą "WIBRAM", projekt ten jednak zarzucono. Podeszwa montowana w systemie szyto–klejono–dublowanym charakterystyczną brązową nicią. Przez początkowy okres produkcji stosowano podeszwy, które pierwotnie były przeznaczone dla opinaczy. Rozmiarówka występowała w numeracji od 23 (długość wkładki 240mm) do 31 (długość wkładki 320mm), produkowano także rozmiary połówkowe. Po 1989 roku rozmiarówkę zmodyfikowano, nowa skala została przesunięta w dół o jeden numer w stosunku do wcześniejszego sposobu oznaczania. Zdrapywano tym samym starą numerację na podeszwie i nabijano nową.[3]
Producenci
[edytuj | edytuj kod]Trzewiki zostały opracowane i są obecnie produkowane przez przedsiębiorstwo Protektor z Lublina[4]. Inni producenci to Spółdzielnia Pracy Wyrobów Skórzanych im. Jana Kilińskiego w Gdyni, Demar, Wojas oraz firma Armex stosująca podeszwę własnego pomysłu, zbliżoną do powszechnie stosowanej.
Zobacz też
[edytuj | edytuj kod]Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ https://www.facebook.com/groups/742080763220290/posts/1586342035460821/
- ↑ Originál Bundeswehr boty kanady "Kampfschuh 1971" vel. 43 | Aukro [online], aukro.cz [dostęp 2026-01-03] (cz.).
- ↑ Żołnierz drogą maszerował, ale w czym? O obuwiu w SZ PRL i MO.. GRH Sojusz 2023-05-27. [dostęp 2026-01-03].
- ↑ A. Goławski, Boso, ale w mundurze [w] Polska Zbrojna 1/2008, s. 16-18