Ulica Zagórska w Tarnowskich Górach

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
ulica Zagórska
Śródmieście-Centrum, Opatowice, Rybna, Strzybnica
Ilustracja
Ulica Zagórska w pobliżu skrzyżowania z ul. Powstańców Warszawskich i ul. ks. E. Płonki. Pośrodku widoczny biurowiec Montan-Stal
Państwo  Polska
Miejscowość POL Tarnowskie Góry flag.svg Tarnowskie Góry
Długość 5700 m
Przebieg
Ikona ulica.svg ul. Opolska
Ikona ulica z lewej.svg światła 0 m Obwodnica Tarnowskich Gór 11
Ikona ulica rondo.svg 170 m Rondo im. Błogosławionego księdza Jerzego Popiełuszki – kapelana "Solidarności":
parking C.H. Kaufland, C.H. Tarnowskie Góry, stacja paliwowa Shell
parking C.H. Tesco, stacja paliwowa BP
Ikona ulica z lewej.svg 700 m ul. Wiśniowa
Ikona ulica z prawej.svg 1000 m parking Śląskie Centrum Hurtu „Gwarek”
Ikona ulica z prawej.svg 1600 m parking Śląskie Centrum Hurtu „Gwarek”
Ikona ulica z lewej.svg 1900 m ul. Juliana Tuwima
Ikona ulica z prawej.svg 2500 m ul. Zwarta
Ikona ulica z prawej.svg 2700 m ul. Artura Zawiszy
Ikona ulica z prawej.svg 2800 m ul. Wiślana
Ikona ulica z lewej.svg 2900 m ul. Dymarska
Ikona przejazd kolejowy strzezony.svg 3100 m przejazd kolejowy z zaporami linia kolejowa nr 144
Ikona ulica z prawej.svg 3200 m ul. Komuny Paryskiej
Ikona ulica z prawej.svg światła 3600 m ul. ks. Prałata Edwarda Płonki
Ikona ulica z lewej.svg 3700 m ul. Powstańców Warszawskich
Ikona ulica z lewej.svg 4000 m ul. Lotników
Ikona ulica z prawej.svg 4300 m ul. Kombatantów
Ikona ulica z lewej.svg 4600 m ul. Włodzimierza Majakowskiego
Ikona ulica z prawej.svg 4600 m ul. Proletariacka
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 4800 m ← ul. Sudecka
→ ul. 11 listopada
Ikona ulica z prawej.svg 4900 m ul. Jagiellońska
Ikona ulica z lewej.svg 5200 m ul. Pustki-Leśniczówka
Ikona ulica z prawej.svg 5700 m ul. gen. Kazimierza Pułaskiego
Ikona ulica.svg Znak d43.svg ul. Słowiańska 11 (Boruszowice, gmina Tworóg)
Położenie na mapie Tarnowskich Gór
Mapa lokalizacyjna Tarnowskich Gór
ulica Zagórska
ulica Zagórska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Zagórska
ulica Zagórska
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
ulica Zagórska
ulica Zagórska
Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnogórskiego
ulica Zagórska
ulica Zagórska
50,469586°N 18,808047°E/50,469586 18,808047

Ulica Zagórska w Tarnowskich Górach (do 1975 ul. Tarnogórska[1]) – jedna z głównych arterii komunikacyjnych Tarnowskich Gór łącząca to miasto m.in. z Tworogiem i Lublińcem. Częściowo tworzy granicę między dzielnicami Śródmieście-Centrum i Opatowice. Przebiega przez Rybną oraz Strzybnicę. W całości jest częścią drogi krajowej nr 11 (drogi jednojezdniowej klasy GP na odcinku Tworóg – Bytom)[2].

