Wyżyna Zabrzeska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Wyżyna Zabrzeska
czes. Zábřežská vrchovina
LazekzTrebovskychSten.jpg
Zabrezska vrchovina CZ I4C-1.png
Zasięg regionu w obrębie państwa czeskiego z mapą pasma Wyżyny Zabrzeskiej
Megaregion Pozaalpejska Europa Środkowa
Prowincja Masyw Czeski
Podprowincja Sudety z Przedgórzem Sudeckim
Makroregion Sudety Wschodnie
Mezoregion Wyżyna Zabrzeska
czes. Zábřežská vrchovina
Mikroregion(y) Drozdovská vrchovina
Mírovská vrchovina
Bouzovská vrchovina
Zajmowane
jednostki
administracyjne

 Czechy

Wyżyna Zabrzeska[1] (niem. Hohenstädter Bergland; czes. Zábřežská vrchovina, dawniej razem z Mohelnicką brázdą i z Hanušovicką vrchoviną Jižní podhoří Hrubého Jeseníku) jest jednostką geograficzną w czeskich Sudetach, obejmując północno-zachodnią część Moraw. Oddziela Hornomoravský úval i Mohelnicką brázdu od Podorlickiej pahorkatiny. Jest częścią Českej křídovej pánve i należy do Jesenickiej oblasti w obrębie Krkonošsko-jesenickiej subprovincie. Na północy graniczy z Górami Orlickimi i przedgórzem Hrubého Jeseníku, na południu z Drahanskou vrchovinou. Od zachodu uskok oddziela ją od Poorlickiej tabule, a od wschodu podobny uskok od Mohelnickiej brázdy i Hornomoravskiego úvalu. Ma powierzchnię: 734 km². Najwyższe szczyty to: Lázek (714 m n.p.m.), Kančí vrch (606 m n.p.m.) i Velký Kosíř (442 m n.p.m.).

Geologia[edytuj | edytuj kod]

Zábřežská vrchovina zbudowana jest z gnejsów, łupków łyszczykowych, szarogłazów, wapieni i granitów. Na obszarze Bouzovskej vrchoviny w dewońskich wapieniach rozwiną się kras, czego najlepszym przykładem są jaskinie: Javoříčské jeskyně i Mladečské jeskyně.

Geomorfologia[edytuj | edytuj kod]

Masyw Zábřežske vrchoviny składa się z zalesionych grzbietów bez wybitnych wierzchołków. Dzieli się na trzy części. Są to: Drozdovská vrchovina, Mírovská vrchovina i Bouzovská vrchovina. Oddzielają je głęboko wcięte doliny Moravské Sázavy, Březné i Třebůvky. Krajobraz Zábřežske vrchoviny przypomina Drahanskou vrchovine czy Nízký Jeseník.

Drozdovská vrchovina[edytuj | edytuj kod]

Północna, największa i najwyższa część Zábřežske vrchoviny (góra Lázek z wieżą widokową, 714 m n.p.m.). Stanowi przedłużenie Gór Orlickich (Bukovohorská hornatina). Od północnego wschodu góruje nad Králickou brázdu i miasteczkiem Štíty, a dalej graniczy z Hanušovickou vrchovinou.

Mírovská vrchovina[edytuj | edytuj kod]

Jest środkową częścią Zábřežské vrchoviny, oddzieloną od pozostałych dolinami Moravské Sázavy na NNW i Třebůvky na SSW. Najwyższym wzniesieniem jest Kančí vrch (606 m n.p.m.).

Bouzovská vrchovina[edytuj | edytuj kod]

Część południowa, najniższa. Północno-zachodni fragment osiąga wysokość ok. 550 m n.p.m. Od zachodu i północnego zachodu obcięta głęboką doliną Třebůvky. Krawędź jest stroma i rozcięta głęboko wciętymi dopływami Třebůvky. Od południowego zachodu Bouzovská vrchovina jest obcięta uskokiem ChorniceČechy pod Kosířem. Wschodnia i południowo-wschodnia część jest niższa o wysokości 300-400 m n.p.m. Składa się z szerokich grzbietów i kotlin obniżających się ku południowemu wschodowi. Nad tym spokojnym krajobrazem sterczą wierzchołki i krótkie grzbiety zbudowane z wapieni. Występują tu skałki wapienne, ślepe doliny oraz jaskinie. Przedłużeniem tej jednostki na południu jest krasowa Drahanská vrchovina.

Rzeki[edytuj | edytuj kod]

Interesująca jest dolina rzeczki Březné o przebiegu południkowym od Králické brázdy po ujście do Moravské Sázavy we wsi Hoštejn oraz "krajobraz granitowy" w okolicy wsi Jedlí.

Rzeczka Březná jest granicą między Czechami a Morawami.

Pokrycie terenu[edytuj | edytuj kod]

lasy – 59%, grunty rolne – 27% (łąki – 12%, pozostałe grunty rolne – 15%), wody – 3%, pozostałe – 11%. Występują tu lasy świerkowe, jodłowe, dębowe, grabowe, jodłowo-bukowe, bukowe i inne liściaste.

Zwierzęta[edytuj | edytuj kod]

Miasta[edytuj | edytuj kod]

Zamki, pałace, twierdze[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Sudeti Montes (pol.). www.interia.pl. [dostęp 2010-08-21].