Stanisław Waltoś

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Stanisław Waltoś
Data i miejsce urodzenia 9 lutego 1932
Stanisławów
Zawód prawnik, wykładowca akademicki
Tytuł naukowy profesor nauk prawnych
Alma Mater Uniwersytet Jagielloński
Uczelnia Uniwersytet Jagielloński
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski

Stanisław Marian Waltoś (ur. 9 lutego 1932 w Stanisławowie) – polski prawnik, specjalista w zakresie historii prawa i postępowania karnego, profesor nauk prawnych, wieloletni nauczyciel akademicki Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Absolwent I Liceum Ogólnokształcącego w Dębicy. Ukończył w 1954 prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim[1]. W 1962 uzyskał stopień naukowy doktora w oparciu o rozprawę zatytułowaną Funkcje i formy aktu oskarżenia w procesie karnym, wyróżnioną przez periodyk „Państwo i Prawo”. W 1968 został doktorem habilitowanym (na podstawie pracy Model postępowania przygotowawczego na tle prawnoporównawczym)[2]. W 1979 otrzymał tytuł profesora nauk prawnych[1].

Po ukończeniu studiów został skierowany do pracy w prokuraturze, gdzie był zatrudniony do połowy lat 60. W 1956 objął stanowisko asystenta w Katedrze Postępowania Karnego na Uniwersytecie Jagiellońskim, pełnił m.in. funkcję jej kierownika[2]. Na UJ doszedł do stanowiska profesora zwyczajnego. W 2002 przeszedł na emeryturę, pozostając wykładowcą Wyższej Szkoły Informatyki i Zarządzania w Rzeszowie[1].

W latach 80. uczestniczył w pracach Centrum Obywatelskich Inicjatyw Ustawodawczych Solidarności[3]. W latach 1992–1997 był ekspertem Rady Europy, a w 1994 ekspertem rządu Republiki Łotewskiej. Został członkiem Polskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności[2], zasiadał w prezydium PAN[1]. Uczestniczył w pracach nad kodyfikacjami karnymi z 1997, był inicjatorem wprowadzenia do polskiej procedury karnej instytucji świadka anonimowego i świadka koronnego. Od 1977 do 2011 pełnił funkcję dyrektora Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Maius. Został wiceprzewodniczącym prezydium Polskiego Komitetu Narodowego Międzynarodowej Rady Muzeów ICOM oraz członkiem Komitetu Redakcyjnego „Czasopisma Prawno-Historycznego[4].

Jest autorem, współautorem i redaktorem około 250 publikacji naukowych[2], głównie z zakresu postępowania karnego, w tym wznawianego i aktualizowanego podręcznika akademickiego Proces karny, zarys systemu. Współpracował przy publikacjach m.in. z Kazimierzem Buchałą, Marianem Cieślakiem, Andrzejem Markiem. We wrześniu 2004 za książkę Na tropach doktora Fausta i inne szkice otrzymał nagrodę Krakowska Książka Miesiąca[5].

Pod jego kierunkiem stopień naukowy doktora w 2003 uzyskał Antoni Bojańczyk[6].

Odznaczony m.in. Krzyżem Komandorskim (1998)[7] i Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą (2011)[8] Orderu Odrodzenia Polski. Laureat V edycji Nagrody im. prof. Aleksandra Gieysztora przyznawanej przez Fundację Kronenberga przy Citi Handlowy za troskę o dobro kultury polskiej, przejawiającą się w konsekwentnych działaniach zmierzających do umacniania pozycji Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego, a także za rozsławianie i promocję dorobku polskiej kultury w świecie. Uhonorowany tytułami doktora honoris causa Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (2004)[9] i Uniwersytetu Warszawskiego (2011).

W 2015 został członkiem honorowego komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed wyborami prezydenckimi[10].

Wybrane publikacje[edytuj | edytuj kod]

  • Akt oskarżenia w procesie karnym, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1963
  • Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego, Karpaty, Kraków 1999
  • Grabież Ołtarza Wita Stwosza, Wolters Kluwer, Warszawa 2015
  • Krajobraz „Wesela”, Wawel-Tourist, Kraków 1982 (do 2000 łącznie 3. wydania)
  • Na tropach doktora Fausta i inne szkice, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 2004
  • Naczelne zasady procesu karnego, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1999
  • Owoce zatrutego drzewa, Universitas, Kraków 2010
  • Pitaval krakowski (współautor ze Stanisławem Salmonowiczem i Januszem Szwają), Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1962 (do 2010 łącznie 5 wydań)
  • Podstawy prawa i procesu karnego (współautor z Andrzejem Markiem), Wyd. Prawnicze PWN, Warszawa 1999 (do 2008 łącznie 4 wydania)
  • Postępowanie szczególne w procesie karnym: postępowania kodeksowe, PWN, Warszawa 1973
  • Proces karny w kazusach, PWN, Warszawa 1974
  • Proces karny: zarys systemu, PWN, Warszawa 1985 (do 2009 łącznie 10 wydań)
  • Świadek w procesie sądowym (red.), Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1985
  • Zagadnienia dowodowe w procesie karnym (red.), Wyd. UJ, Kraków 2011
  • Zarys prawa karnego materialnego i procesowego (współautor z Kazimierzem Buchałą), Wyd. UJ, Kraków 1971
  • Zasady prawa i procesu karnego (współautor z Kazimierzem Buchałą), PWN, Warszawa 1975

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d Stanisław Waltoś w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2012-03-29].
  2. a b c d Procedury trzeciego tysiąclecia. Rozmowa z prof. Stanisławem Waltosiem, kierownikiem Katedry Postępowania Karnego UJ, dyrektorem Muzeum UJ, mieszczącego się w Collegium Maius, „Edukacja Prawnicza” nr 7 (34) z kwietnia 2001
  3. Kazimierz Barczyk, Stanisław Grodziski, Stefan Grzybowski: Obywatelskie Inicjatywy Ustawodawcze Solidarności 1980–1990. Warszawa: Kancelaria Sejmu, 2001, s. 513. ISBN 83-7059-503-0. [dostęp 2015-10-09].
  4. Czasopismo Prawno-Historyczne. amu.edu.pl. [dostęp 2017-04-23].
  5. Na tropach doktora Fausta i inne szkice – Stanisław Waltoś. cojestgrane.pl. [dostęp 2012-03-29].
  6. Antoni Bojańczyk w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI). [dostęp 2018-08-10].
  7. M.P. z 1998 r. Nr 36, poz. 495
  8. M.P. z 2011 r. Nr 86, poz. 889
  9. Doktorzy honoris causa UMCS. umcs.lublin.pl. [dostęp 2012-03-29].
  10. Barbara Sowa: Kto wszedł do komitetu poparcia Komorowskiego, a kto z niego wypadł? Cała lista. dziennik.pl, 2015-03-16. [dostęp 2015-03-21].