Przebieg[edytuj | edytuj kod]

Ulica Zagórska biegnie w kierunku północno-zachodnim od centrum miasta. Stanowi kontynuację ulicy Opolskiej i rozpoczyna swój bieg od skrzyżowania z ulicą Obwodnicą. Krzyżuje się m.in. z ulicą Powstańców Warszawskich (główną ulicą dzielnicy Rybna; drogą powiatową nr 3239S łączącą Tarnowskie Góry z Miedarami w gminie Zbrosławice[3]) oraz ulicą Księdza Prałata Edwarda Płonki (dawniej Metalowców[4]; drogą powiatową nr 3285S prowadzącą w kierunku dzielnicy Pniowiec[3]). Kończy się na granicy administracyjnej miasta Tarnowskie Góry z gminą Tworóg. Kontynuacją ulicy Zagórskiej na jej terenie jest ulica Słowiańska[5]. Równolegle wzdłuż ulicy przebiega linia kolejowa nr 144.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Droga biegnąca w kierunku północno-zachodnim łącząca Tarnowskie Góry z Piaseczną oraz kuźnicami nad rzeką Stołą istnieć musiała już w XVI wieku[6], zaś w 1736 roku pojawia się ona po raz pierwszy na mapie księstwa opolskiego autorstwa Iohannesa Wolfganga Wielanda[7]. Obecna ulica Zagórska została oddana do użytku w 1847 roku po czterech latach budowy szosy z Tarnowskich Gór przez Tworóg do Lublińca i dalej do Opola[8][9]. Dziesięć lat później równolegle do niej wybudowano jedną z najstarszych linii kolejowych na Górnym Śląsku, będącą część Kolei Prawego Brzegu Odry – obecną linię kolejową nr 144 Tarnowskie GóryOpole Główne[8].

Zabytki[edytuj | edytuj kod]

Urząd Hutniczy oraz willa przy obecnej ulicy Zagórskiej. Pocztówka z lat 1910–1930

Najstarszym zachowanym budynkiem zlokalizowanym przy ulicy Zagórskiej jest oddany do użytku w 1868 roku budynek stacji kolejowej Strzybnica przy dawnym placu XXV-lecia PRL (włączonym 25 lipca 2017 w przebieg ulicy Zagórskiej[10]). Figuruje on w Gminnej Ewidencji Zabytków miasta Tarnowskie Góry, podobnie jak[11]:

  • budynek z ok. 1915 roku będący dawniej siedzibą urzędu gminy, gromady, a do 1973 roku miasta Strzybnica, współcześnie mieszczący przedszkole,
  • kolejowy budynek mieszkalny z ok. 1900 roku znajdujący się obok dworca, przy ul. Zagórskiej 86,
  • budynek mieszkalno-usługowy z ok. 1900 roku przy ul. Zagórskiej 90,
  • dawna hala fabryczna oraz wieża ciśnień pochodzące z ok. 1910 roku – okresu rozbudowy Huty Fryderyk; obecnie na terenie Zakładów Mechanicznych „Zamet”,

a także cztery krzyże przydrożne z XIX, XX i początku XXI wieku (ze starszymi figurami) oraz dwie kapliczki maryjne: w ogrodzeniu przy bramie wjazdowej do budynku przy ul. Zagórskiej 80 oraz przy skrzyżowaniu ulicy Zagórskiej z ulicą Sudecką (kapliczka maryjna z 1. połowy XX wieku)[11].

Dodatkowo przy ulicy Zagórskiej 81 znajdowała się wybudowana w 1880 roku willa, w której mieścił się Urząd Hutniczy przy Hucie Fryderyk. W latach 20. XX wieku urzędował w niej administrator polsko-francuskiej spółki Tarnoferme zarządzającej hutą. Budynek został zbombardowany w czasie II wojny światowej, odbudowany (w zmienionej formie) w latach 50. XX wieku. Obecnie pełni funkcje mieszkalne[12][13].

Inne obiekty[edytuj | edytuj kod]

Teren dawnego FAZOS-u oraz wysypiska śmieci przy ul. Zagórskiej (2020)

Przy ulicy Zagórskiej znajdują się:

  • pasaż Centrum Handlowe Tarnowskie Góry, w którego obrębie znajdują się m.in. Apteka Lekosfera, CCC, Deichmann, Empik, RTV Euro AGD, Pepco, Rossmann, Takko Fashion oraz KiK – ul. Zagórska 189[14],
  • minipark handlowy grupy Saller (dawniej supermarket Minimal należący do koncernu Rewe-Zentral AG) obejmujący Jysk, Media Expert oraz Sportisimo – ul. Zagórska 224[15],
  • hipermarkety Tesco (ul. Zagórska 220[16]) oraz Kaufland (ul. Zagórska 187[17]) wraz z pasażami handlowymi,
  • restauracja KFC – ul. Zagórska 220[18],
  • stacje benzynowe: BP (ul. Zagórska 222[19]), Shell (ul. Zagórska 187[20]),
  • sklep z częściami samochodowymi Inter-Team oraz sklep z garniturami Rematex – ul. Zagórska 194
  • Śląskie Centrum Hurtu Gwarek (dawniej zakłady mięsne) – ul. Zagórska 159[21],
  • Wieczorek Sp. z o.o. Autoryzowany dealer Renault, Dacia – ul. Zagórska 141[22],
  • zakłady przemysłowe na terenie dawnej Huty Fryderyk: Zamet Budowa Maszyn S.A., Montan Stal Sp. z.o.o. – ul. Zagórska 83,
  • budynek dawnej dyskoteki – ul. Zagórska 80.

Ponadto do 2014 roku przy ulicy Zagórskiej 167 działała Fabryka Zmechanizowanych Obudów Ścianowych „FAZOS” S.A. wchodząca w skład grupy Famur[23][24]. Za zabudowaniami tej fabryki w latach 1963–1990 istniało wysypisko odpadów komunalnych. Obecnie hale zajmuje Chemet S.A.[25][26].

Komunikacja[edytuj | edytuj kod]

Budynek dworca PKP Strzybnica na pocztówce z 1916 roku

Ulicą Zagórską kursują autobusy Zarządu Transportu Metropolitalnego (do 31.12.2018 Międzygminnego Związku Komunikacji Pasażerskiej w Tarnowskich Górach) na liniach[27]:

  • 3 (Osada Jana Pawilon – Stare Tarnowice GCR),
  • 78 (Tarnowskie Góry Dworzec – Miedary Posesja 17),
  • 129 (Tarnowskie Góry Dworzec – Krupski Młyn Słoneczna),
  • 143 (Tarnowskie Góry Dworzec – Tworóg Zamek),
  • 180 (Tarnowskie Góry Dworzec – Świniowice Skrzyżowanie),
  • 670 i 736 (Tarnowskie Góry Dworzec – Pniowiec Pętla),
  • 780 (Szarlej Kaufland – Stare Tarnowice GCR).

Przy ulicy Zagórskiej zlokalizowane są przystanki autobusowe Tarnowskie Góry Kaufland, Strzybnica Fazos, Strzybnica Centrum Handlowe Gwarek, Strzybnica Ogrodnictwo nż., Strzybnica Zawiszy (do 11 stycznia 2016 Strzybnica Lompy[28]), Strzybnica Park Hutnika, Strzybnica Zametowska oraz Strzybnica Osiedle nż[27].

W pobliżu skrzyżowania ul. Zagórskiej z ul. Powstańców Warszawskich znajduje się dawna stacja kolejowa Tarnowskie Góry Strzybnica, na której ruch pasażerski został zawieszony w grudniu 2011 roku wraz z wejściem w życie nowego rozkładu jazdy likwidującego cztery pary pociągów relacji Tarnowskie GóryOpole Główne. Powodem było wycofanie się województwa śląskiego z organizacji przewozów na tej linii spowodowane niską frekwencją w pociągach[29].

Mieszkalnictwo[edytuj | edytuj kod]

Według danych Urzędu Stanu Cywilnego w 2019 roku w budynkach znajdujących się przy ulicy Zagórskiej zameldowanych było 747 osób[30].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. informacja na podstawie ORSIP – Otwartego Regionalnego Systemu Informacji Przestrzennej województwa śląskiego.
  2. GDDKiA: Zarządzenie nr 83 Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 24/12 2009 r. zmieniające zarządzenie w sprawie klas istniejących dróg krajowych (pol.). gddkia.gov.pl, 2009-12-24. [dostęp 2018-07-17].
  3. a b BIP – Zarząd Dróg Powiatowych w Tarnowskich Górach: Aktualny wykaz dróg powiatowych (pol.). 2020-09-09. [dostęp 2020-09-24].
  4. Uchwała nr XV/231/2004 Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach z dnia 24 czerwca 2004 r. w sprawie zmiany nazwy ulicy w mieście Tarnowskie Góry (pol.). prawomiejscowe.pl. [dostęp 2018-07-21].
  5. Ulica Zagórska w Tarnowskich Górach na mapie Polski Targeo.
  6. Danuta Szlachcic-Dudzicz, Tarnowskie Góry w okresie habsburskim (1526–1763). Układ przestrzenny miasta i jego zabudowa, [w:] Jan Drabina (red.), Historia Tarnowskich Gór, Tarnowskie Góry: Muzeum w Tarnowskich Górach, 2000, s. 65, ISBN 83-911508-3-6.
  7. Jan Kwak, Tarnowskie Góry w okresie habsburskim (1526–1763), [w:] Jan Drabina (red.), Historia Tarnowskich Gór, Tarnowskie Góry: Muzeum w Tarnowskich Górach, 2000, s. 79, ISBN 83-911508-3-6.
  8. a b Anna i Łukasz Piernikarczyk: Historia Strzybnicy i Srebrnej Góry (pol.). 2004-12-28. [dostęp 2016-04-23].
  9. Przemysław Nadolski, Miasto pod panowaniem pruskim i w obrębie II Rzeszy Niemieckiej (1763–1918). Miasto i jego zabudowa, [w:] Jan Drabina (red.), Historia Tarnowskich Gór, Tarnowskie Góry: Muzeum w Tarnowskich Górach, 2000, s. 238, ISBN 83-911508-3-6.
  10. Uchwała Nr XXXIX/417/2017 Rady Miejskiej w Tarnowskich Górach z dnia 30 czerwca 2017 roku w sprawie zmiany nazw ulic (pol.). bip.tarnowskiegory.pl. [dostęp 2018-07-21].
  11. a b BIP – Urząd Miejski w Tarnowskich Górach: Gminna Ewidencja Zabytków (pol.). 2013-09-06. [dostęp 2018-07-21].
  12. Pocztówki. Mało ich wciąż (pol.). galeria.strzybnica.com, 2009-04-04. [dostęp 2018-07-21].
  13. Zagórska 81 – budynek (pol.). W: zagorska81.pl [on-line]. [dostęp 2018-07-21].
  14. CH Tarnowskie Góry – targeo.
  15. saller.pl – Przebudowa istniejącego obiektu w Park Handlowy w Tarnowskich Górach, przy ul. Zagórskiej 224.
  16. tesco.pl Hipermarket Tarnowskie Góry.
  17. Kaufland – targeo.
  18. kfc.pl – KFC Tarnowskie Góry.
  19. BP – targeo.
  20. Shell – targeo.
  21. Śląskie Centrum Handlu GWAREK – targeo.
  22. P.W. WIECZOREK Sp. z o.o. – Autoryzowany dealer Renault, Dacia.
  23. Tomasz Klyta: Fazos zostaje zlikwidowany. Pracę straciło prawie 400 osób (pol.). W: tarnowskiegory.naszemiasto.pl [on-line]. Polska Press Oddział Śląsk, 2014-07-18. [dostęp 2018-07-21].
  24. Stypa po ogromnym pracodawcy w Tarnowskich Górach. Fazos czeka likwidacja? (pol.). W: tvs.pl [on-line]. TVS, 2014-07-13. [dostęp 2018-07-21].
  25. Jan Marciniak, Lata II wojny światowej i powojennego półwiecza. Problematyka ekologiczna w mieście, [w:] Jan Drabina (red.), Historia Tarnowskich Gór, Tarnowskie Góry: Muzeum w Tarnowskich Górach, 2000, s. 571, ISBN 83-911508-3-6.
  26. Tadeusz B. Hadaś, Przyroda i jej przemiany w dziejach Tarnowskich Gór. Środowisko geograficzno-przyrodnicze - ukształtowanie powierzchni, [w:] Jan Drabina (red.), Historia Tarnowskich Gór, Tarnowskie Góry: Muzeum w Tarnowskich Górach, 2000, s. 709, ISBN 83-911508-3-6.
  27. a b Lista przystanków: Tarnowskie Góry (pol.). W: Zarząd Transportu Metropolitalnego [on-line]. [dostęp 2019-01-15].
  28. MZKP Tarnowskie Góry: Zmiana nazewnictwa przystanków i nowe uruchomienia (pol.). 2016-01-05. [dostęp 2016-01-11].
  29. Koniec pociągów z Tarnowskich Gór do Opola (pol.). W: rynek-kolejowy.pl [on-line]. [dostęp 2018-07-21].
  30. Ludność miasta Tarnowskie Góry według stanu na dzień 31.12.2019 r. – Biuletyn Informacji Publicznej UM w Tarnowskich Górach.